صرفهجویی در مصرف سوخت و انرژی در ایران مهمترین نیاز کشور برای رفع بسیاری از ناترازیها در بخش نیرو و منابع کشور است اما حلقه مفقوده این امر عدم برنامهریزی صحیح و اجرای آن در سطح ملی و به طور مستمر است.
گروه سیاسی جهان نیوز: این روزها بحث ناترازی در هر حوزهای داغ است و مسئولان دولت به عناوین مختلف آن را طرح می کنند. بسیاری از کشورهای جهان برای مدیریت منابع خود از امر مهم صرفهجویی استفاده میکنند. اگرچه این موضوع بسیار مورد اشاره قرار گرفته است و در حوزه فرهنگسازی بدان تاکید بسیار شده اما به واقع برنامه ریزی مستمر و مشخصی برای آن ایجاد نشده است.
کافی است به روایتهایی که ایرانیان مهاجر که به کشورهای مختلف خصوصا غربی سفر کرده و در آنجا زندگی میکنند، توجه کنید. در کشوری مثل آلمان این صرفه جویی تا جایی بکار رفته که افراد قطعا در روزهای سرد به جای زیاد کردن درجه بخاری و وسایل گرمایشی خود اقدام به پوشیدن البسه گرم میکنند. بسیاری از بلاگرهای مهاجر ایرانی در این موضوعات و نشان دادن حساسیت سیستم حاکمیتی کشورهای غربی در صرف جویی و حتی کم کردن مصرف انرژی محتواهای دست اول و جالبی تهیه و در شبکه های اجتماعی منتشر کردهاند.
صرفهجویی اما در کشورمان نه تنها چندان انجام نمیشود بلکه شاهد پرمصرفی و هدر رفت منابع در هستیم. یکی از موارد مهم هدر رفت منابع ویلانشینیهای بیقاعده است. ویلا نشینی به سبک زندگی متمولانه در کشور تبدیل شده و بار سنگینی را بر دوش ناترازی انرژی در کشور نهاده است. هر ویلا دارای استخر و سونا و ... است و وسایل گرمایشی و مصرف آب و برق در آن سر به فلک میکشد.
متاسفانه ویلاها در فصلهای مختلف چه سرما و گرما به اماکن مصرف بیرویه تبدیل شدهاند و برق، آب و گاز کشور را میبلعند. به طور مثال در اوج بحران بیبرقی در دو ماه پیش «روحالله علیزاده» فرماندار محمودآباد با اشاره به اینکه این شهرستان در استان مازندران دارای 85 روستاست که بیش از 5 هزار ویلا غیربومی و خانه دومی در آن وجود دارد، بیان کرد: «تاکنون در اجرای این نظارتها گاز 2 هزار ویلای خالی از سکنه محمودآباد قطع شده است.» یعنی کسی در درون این ویلاها نبوده اما بازهم گاز و برق به طور بیرویه در آنجا برای گرم نگه داشتن ویلا مصرف میشده است تا احیانا صاحب ویلا اگر قصد حضور در آن را کرد ویلا گرم و آماده باشد!
در واقع به جای اینکه شاهد رویه مصرف بهینه در کشور باشیم، روند پرمصرفی بدون پرداخت هزینه در کشور به وجود آمده که با نوعی بیاعتنایی و عدم مسئولیتپذیری اجتماعی در بخش صرف منابع کشور همراه است.
سیاست کشور با توجه به افزایش جمعیت و کمبود منابع باید به سمت مصرف بهینه و درست حرکت کند؛چراکه کشور توان بالایی برای تولید انرژی ندارد. «مسعود پزشکیان» رییسجمهور کشورمان نیز همواره بر این موضوع تاکید کرده است.
رئیسجمهور در همین زمینه مطرح کرده است: «عزت و سربلندی این کشور از آنِ ماست، باید درست مصرف کنیم، درست تصمیم بگیریم و درست خدمت کنیم. همه مردم عزیز ایران باید در این نهضت مشارکت کنند. ما میتوانیم از تمام بحرانهایی که برای ما ایجاد میکنند به سلامت بیرون بیاییم به شرطی که اراده کنیم و خود را باور داشته باشیم.»
اما با این اوصاف کشور به سمت بهینهسازی برنامه ریزی شده و ملی حرکت نکرده است و در بسیاری از موارد استانداردها نیز چندان رعایت نمیشود. مثلا در بخش خودروسازی هنوز فاصله خاصی تا رسیدن به تولید خودرو با مصرف مناسب داریم.
اگرچه دولت در مدیریت انرژی در کشور در بخش مدیریتی مشکل داشته اما اینکه مردم نیز در بخش مصرف سوخت و انرژی نکات لازم را رعایت نمیکنند و با استانداردهای جهانی فاصله زیادی داریم موضوعی مبرهنی است. به طور مثال مصرف گاز ایران ۳.۵ برابر میانگین جهانی است. در بخش های مصرف آب و برق و ... نیز همین روند پر مصرفی وجود دارد و به طور کلی فرهنگ مصرف رعایت نمی شود. این درحالی است که با صرف جویی در مصرف انرژی در کشور بسیاری از امور حل و فصل میشود. در یک نمونه طبق اعلام سازمان آب، میانگین مصرف هر ایرانی در طول روز باید نهایتا 140 لیتر باشد که این رقم متاسفانه بیش از 200 لیتر در روز است.
رهبر معظم انقلاب در جریان بازدید از نمایشگاه دستاوردها و توانمندیهای بخش خصوصی که در تاریخ ۲ بهمن سال جاری در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد، گفت و گویی درباره رفع ناترازیها در کشور با «عباس علی آبادی» وزیر نیرو داشتند.
در این حیطه حضرت آیتالله خامنهای ضمن تاکید بر ایجاد استانداردهای لازم در تولید نیرو و جلوگیری از هدر رفت انرژی در هنگامه تولید آن به وزیر نیرو در مورد حل مسئلهی ناترازی انرژی فرمودند: «بهترین راه صرفهجویی است، کاری کنید صرفه جویی شود.»
بنابراین در این حیطه همه چیز چون نیاز شدید به صرفه جویی، وضعیت ناترازی انرژی، ضرر هنگفت کشور و تاکید مقامات بلندپایه پایه کشور و ... در ایجاد یک برنامه ملی برای صرفه جویی مصرف انرژی وجود دارد و حلقه مفقوده در این زمینه تنها برنامه ریزی ملی و مستمر مصرف است.
این یک واقعیت است که به هر میزان تولید وجود داشته باشد اگر با مدیریت مصرف و صرفه جویی همراه نباشد بازهم ناترازی به وجود خواهد آمد. برق، آب، سوخت و ... . حتی در مثال خودرویی آن می توان به آمار یکی از مسئولان پلیس راهور اشاره کرد که هفت برابر ظرفیت تهران در این شهر خودرو وجود دارد؛ اگر همه خیابان های تهران هم دو برابر شوند باز هم ترافیک به علت استفاده همگان از خودروهای شخصی پابرجاست.
البته که این موضوع نباید بهانه ای برای کم کاری مسئولان امر در گسترش و توسعه خدمت رسانی شود اما مسئولان در عین افزایش تولید، باید مدیریت مصرف و تشویق به صرفه جویی را دنبال کنند.
از وقتي حمام هاي عمومي كه اغلب با آب چاه كار مي كرد جمع آوري شد و حمامها در خانه ها و آپارتمانها وارد شد برخي ها در واحد خود تا سه تا حام دارند از آب تصفيه شده ارزان استفاده مي كنند وضع همين است