آیا کسب رتبه های برتر کنکور لزوماً به معنی موفقیت در آینده است؟ آیا به معنی انسان موفق یا الگو بودن برای دیگران است؟ آیا لزوماً به معنی تیزهوش بودن است؟

گروه جامعه جهان نیوز: پس از کنکور 1404، جهان نیوز طی گزارشی با عنوان «هشدار قرمزی که هر سال در کنکور به صدا در می‌آید/ مدارس دولتی و استعدادهایی که هدر می‌رود» به سهم مدارس کشور در رتبه های برتر کنکور 1404 پرداخت. در آن گزارش با استناد به گزارش رسمی صدا و سیما بیان شد که سهم مدارس سمپاد 78 درصد، مدارس غیر انتفاعی 14 درصد، مدارس نمونه دولتی 8 درصد و مدارس دولتی صفردرصد است.

اما در کنار پرداختن به این موضوع، در بخشی از آن گزارش نیز بیان شد که برگزاری کنکور به شیوه فعلی، هم برای خانواده ها هزینه دارد، هم پر از فشار روانی و اضطراب است و هم اینکه موجب می شود بسیاری از دانش آموزان به آن جایگاهی که حقشان است، نرسند. نباید آینده میلیون‌ها دانش آموز و سال‌ها زحمت کشیدن آنها در مدارس، به قدرت تست‌زنی و پاسخ دادن به چند سوال محدود در چند ساعت گره بخورد.

از سوی دیگر، در اینجا چند پرسش وجود دارد که باید به آن پرداخته شود. مثلاً آیا کسب رتبه های برتر کنکور لزوماً به معنی موفقیت در آینده است؟ آیا به معنی انسان موفق یا الگو بودن برای دیگران است؟ آیا لزوماً به معنی تیزهوش بودن است؟ آیا کسب رتبه های متوسط و پایین کنکور به معنی عدم موفقیت در آینده است؟ به معنی تنبل بودن است؟ 

کسب رتبه برتر کنکور، تضمینی برای موفقیت نیست!
بدون تردید، کسب رتبه های برتر کنکور، تضمینی برای موفقیت در آینده نیست. زیرا اگر کسی به هر دلیلی با تلاش و کوشش خود توانست رتبه بالا در کنکور کسب کند، به این معنا نیست که لزوماً رشته مناسب خود را انتخاب کند. همچنین، اگر رشته مناسب خود را انتخاب کرد، به این معنا نیست که حتماً در طول دوران تحصیل، با شور و اشتیاق کافی آن را رشته را دنبال کند؛ اگر هم موفق شد و مدرک گرفت، لزوماً به این معنا نیست که یک نابغه خاص محسوب شود و تحول و پیشرفت قابل توجهی در آن رشته ایجاد کند. در سال های گذشته، فراوان افرادی را دیده ایم که رتبه های برتر کنکور داشته اند اما در ادامه زندگی، آنگونه که انتظار می رفت، ظاهر نشدند.

کنکور، آخر زندگی نیست
کسب رتبه های برتر کنکور، آخر زندگی و موفقیت اصلی نیست؛ در یک نگاه، تازه شروع کار است. کنکور، بخشی از زندگی است و نه همه آن؛ همچنین، کسب رتبه های متوسط و پایین هم آخر زندگی نیست. ممکن است یک تجربه و یا شکستی باشد که با انتخاب های صحیح پس از آن، دروازه های موفقیت به روی انسان گشوده شود. بسیاری از دانش آموزانی که رتبه های متوسط دارند و یا در ایام دانش آموزی معدل آنچنان بالایی نداشته اند، برای جامعه و اطرافیانشان مثمر ثمر بوده اند.

کنکور، یک معیار نسبی است
کسب رتبه های برتر کنکور، لزوماً به معنی تیزهوش بودن نیست؛ زیرا کنکور به تنهایی معیاری برای احراز با استعداد بودن و یا تیزهوش بودن نیست، بلکه یک معیار نسبی برای شناخت برخی دانش آموزان است. همچنین، کسب رتبه برتر، می تواند نشانگر توانایی فرد در پاسخ به پرسش های چهارگزینه ای، آن هم در شرایط خاص باشد.

بسیاری از دانش آموزان که در ایام تحصیل در مدرسه معدل بالایی داشته اند، به هر دلیلی در چند ساعت کنکور نتوانسته اند آنگونه که انتظار می رفت، ظاهر شوند؛ در هر صورت، شاید به هر دلیلی اساساً با پرسش های چهارگزینه ای و یا برگزاری کنکور به شیوه فعلی میانه خوبی ندارند. براین اساس، کسب رتبه متوسط و پایین در کنکور هم به معنی عدم تیزهوشی و عدم استعداد نیست.

معادن استعداد را دریابیم
به طور کلی، کنکور نمی تواند معیار مناسبی برای کشف استعداد افراد باشد. دانش آموزان، معدن استعداد هستند. ساختار نظام آموزش و پرورش کشور باید به گونه ای باشد که استعداد هر دانش آموز در طول دوران تحصیل کشف شود. برخی از دانش آموزان، اهل حفظ کردن فرمول ها و مطالب کتاب به صورت خط به خط نیستند، اما یک استعداد بالقوه هستند و اگر در برخی رشته ها و مهارت ها ورود پیدا کنند، یک نابغه می شوند.

یک جامعه، مجموعه‌ای از انسان ها با توانایی‌های مختلف است
یک جامعه، فقط به افرادی که می توانند رتبه بالای کنکور به دست آوردند، فقط به کسانی که قدرت تست زنی بالا دارند و فقط به کسانی که معدل بالا دارند، نیاز ندارد. جامعه، به همان اندازه که به پزشک و مهندس نیاز دارد، به تولید کننده، تاجر و به افرادی نیاز دارد که در یک حرفه و مهارت خاص، آموزش ببینند و نیاز های خود و مردم را برطرف کنند. بارها دیده ایم که افرادی نه پزشک و مهندس بوده اند و نه نخبه علمی، اما چه از نظر مالی و چه غیر مالی، موفقیت های بسیاری کسب کرده اند و حتی در عرصه های فرهنگی و اجتماعی نامشان جاودانه شده و الهام بخش انسان ها در طول تاریخ هستند.