وقتی نام ۲۸ مرداد میآید، آن را «خاطره» میدانیم نه «هشدار». تاریخ اگر معنا نداشته باشد، اگر روح و جهت نداشته باشد، مثل بدن بیجان است؛ هست اما اثر ندارد.
یکی از بیماریهای خطرناک عصر جدید «زوال حافظه تاریخی» است. انسان امروز در سیلی از خبر، تصویر، اتفاق و هیجان زندگی میکند؛ هر روز دهها رخداد، هر کدام با رنگی تازه، جذاب و پرسروصدا. نتیجه چیست؟ گذشته محو میشود؛ آدمها از تاریخ «منفک» میشوند و در «اکنون» متوقف میمانند. وقتی گذشته فراموش شد، آینده بینقشه میشود؛ هیچ تجربهای چراغ راه نمیشود؛ همهچیز دوباره تکرار میشود؛ با همان خطاها، همان فریبها، همان خسارتها.
این فقط تقصیر شتاب رسانههای شبکهای نیست؛ ما خودمان هم تاریخ را بد میخوانیم. تاریخ برای ما «روایت خشک» است؛ بیجان، بیعلت، بیاتصال. وقتی نام تسخیر لانه جاسوسی را میشنویم، آن را یک «اتفاق» میبینیم نه «درس».
وقتی نام ۲۸ مرداد میآید، آن را «خاطره» میدانیم نه «هشدار». تاریخ اگر معنا نداشته باشد، اگر روح و جهت نداشته باشد، مثل بدن بیجان است؛ هست اما اثر ندارد.
اینجاست که روش رهبر انقلاب اهمیت پیدا میکند. ایشان تاریخ را بازخوانی نمیکنند؛ زنده میکنند. حادثه را از گذشته میکشند و میآورند وسط امروز. نه برای نوستالژی؛ برای بصیرت. به سخن اخیرشان نگاه کنیم؛ فرمودند ۲۸ مرداد را درست ببینید. مصدق حکومتی مردمی تشکیل داده بود.
آمریکا با نیرنگ، با استفاده از سادهاندیشی داخلی، این حکومت را از مردم گرفت و سپرد دست یک دیکتاتور.
پس فرمول آشکار است؛ حکومت مردمی را با نیرنگ و خدعه و با استفاده از سادهاندیشی و خاماندیشی داخلی دست دیکتاتور دادند. حالا این گزاره را بگیرید و هرجای دیگری خواستید استفاده کنید. این گزاره هویت آمریکاست.
بعد فرمودند تسخیر لانه چرا شکل گرفت؟ چون مردم دیدند شاه فراری را آمریکا پناه داده؛ ترسیدند دوباره همان سناریوی ۲۸مرداد تکرار شود. دانشجویان رفتند تا فریاد مردم شنیده شود، اما داخل سفارت دیدند ماجرا فقط پناهدادن نیست؛ آمریکا مشغول طراحی کودتای تازه بود؛ همان گزاره قبلی. آمریکا با خدعه میخواهد دیکتاتور را بر مردم مسلط کند.
حالا تاریخ را امتداد دادند. فرمودند آمریکا در تمام سالهای بعد از انقلاب دنبال همین خط بوده است. مشکل ما با آمریکا نیز همین است. این هویت و ذات آمریکاست. او مستکبر است و مستکبر تنها از طریق حکومت دیکتاتوری است که میتواند بر یک ملت مسلط شود و آنها را غارت کند.
با همین منطق تاریخی رابطه با آمریکا تنها در شرایطی میسر است که از رژیم جلاد حمایت نکند و از منطقه برود و دیگر دخالت نکند. دقیقا 2عنصر بروز و ظهور هویت استکباری آمریکا؛ یعنی از ذات خودش کنده شود تا امکان گفتوگو فراهم شود.
این سبک تحلیل، تاریخ را به «علم» تبدیل میکند؛ چشم را باز میکند؛ مخاطب را مسلح میکند؛ قدرت روشنگری و آیندهنگری دارد. خلاصه هم «ببین» و هم «درست ببین».
