برخی والدین، خودشان در مسیر تحصیل و رسیدن به رشته تحصیلی مورد علاقه، ناموفق بوده اند و انتظار دارند که فرزندانشان این شکست را جبران کنند.
گروه جامعه جهان نیوز: این روزها، دانش آموزانی که در کنکور 1404 شرکت کرده اند در مرحله انتخاب رشته دانشگاهی قرار دارند. براساس گزارش ویژه ای که «جاب ویژن» منتشر کرده است، حدود 60 درصد فارغ التحصیلان از انتخاب تحصیلی خود ناراضی اند و بازار کار نامناسب مهمترین دلیل نارضایتی فارغالتحصیلان از انتخاب رشته تحصیلیشان است. این آمار یعنی اینکه از هر 10 نفر، 6 نفر از انتخاب رشته تحصیلی خود پشمان هستند.
فارغ از این، در اطرافمان نیز افراد زیادی را مشاهده می کنیم که یا از انتخاب رشته خود اظهار پشیمانی می کنند و یا اگر اظهار پشیمانی هم نمی کنند، عملاً در رشته ای که تحصیل کرده اند، در نهایت، موفق نشده اند.
بخشی از این نارضایتی ها می تواند طبیعی باشد؛ زیرا انسان ها هر چقدر هم که تحقیق، بررسی و دقت داشته باشند، در هر صورت، همواره در حال انتخاب از میان چند مسیر هستند و این امکان برای هر انسانی وجود دارد که در انتخاب خود دچار اشتباه شود؛ اما بخشی از این نارضایتی ها هم طبیعی نیست و محصول تفکرات و یا مشاوره غلط است.
وقتی فرزند باید تاوان شکست پدر و مادر را بدهد
برخی والدین، خودشان در مسیر تحصیل و رسیدن به رشته تحصیلی مورد علاقه، ناموفق بوده اند و انتظار دارند که فرزندانشان این شکست را جبران کنند. در حقیقت، فرزند، وسیله ای برای تأمین خواسته و آرزوی دیرین والدین می شود و در اینجا ممکن است استعداد و علاقه دانش آموز نادیده گرفته شود و دانش آموز خواسته یا ناخواسته مجبور شود به خلاف استعداد یا علاقه خود رشته ای را انتخاب کند و همین در آینده می تواند موجب نارضایتی او شود.
رشته تحصیلی دانش آموز لزوماً نباید مانند رشته تحصیلی والدین باشد
برخی والدین به اشتباه گمان می کنند که فرزندشان هم باید ادامه دهنده همان مسیر تحصیلی آنها باشد. مثلاً اگر پدر و مادر یا یکی از آنها، پزشک است، فرزند هم باید پزشک باشد و ... ؛ حال اینکه، چنین چیزی ممکن است فرزند را در محذوریت قرار دهد و موجب سوزاندن استعداد و در حقیقت، زندگی او شود.
هدفی به نام پول پارو کردن!
گزاره غلطی که در جامعه ما وجود دارد و در این میان، برخی والدین هم به آن دامن می زنند، این است که رشته تحصیلی را با هدف پول پارو کردن و ثروتمند شدن، انتخاب می کنند. از همین رو، اینکه همه می خواهند پزشک شوند، لزوماً از روی علاقه نیست، بلکه به دلیل رفتار غلطی است که در جامعه مشاهده می کنیم. چنین چیزی چون به هر دلیلی برای همه دانش آموزان امکان پذیر نیست، هم موجب سرخوردگی بسیاری از دانش آموزان می شود و هم بسیاری از استعدادها و سرمایه ها را نابود می کند.
بدون تردید، میزان درآمد، نقش موثری در انتخاب رشته تحصیلی می تواند داشته باشد؛ اما در این میان باید توجه کرد که کسب درآمد لزوماً در آن مسیری که گرایش زیادی به آن وجود دارد، منحصر نیست؛ ضمن اینکه باید نسبت به خطر این نوع نگاه هم در جای خود هشدار داده شود. زیرا ارزش ذاتی علم می تواند تحت تأثیر قرار گیرد.
قرار نیست همه مهندس و پزشک شوند
احتمالاً بارها دیده اید که وقتی از برخی کودکان پرسیده می شود که می خواهید چه کاره شوید، به شما می گویند که می خواهم مهندس شوم یا می خواهم پزشک شوم و ...؛ این در حالی است که بسیاری از کودکان تحت تأثیر سخنان پدر و مادر یا برخی اطرافیان اینگونه اظهار نظر می کنند. متأسفانه همین رفتار در سنین بزرگتر و در زمان انتخاب رشته دانشگاهی هم فراوان مشاهده می شود. یعنی دانش آموز به علاقه و استعداد خود توجه کافی نمی کند و متناسب با علاقه و واکنش اطرافیان و دوستان و ...، انتخاب رشته می کند. در اینجا نیز احتمال نارضایتی و پشیمانی در آینده بالا می رود.
جامعه ای که فقط پزشک داشته باشد، فقط مهندس داشته باشد و یا همه در آن پشت میز نشین باشند، یک جامعه عقب افتاده خواهد بود. هر علمی در جای خود ارزشمند است و برای پیشرفت یک جامعه به علوم مختلف نیاز داریم و تا علوم و فنون مختلف نباشد، چرخ یک جامعه نمی چرخد.
نقش چشم و هم چشمی ها در فرصت سوزی ها
اتخاب رشته، بازی فوتبال یا کشتی و محلی برای زورآزمایی و چشم و هم چشمی نیست. قرار است که دانش آموز، آینده زندگی خود را در آن مشخص کند؛ دنیا و آخرت او تحت تأثیر این انتخاب است. چشم و هم چشمی ها موجب می شود که بدون توجه به واقعیات و استعدادها، انتخاب رشته اشتباه صورت گیرد و فرصت سوزی شود.
هر دانش آموزی یک سرمایه و فرصت برای کشور است. هم دولت و هم والدین، سال ها برای دانش آموز هزینه و تلاش کرده اند. بنابراین، ضروری است که اولاً خود دانش آموزان و ثانیاً والدین آنها نسبت به این موضوع مهم توجه کافی داشته باشند. همچنین، نظام آموزش و پرورش نیز در طول سال های تحصیل باید در قالب برنامه های مختلف و ارائه مشاوره های دقیق، دانش آموزان را نسبت به مسیر تحصیلی و شغلی آنها توجیه کند، در کشف استعداد به آنها کمک کند و جلوی انتخاب غلط آنها را بگیرد.