در روزگاری که مردم ایران با فقر و نابرابری دستوپنجه نرم میکردند، دربار پهلوی برای سرگرمی و تعادل روحی شاه، دلقک مخصوص را به سفرهای خارجی میبرد؛ روایتی که پرده از اولویتهای واقعی حاکمیت برمیدارد.
به گزارش جهان نیوز، سفرهای زمستانی محمدرضا پهلوی به اروپا، بهویژه اقامتهای طولانی در سنتموریتس سوئیس، همواره بهعنوان نمادی از فاصله عمیق دربار با واقعیتهای جامعه ایران مورد توجه تاریخپژوهان بوده است.
در کنار همراهان سیاسی، نظامی و تشریفاتی، برخی چهرهها تنها برای رفع ملال و سرگرمی خاندان سلطنتی به این سفرها اعزام میشدند؛ حضوری که شاید در نگاه نخست حاشیهای به نظر برسد، اما در واقع تصویری معنادار از سبک زندگی و روحیات شاه و دربار پهلوی ارائه میدهد. یکی از شاخصترین این چهرهها، «قلی ناصری» دلقک مخصوص دربار بود.
* شاه، افسردگی و نیاز به شوخی
بر اساس روایتهای تاریخی، بخشی از همراهان شاه در سفرهای خارجی، نقشی فراتر از تشریفات نداشتند. این افراد نه مأموریت سیاسی داشتند و نه مسئولیت اداری؛ بلکه صرفاً برای ایجاد فضایی مفرح و کاستن از ملال شاه و خانواده سلطنتی انتخاب میشدند. حضور دلقک دربار در چنین سفرهایی، بهویژه در سفرهای زمستانی به سوئیس، نشان میدهد که حتی در بالاترین سطح قدرت سیاسی کشور، «سرگرمی شخصی شاه» به یک ضرورت سازمانیافته تبدیل شده بود.
منابع مختلف از جمله خاطرات درباریان و نزدیکان خاندان پهلوی، به روحیات خاص محمدرضا پهلوی اشاره کردهاند. طبق این روایتها، شاه در مقاطعی دچار افسردگی و بیحوصلگی میشد و برای تغییر روحیه، به شنیدن لطیفه و شوخی علاقه نشان میداد. در چنین شرایطی، دلقک دربار نقشی فراتر از یک سرگرمکننده ساده پیدا میکرد و عملاً به ابزاری برای حفظ تعادل روحی شاه تبدیل میشد؛ تعادلی که به طور مستقیم بر تصمیمگیریهای کلان کشور نیز سایه میانداخت.
مینو صمیمی، از چهرههای نزدیک به دربار، در کتاب پشت پرده تخت طاووس به گفتوگویی قابلتأمل با فرح دیبا اشاره میکند. او مینویسد با شنیدن عبارت «دلقک مخصوص دربار» با تعجب پرسیده است: «منظورتان این است که مثل قرون وسطی، دربار ایران هم دلقک مخصوص دارد؟» پاسخ فرح دیبا اما صریح و بیپرده بود: «شاهنشاه در برخی مواقع که دچار افسردگی خاطر میشوند، علاقهمند هستند کسی برایشان جوک بگوید تا دلشاد شوند». این روایت، نهتنها از وجود چنین جایگاهی در دربار پرده برمیدارد، بلکه نوع نگاه اطرافیان شاه به این موضوع را نیز روشن میکند.
*شبهای سرد سوئیس و دلقک دربار
فرح دیبا در روایت دیگری، دلیل همراه بردن دلقک دربار به سوئیس را «شبهای سرد و طولانی زمستان» عنوان میکند؛ شبهایی که به گفته او، برای جلوگیری از سر رفتن حوصله شاه، با حضور دلقک و برنامههای سرگرمکننده سپری میشد. این اظهارات که ابوالفضل آتابای نیز در آثار خود به آن اشاره کرده است، نشان میدهد که حتی برنامهریزی سفرهای خارجی شاه، با در نظر گرفتن نیازهای تفریحی و روحی او انجام میشد؛ آن هم در شرایطی که کشور با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جدی روبهرو بود.
حضور دلقک دربار در سفرهای خارجی شاه، بیش از آنکه یک نکته حاشیهای یا طنزآمیز باشد، نمادی از سبک حکمرانی و زیست اشرافی خاندان پهلوی است. در حالی که بخش بزرگی از جامعه ایران با فقر، نابرابری و محدودیتهای سیاسی دستوپنجه نرم میکرد، دربار به فکر تأمین سرگرمیهای خصوصی شاه در اقامتگاههای لوکس اروپایی بود. این تضاد آشکار، یکی از مؤلفههایی است که بهتدریج فاصله میان حکومت و مردم را عمیقتر کرد و زمینههای نارضایتی عمومی را فراهم آورد.
روایت دلقک دربار و همراهی او در سفرهای زمستانی شاه به سنتموریتس، تنها یک خاطره تاریخی نیست؛ بلکه سندی گویا از اولویتهای دربار پهلوی و نحوه مواجهه آن با قدرت، ثروت و مسئولیت است. بررسی چنین جزئیاتی، به فهم بهتر چرایی گسست میان حکومت پهلوی و جامعه ایرانی کمک میکند؛ گسستی که در نهایت، سرنوشت سیاسی کشور را به طور بنیادین تغییر داد.
من اون دوران نبودم ولی همین الان که میبینم جاوید شاه چه آدم خود خواه و خون خواری هست تو همین اغتشاشات حاضر بود طرف دارانش بچه ها و مادران بی گناه بکشن که برگرده چه آدم کثیفی
چقدر آدما برای هم عزیزن
پلیسا و بسیجی ها و کادر درمانگاه ها و آتش نشان و ... چه گناهی کرده بود
همین که راضی بود به خاطر برگشتش هزاران آدما بی گناه کشته بشن خودش یعنی چقدر آدم کثیفیه و باعث تنفرم از کلمه پهلوی میشه
الانم افغانستان طالبان تورم ندارد....فقط تورم صفر سبب بهبودی زندگی نمیشه....درامد نبود و مردم در روستاها بدون آب لوله کشی و برق و مدرسه زندگی میکردند ... ۷۰ درصد بیسواد بودن
اتفاقا من عین این سوال را از یکی که در جریانانقلاب بود پرسیدم جواب قانع کننده ای داشت می گفت به کمر مردم که بیل نزده بودند بروند انقلاب کنند شاه می گفت من به شما پول می دهم بروید حال کنید اما در مورد پیشرفت ایران صحبت نمی کرد
خو الان نظر شما چیه که آقازادهای دولتی تو بهترین شرایط زندگی و تحصیلی اونم تو آمریکا وسوئیس،کانادا اونوقت جوونای ما .......باقیست با وجدان خودت البته اگه دا.....
رضای ملعون بعد از حمله شوروی به ایران از خواب بیدار شد و از وزیر و دربارش پرسید زمینهای گرگان ما چی شد؟! این چنین همه چیز رو مال خودشون میدانستند این پهلوی ها
کجا احمدی نژاد فامیل هاشو میبرد آمریکا اگر احمدی نژاد ولخرج بود بیشترین پیشرفت نانو پزشکی آبادانی کشور درزمان احمدی نژاد اتفاق نمیافتاد همین بنزینی که الان مردم دارن راحت می سوزونن به خاطر ساخت پالایشگاه خلیج فارس هست این تنها یک نمونش هست برو بیشتر تحقیق کن بعد حرفشو بزن ای کاش تمام رئیس جمهورهای ایران مثل احمدی نژاد بودن
اونایی که میان شمال کنار جاده می خوابن نون و تخم مرغ رو با خودش میاره الان شده ویلا خواب دیگه هفتاد هشتاد در صد مسافران آخر هفته شمال متعلق به همین جان و اینجا خونه دارن
کل مطالب سایت در مورد الانه، چرا تا وقتی از دوران سیاه پالانی گفته میشه به شما تینیجرا که چهارتا مطلب زرد تو اینستا دیدین فکر میکنین اون دوران خوب بود برمیخوره؟
دوران سیاه و تاریک پالانی در تاریخ ایران بی سابقست
سلام، من دوره شاه لعنتی بودم خدا میدونه پدرم باغبان شهرداری مادرم کارمند سازمان زنان خودم تابستون میرفتم کارگری با بدبختی ی خونه خشتی با سقف چوبی زورمان نمیرسید در آهنی بخریم پدرم یک سال طول کشید تا ی موتور سیکلت 100 خرید اینم نصفش قسطی الان خدا را شکر در هر خونه چند تا سواری است باور نمیکنید کارگری نبود چرا باید آدم بدون آگاهی قضاوت بکنه مگر میشه مردم الکی بگن مرگ بر شاه خدا ریشه استعمار را بکنه که هر چه میکشیم از دست اوناست
وقتی عده ای جانفشانی می کنن ، عده ای هم همیشه مثل لاشخوربرگرده ی دیگران سوارمی شن ازحکومت سهم خواهی می کنن باپول غرب وبرای بازگرداندن ژاندارمهاشون درمنطقه
بزرگترین بی احترامی نسبت به ملت ایران از طرف انگلستان این بود که یک قاطرچی را پادشاه مردم ایران کرد آنوقت باید گفت خاک برسرت ای طرفدار رضا پهلوی قاطری که به دنبال آدمهای بی ارزش و کم دانش سینه میزنید
زن فاسد شاه هم با پولایی که از مردم دزدید و با خودش برد تا الان داره تو ناز و نعمت زندگی میکنه و پسر فاسدتر از مادر هم داره با پولای دزدی مادرش روزگار میگذرونه و میخواد برگرده ایران و حکومت کنه!!!!!! خیالاته
بدترین مشکل خاندان پهلوی بی اختیار بودنشون در برابر انگلستان و آمریکا بود البته فساد اخلاقی استبداد داخلی وثروت اندوزی از امور ملت را هم مزید بر علت کردند
عزیز جان تو حرف میزنی چشمات رو باز کن الان هم همین طور هست و بدتر از قبل
قبلاً گرونی نبود مردم با حقوق ناچیز میتونستن هم بخورند و هم کنار بزار که باهاش خونه بخرم
الان نمیتونم بخورم چه برسه به اینکه بخوان کنار بزارن
کلی ثروت هست اما مردم فقیر
گاهی اوقات انجام کارهای سود بخش مانند کاشتن نهال و بوته های زیبا و ثمردار یا دستور برای نظافت مکانهای یک شهر یا روستا و مشاهده تلاش و کوشش مردم در این اهداف بار سنگینی از دردها و غمها را از دوش بسیاری مسئولان برمیدارد. بازدید از مناطق مختلف یو کشور و توجه به حل مشکلات مردم در مناطقی که زندگی میکنند احساس ارزشمندی را در انسان ایجاد میکنند. تعریف کردن جک و حکایتهای خنده دار تاثیراتی موقتی بر احساسات انسان دارند.
کل ایرانها تماشاچی و خاندان پهلویها عشق و حال میکردند این در حالی بود که حلبی ابادها همه جای تهران و شهرستانها را فرا گرفته بود. اقوام لر بدست پهلویها کشته میشد و دانشجویان در ساواک شکنجه و محو میشدند.
میگیم پهلوی بد اصلأ بدتراز بد اگه راست میگید کشور همسایه خودمان رو درسال ۵۷با ایران سال ۵۷ مقایسه کنید و همین طور الان هردو کشور رو باهم مقایسه کنید همه پیشرفت کردن ولی چقدر مهمه
من که دارم همش نفرین نفوذی های از خدا بی خبر میکنم خدا لعنتشون کنه باعث همه گرانی ها اینا هستن خدا به حق پنج تن رسواشون کنه شما هم با هر عقیده ای هستید نفرین این از خدا بیخبر ها که باعث گران شدن اجناس شدن بکنید بالاخره دعای یک نفر میگیره
مرگ بر خائن نفوذی وطن فروش
چی؟ نفوذیا باعث گرونین؟ نفوذیا کیان میشه بگی؟ این گرونیا و تورم و بدبختی که برا مردم درست کردن ، نفوذین آره؟ یا همین مسئولین که قطعا تو یکی از اونایی ، مطمئنم ، اصلا تابلوه
شما اون طرف سکه رو همببینید اگر اون زمان ارزانی بود چون شاه نفت مارو مفت میداد به آمریکا به جاش کالا وارد می کرد
الان ۴۵ساله امریکا و اروما نمی تونن نفت مارو غارت کنند این همه جنگ وکشتار برای اینه
حداقل به فکر نسل آینده ی ایران هم باشید
سلام ، حیرت انگیزه اما بدون شک وجود داشته است، قبلا مطالبی در مورد شاهان و حرمسرا و خواجگان ،خصوصا شاهان قاجار و بعضا. خاندان زند خوانده ام اما اینکه چنین بساطی در قرن بیستم و عصر تکنولوژی وجود داشته شرم آوره . یا علی ع.
زمان پدر عاجدار، یه پسر نوجوان، در سینما قادر نبود راحت بشینه از دست بچه باز و لواطکار.. بچه بازی بیداد میکرد. زن و دختر را در کوچه ها و پیاده روها انگشت و دستمالی میکردند همه چی بود ولی پول دست کسی نبود.
مردم ناشکری میکن
هر کیو نگاه میکنم پدر و مادر و حتی خودش نسبت به گذشته تو شرایط خیلی خیلی بهتری داره زندگی میکنه
ولی آدمی همیشه خودش رو با بالا دستش مقایسه میکنه برای همین حس نارضایتی داره
دوستان ارزشی اگر میخواهید برای ایران و اسلام کاری بکنید لطفاً ادبیاتتون را اصلاح کنید و هر چی سر زبونتون می آد نگید وگرنه چه فرقی با به قول خودتون و آدم بدا دارید. فحش و بد و بیراه کار را خرابتر میکنه.
تضاداسلام باشاهنشاهی مهمترین علت انقلاب اسلامی بود.همان شعار. استقلال ازادی جمهوری اسلامی معانی زیادی دارد. استقلال یعنی مستقل فکرکردن ومستقل عملکردن. نه به سرسپردگی. نه به نوکری اجانب دمکرااسی وانتخابات
وقتی رضا شاه را از ایران اخراج کردن به پسرش گفتن تو بجای پدرت باید شاه بشی این هم نقشه انگلیس کثیف بود تا جای پای خودش را برای دزدی وغارت نفت ایران یگ خر مفت باید جای رضا شاه را پر میکرد وقتی بهش گفتن باور نمیکرد واصلا نپرسید که پدرش چی شد کجا رفت فقط گفت من شاه ایران بشم گفتن اخه خرتر از تو گیر نیاوردیم لااقل اگر به اندازه یگ دانه جو جرات وجسارت داشت باز هم یگ چیزی از رصا شاه قلدر نفهم به ارث میبرد اما ان یگ دانه جو هم جرات نداشت که از وضع پدرش بپرسد خیلی مفت خور بی عرضه بودند