از جمله اعمال این شب نمازی است که گناهان بسیار به سبب او آمرزده شود و هر که این نماز را بگذارد، چون شب اول قبر او شود، حق تعالی بفرستد ثواب این نماز را بسوی او به نیکوترین صورتی با روی گشاده و درخشان و زبان فصیح.
این بلاها را ما درست نکردهایم، بلکه خود انسانها با اعمال ناپسند، نعمتها را به نقمت و بلا مبدّل ساختند. آنان با گناهان، خود را از وادی نعمتها و رفاه، به ورطۀ فلاکت و مشقّت انداختند و بالاخره دنیای مشکلی برای آنها ایجاد شد.
بیست و پنجم ذیالقعده، همزمان با دحوالارض یعنی گسترش یافتن زمین است. از امیرالمومنین حضرت علی(ع) روایت شده است که فرمودند: «نخستین رحمتی که از آسمان به زمین نازل شد، در بیست و پنج ذیالقعده بود. کسی که در این روز روزه بگیرد و شبش را به عبادت بایستد، عبادت صد سال را که روزش را روزه و شبش را عبادت کرده است، خواهد داشت».
آیت الله حسن زاده آملی میفرمود: خداوند شما را نیافرید که شما جهنمی باشید. خداوند شما را انسان آفریده. هیچکس دیگری را نکوهش نکند مگر خودش را؛ و بداند هر کسی مهمان سفره خودش است.
در مفاتيح الجنان نقل شده كه حسن وشّار گفت: در شب بيست و پنجم ماه ذيقعده در خدمت امام رضا(ع) بوديم كه فرمودند: «امشب حضرت ابراهيم و حضرت عيسى متولد شدهاند و زمين از زير كعبه پهن شده است پس هر كه روزش را روزه بدارد چنان است كه 60 ماه را روزه داشته است.»
اگر انسان برنامهریزی مناسبی داشته باشد میتواند با توبه و استغفار و صبر و ایستادگی در برابر گناهان، غفلتهای خود در گذشته را جبران کرده و راه جدیدی به سوی خداوند باز کند.
برای شب و روز اول ماه مبارک رمضان اعمال مختلفی از جمله، غسل، خواندن دعای رؤیت هلال ماه، زیارت امام حسین (ع)، خواندن دعاى چهل و چهارم صحیفه سجادیه و همچنین نمازهای مخصوص ذکر شده است.
زندگی «امیرالمومنین (ع)» شاهد رخدادها و فرآیندی ویژه در طول حیات و زندگی ایشان است، این دوران که با وفات «پیامبر اکرم (ص)» و اجبار کردن ایشان برای خانه نشینی آغاز شد تحولاتی را با خود به دنبال داشت که حتی تاثیرات آن در زمان ولایت «امیرالمومنین (ع» بر جامعه اسلامی به خوبی نمایان بود.