نگرش سازش با غرب که هنوز هم با توجه به همه آسیبهای ایران در برجام و مذاکرات به طور افراطیتری از سوی اصلاح طلبان القا میشود، بسیاری از ظرفیتهای کشورمان را گرفت و فریز کرد.
گروه سیاسی جهان نیوز: طی ۱۰ سال گذشته ایران درگیر مذاکرات با غرب بود. نگرشی که دائما از تنشزدایی با غرب از جمله آمریکا و سه کشور اروپایی دم می زد سبب شد تا ۱۰ سال کشور در چنین مسیری قرار بگیرد که تبعات بسیاری بر اقتصاد، مسائل زیرساختی و ... داشت.
همین نگرش سبب شد ایران در سلسله مذاکرات با غرب قرار بگیرد و در این راستا با وجود بی عملی و حتی اقدام خصمانه غرب بازهم ایران بر سر همین نگرش سازش کاری ماند اما نتیجه آن معطل شدن کشور در این سالها و سیطره یک نگرش ایستا و متوقفسازی چرخ اقتصاد کشور بود.
اما این تجربه تلخ تاریخی برای ایرانیان به همین راحتی به وجود نیامده است و مراحلی طی کرده که بررسی آنها فرایند بدعهدی غربی و بی عملی و در انتها انتظار آنان برای برچیدن فناوری هستهای کشورمان را ثابت کرد.
برجام و ماجرای اتمام بالمره تحریمها
بعد از مذاکرات مختلف یکباره تیم مذاکرهکننده دولت روحانی با توافقی به نام برجام سراغ ایرانیان آمد و «حسن روحانی» رییسجمهور و «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه وقت ایران از برچیده شدن بالمره تحریمها و شکسته شدن زنجیره آن سخن گفتند. در این دوران اما طرف مقابل به تعهدات خود عمل نمی کرد ( به اصطلاح باب روز آن دوران دبه میکرد) و کار به گرفتن نامه آرامش بخش برای بانکهای خارجی و جمله معروف « امضا کری تضمین است» کشیده شد. طرف مقابل با بدعهدی اقدامات خصمانه دیگری علیه کشورمان انجام میداد که تیم هستهای ایران آنرا با خدشه دار شدن روح برجام توجیه می کرد تا جایی که رییس کل بانک مرکزی در آن زمان از نتیجه «تقریبا هیچ» برجام در دل آمریکا سخن گفت. این درحالی بود که ایران اقدامات مختلفی از جمله بتونیزه سازی رآکتور اراک را انجام داد.
ماجرای اینستکس و بی عملی اروپایی
آمریکا در دوره اول «دونالد ترامپ» رییسجمهور این کشور از برجام به طور یکطرفه خارج شد. برجامی که ظریف مطرح می کرد که آنقدر چفت و بست دارد که رییس جمهور بعدی آمریکا نمی تواند چنین کاری کند. این دوره ایران به سمت اروپا برای اجرای برجام چرخید اما با وجود طرحهایی مانند اینستکس اروپا به هیچ وجه اقدامات مناسبی برای رفع تحریم ها نکرد و بازهم کشورمان دست خالی بازگشت. درواقع اینستکس سند بی عملی اروپایی ها در قبال ایران بود.
مرحله بازگشت دموکراتها به کاخ سفید
انتخابات ریاست جمهوری آمریکا دگر بار انجام شد و «جو بایدن» رییسجمهور این کشور شد. رسانههای اصلاحطلب که در انتظار چنین شرایطی بودند وی را ناجی برجام خواندند اما بایدن هم سعی کرد از نقطه تحریمهای ترامپ و از میراث تحریمی وی استفاده کند و مذاکره ای با تیم هستهای روحانی انجام نداد تا جایی که داد یکی از کارشناسان بین الملل اصلاح طلب بلند شد و وی طی مقالهای با تیتر «این قرار ما نبود آقای بایدن» از رییسجمهور وقت آمریکا انتقاد و گلایه کرد.
مذاکرات در دوره رییسجمهور شهید
با توجه به اینکه برجام به عنوان توافق ملی شناخته میشد تیم وزارت خارجه ایران نیز باید از هر فرصتی برای تامین منافع ملی ایران استفاده میکرد، موضوع برجام دوباره مطرح شد اما آمریکاییها از آن عبور کرده و یک طرح رنگبندی شده از تحریم ها و مذاکره به کشورمان ارائه کردند.
دولت آمریکا بدون در نظر گرفتن برجام یک طرح رنگبندی شده از تحریمها را ارائه کرده بود که تحریمها به سه دسته سبز، زرد و قرمز تقسیم شده بودند و در این طرح تحریمهای سبز لغو میشدند، درباره تحریمهای زرد باید مذاکره می شد و تحریمهای قرمز لغو شدنی نبود.موضوعی که با توجه به عدم لغو تحریمهای قرمز و همپوشانی آن با دیگر تحریمها عملا باعث بیاثر شدن لغو تحریمهای سبز و زرد میشد و بیفایده بود.
حمله نظامی در میانه مذاکرات هستهای
در دولت پزشکیان بازهم موضوع سازش آن هم با ترامپ دیوانه و فردی که آمریکا را از برجام را خارج کرده بود توسط اصلاح طلبان در رسانهها داغ شد. «صلح یا جنگ» محور این خبر پراکنی و القاسازی بود که سلسله مذاکرات دیگری در همان و ایتالیا میان تیم ایران و آمریکا انجام شد که در حین همین مذاکرات بود که حمله نظامی ائتلاف آمریکا و رژیم صهیونسیتی به کشورمان و جنگ ۱۲ روزه آغاز شد. در این میان سه نقطه از تأسیسات هستهای ایران از سوی آمریکا بمباران شد و ترامپ مدعی شد برنامه هستهای ایران را نابود کرده است. بسیاری حتی از مذاکرات ترامپ به عنوان عملیات فریب یاد کردند.
مرحله فعالسازی مکانیسم ماشه توسط اروپا
اتحادیه اروپا درست قبل از پایان دوره ده ساله که قرار بود تحریمها طی این دوران از کار بیفتند با هدایت آمریکا و کمک کره جنوبی که رییس دورهای شورای امنیت شد اقدام به فعال سازی مکانیسم ماشه کردند. بازهم ایران جهت ممانعت از این اقدام خصمانه غرب دست به مذاکره زد و توافقی را با آژانس بینالمللی هستهای و رییس آن گروسی که تماما نشان داده در خدمت اهداف آمریکا عمل میکند منعقد ساخت. به شرط اینکه اسنپ بک فعال نشود اما بازهم سه کشور اروپایی که در برجام حضور داشتند اقدام به فعال سازی مکانیسم ماشه کردند و این مرحله از مذاکرات با غرب نیز با اقدامات خصمانه طرف مقابل به شکست انجامید.
اقدامی که از طرف چین و روسیه غیر قانونی خوانده شد اما آمریکاییها در این حیطه با هدایت اروپایی ها کار را یکسره کردند و بازهم نقص در برجام سبب شد تا در یک اتفاقی نادر حتی دو کشور دارای حق وتو در سازمان ملل نسبت به استفاده از این امر ناتوان شوند. با این مرحله برجامی که سالها در کما بود به طور واقعی مرد و از بین رفت تا یک دهه تلاش برای سازش با غرب نیز تمام شود.
همه این موارد به خوبی نشان میدهد که نگرش مذاکره و سازش با غرب با شکست مداوم و ضربه و آسیب به کشورمان حتی تا حد جنگ مواجه شده است. ایران در این حیطه کاملا با حسن نیت در ادوار مختلف پیش رفته اما طرف مقابل سعی کرده از مذاکرات به عنوان ابزار توقف و عدم امتیاز دهی استفاده کند و همچنین با اقدامات غیرقانونی اهداف خود را پیش ببرد. در این مدت با وجود انواع مذاکرات ایران طرف غربی فقط به تحریم و فشار سیاسی به ایران فکر کرده است و وضعیت کشور به این نقطه رسیده است. ظرفیتهایی که می توانست در این حیطه شکوفا شود در این حیطه از بین رفت.
