پروژههای فضایی ایران، اینترنت را حتی به دورافتادهترین مناطق کشور میرسانند و مسیر رشد اقتصاد دیجیتال را هموار میکنند.
به گزارش جهان نیوز به نقل از فارس، پروژههای فضایی ایران در حال باز کردن مسیر تازهای برای توسعه فناوری و اقتصاد دیجیتال هستند. این پروژهها، از منظومه فضایی شهید سلیمانی تا ماهواره خیام و پایگاه فضایی چابهار، هدفی فراتر از فعالیتهای علمی دارند و قصد دارند اینترنت پایدار و امن را حتی به دورافتادهترین مناطق کشور برسانند.
احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، در برنامه تلویزیونی گفت که پروژههای فضایی ایران باید کشور را به حوزه مخابرات فضایی برسانند تا ایران بتواند در یکی از کنسرسیومهای بینالمللی مخابرات فضایی نقش فعال داشته باشد. به گفته او، هدف این پروژهها فراتر از فعالیتهای علمی است و توسعه خدمات اینترنتی و ارتباطی امن و پایدار برای همه مردم، به ویژه مناطق دورافتاده، را دنبال میکنند.
در همین راستا دسترسی گسترده به اینترنت نه تنها امکان رشد کسبوکارهای دیجیتال، آموزش الکترونیکی و خدمات دولت به مردم را فراهم میکند، بلکه زیرساختی محکم برای توسعه خدمات نوآورانه و اقتصاد دادهمحور ایجاد میکند. با عملیاتی شدن این پروژهها، ایران میتواند نقش فعالی در همکاریهای بینالمللی مخابرات فضایی ایفا کند و مسیر تحول دیجیتال کشور را هموار سازد.
اینترنت اشیاء در خدمت اقتصاد دیجیتال
یکی از مهمترین پروژههای ایران در زمینه فضا، منظومه شهید سلیمانی است. رئیس سازمان فضایی ایران اعلام کرده که نخستین پرتاب آزمایشی این منظومه تا پایان زمستان امسال انجام خواهد شد. این پروژه شامل ۲۰ ماهواره است که قرار است جهش بزرگی در خدمات اینترنت اشیاء (IoT) ایجاد کند.
در عصر دیجیتال، انتقال فوری دادهها حتی از دورافتادهترین مناطق به سامانههای مرکزی حیاتی است. منظومه شهید سلیمانی قادر است دادههایی مانند دمای محیط، رطوبت یا خشکی خاک، فشار خطوط نفت و گاز و اطلاعات زیستمحیطی را به سرعت منتقل کند؛ خدماتی که شبکههای زمینی قادر به پوشش کامل آنها نیستند.
این دادهها نقش کلیدی در اقتصاد دیجیتال دارند. اینترنت اشیاء به کسبوکارها و نهادها اجازه میدهد تا فرایندها را بهینه کنند، منابع را بهتر مدیریت کنند و هزینهها را کاهش دهند. همچنین، این فناوری زمینه ایجاد خدمات نوآورانه را فراهم میکند؛ از خانهها و خودروهای هوشمند تا سیستمهای سلامت و انرژی از راه دور. IoT نه تنها تجربه کاربر را بهبود میبخشد، بلکه بازارهای تازه و منابع درآمدی جدید ایجاد میکند و ستون اصلی اقتصاد دیجیتال را شکل میدهد.
ناهید-۲؛ پهنباند به دورافتادهترین نقاط
پروژه مهم بعدی در حوزه توسعه اینترنت، ماهواره ناهید-۲ است که در مردادماه امسال از پایگاه وستوچنی روسیه پرتاب شد. این ماهواره کاملاً بومی است و هدف آن تقویت زیرساختهای مخابراتی و ارائه اینترنت پهنباند به مناطق محروم یا بحرانزده است. از طرف دیگر دسترسی گسترده به اینترنت شرط لازم برای رشد کسبوکارهای دیجیتال، تجارت آنلاین، آموزش الکترونیکی و خدمات دیجیتال دولت به مردم است.پایگاه فضایی چابهار؛ زیرساخت مستقل و بینالمللیاز دیگر پروژههای کلیدی، پایگاه فضایی چابهار است که میزان پیشرفت آن ۹۰ درصد اعلام شده و فاز اول آن برای پرتابگرهای سوخت جامد امسال به بهرهبرداری میرسد. این پایگاه امکان قرار دادن ماهوارهها در مدارهای مختلف، از جمله مدارهای خورشیدآهنگ که معمولاً از داخل ایران دسترسی به آنها دشوار است، را فراهم میکند. ارتباط این پایگاه با اقتصاد دیجیتال و توسعه اینترنت از طریق افزایش ظرفیتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) کشور است. این پایگاه با ایجاد زیرساخت مستقل پرتابی، امکان ارائه خدمات پرتاب به کشورهای دیگر را فراهم میکند و فرصت درآمدزایی بینالمللی ایجاد میکند که بخشی از اقتصاد دیجیتال را توسعه خواهد داد.
خیام؛ دادههای فضایی برای کشاورزی و محیط زیست
همچنین، پروژه دیگری که نقش مهمی دارد، ماهواره خیام است که در سال ۱۴۰۱ پرتاب شد و ایران را به تصاویری با وضوح یک متر رساند. مأموریت اصلی خیام، جمعآوری تصاویر و دادههای سنجشی از خاک، آب، گیاهان، منابع طبیعی، زیرساختها و محیط زیست است. پیش از پرتاب خیام، این دادهها از طریق خرید از شرکتهای خارجی تأمین میشد، اما اکنون در اختیار کشور قرار دارند.این دادهها برای کشاورزی هوشمند، مدیریت آب و انرژی، پایش محیط زیست و برنامهریزی شهری استفاده میشوند و میتوانند به استارتاپها و شرکتهای فناور دادهمحور خدمات ارزشافزوده ارائه کنند.
البته ماموریت فضایی ایران محدود به همین موارد نیست و ماهوارههای بیشتری در صف پرتاب قرار دارند. به طور کلی، پروژههای فضایی ایران فراتر از حوزه علمی هستند و مستقیماً به اقتصاد دیجیتال متصلاند. از یک سو، دسترسی همگانی به اینترنت پایدار را تضمین میکنند؛ از سوی دیگر، دادههای جدید و فناوریهای نوآورانه برای کسبوکارهای دیجیتال فراهم میآورند. در سطح کلان، این پروژهها ایران را به یک بازیگر منطقهای در مخابرات فضایی تبدیل میکنند و مسیر توسعه پایدار اقتصاد دیجیتال کشور را هموار میسازند.
