آیا چین تهدیدی برای گرینلند است؟

به گزارش جهان نیوز به نقل از باشگاه خبرنگاران، از ابتدای سال ۲۰۲۶، ایالات متحده بار‌ها ادعا کرده است که برای جلوگیری از تهدید‌های چین و روسیه باید کنترل گرینلند را به دست گیرد و مدعی شده که کشتی‌های چینی و روسی «در همه جا» اطراف گرینلند پراکنده‌اند. اما واقعیت چیست؟ حضور واقعی چین در گرینلند چگونه است؟ و آیا چین اصلاً تهدیدی برای گرینلند به شمار می‌رود؟

بر اساس اطلاعات از منابع مختلف، چین در حال حاضر هیچ نهاد رسمی در گرینلند ندارد، هیچ پروژه سرمایه‌گذاری در جریان نیست و هیچ شرکت مقیمی در آنجا مستقر نشده است. تنها حدود ۳۰ کارگر چینی در شرکت‌های فرآوری محصولات دریایی گرینلند مشغول به کار هستند. همکاری بین چین و گرینلند عمدتاً به تجارت محدود می‌شود، به‌ویژه در محصولات آبزی. در سال ۲۰۲۵، حجم تجارت دوجانبه بین چین و گرینلند به ۴۲۹ میلیون دلار رسید که از این میزان، صادرات گرینلند به چین ۴۲۰ میلیون دلار بود و عمدتاً شامل میگوی قطبی، هالیبوت، کد، خرچنگ و دیگر محصولات دریایی می‌شد. واردات گرینلند از چین نیز تنها ۹ میلیون دلار بود که بیشتر شامل کالا‌های مصرفی روزمره است.

تعداد گردشگران چینی که به گرینلند سفر می‌کنند نیز زیاد نیست. هرچند این جزیره مناظر طبیعی خیره‌کننده‌ای دارد، اما دسترسی به آن از چین آسان نیست و همچنان مقصدی حاشیه‌ای برای گردشگران چینی باقی مانده است. در سال ۲۰۲۴، تنها حدود ۳۵۰۰ گردشگر چینی به گرینلند سفر کردند. ادعا‌ها مبنی بر اینکه کشتی‌های چینی در آب‌های اطراف گرینلند پراکنده‌اند یا گرینلند با به‌اصطلاح «تهدید چین» روبه‌رو است، حتی بی‌اساس‌تر هستند. در ۱۶ ژانویه، سورن اندرسن، فرمانده کل نیرو‌های مشترک قطبی دانمارک در گرینلند، در مصاحبه‌ای این ادعا‌ها را رد کرد و به‌طور صریح گفت: «هیچ کشتی چینی یا روسی نزدیک گرینلند وجود ندارد». داده‌های ردیابی کشتی‌ها از MarineTraffic و LSEG نیز هیچ حضوری از کشتی‌های چینی نزدیک گرینلند نشان نمی‌دهند.

لارس لوکه راسموسن، وزیر امور خارجه دانمارک، بار‌ها به رسانه‌ها تأکید کرده که هیچ «تهدید فوری» از سوی چین وجود ندارد. راسموس جارلوف، رئیس کمیته دفاع پارلمان دانمارک، حتی صریح‌تر گفته است: ادعای «تهدید بزرگ از سوی چین و روسیه علیه گرینلند» خیالبافی است. چه از نظر واقعیت‌ها و چه از نظر سیاست‌ها، چین هیچ تهدیدی برای گرینلند ایجاد نمی‌کند. در واقع، چین خود قربانی محدودیت‌های ناعادلانه در آنجا بوده است. راسموسن به‌طور علنی عنوان کرده که دولت دانمارک پیش‌تر از ابزار‌های اداری برای وتو کردن مشارکت شرکت‌های چینی در پروژه‌های گسترش فرودگاه و معدنی گرینلند استفاده کرده و مکانیسمی برای بررسی سرمایه‌گذاری‌ها ایجاد کرده که اجازه سرمایه‌گذاری چینی در آینده را نخواهد داد.

آیا چنین فداکاری‌هایی از سوی مقامات دانمارک در برابر چین می‌تواند آمریکا را متقاعد کند که دست از ادعاهای سرزمینی خود بردارد؟ به نظر نمی‌رسد ایالات‌متحده حداقلا در دوره ترامپ از خواسته خود مبنی‌بر مالگیت گرینلند دست بردارند. هر کسی می‌تواند ببیند که تنش‌های فعلی در قطب شمال عمدتاً ناشی از اقدامات ایالات‌متحده است که ادعا‌هایی خلاف قوانین بین‌المللی و اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد مطرح می‌کند. در مقابل، چین در سفیدنامه سیاست قطبی خود در سال ۲۰۱۸ به‌طور صریح اعلام کرده که «همه کشور‌ها باید به معاهدات بین‌المللی مانند منشور سازمان ملل و کنوانسیون حقوق دریاها، و همچنین قوانین بین‌المللی کلی پایبند باشند.

آنها باید به حاکمیت، حقوق حاکمیتی و صلاحیت‌هایی که کشور‌های قطبی در این منطقه دارند احترام بگذارند و به سنت و فرهنگ مردم بومی احترام بگذارند.» در ۱۲ ژانویه، مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در نشست خبری منظم خود تأکید کرد: «قطب شمال بر منافع مشترک جامعه بین‌المللی تأثیر دارد. فعالیت‌های چین در قطب شمال با هدف ترویج صلح، ثبات و توسعه پایدار منطقه است. این فعالیت‌ها با قوانین بین‌المللی همخوانی دارند. حق و آزادی کشور‌ها برای انجام فعالیت‌ها در قطب شمال طبق قانون باید کاملاً احترام گذاشته شود.

ایالات متحده نباید از کشور‌های دیگر به عنوان بهانه برای کسب منافع خودخواهانه استفاده کند». از دیدگاه چین، آینده قطب شمال نباید میدان رقابت ژئوپلیتیکی باشد، بلکه منطقه‌ای با تنش پایین برای همکاری بین‌المللی در زمینه تغییرات آب و هوایی و توسعه پایدار است. ادعا‌های «چین گرینلند را تهدید می‌کند» آنقدر پوچ هستند که حتی ارزش رد کردن ندارند.