در حالی که این روزها، برخی اعضای شورای شهر مخالف رایگان شدن بلیت مترو و اتوبوس برای اقشار کمدرآمد هستند که عملکرد خودشان در زمان تصدی مدیریت شهری جنجالهایی داشته است.
گروه جامعه جهاننیوز: سالهاست که در بحث حملونقل عمومی تهران، مخالفان رایگان شدن مترو و اتوبوس از یک استدلال تکراری استفاده میکنند؛ اینکه حذف بلیت به معنای از دست رفتن بخشی از درآمد شبکه حملونقل عمومی است. اما مرور تاریخ مدیریت حملونقل تهران نشان میدهد دریافت همین بلیتها نیز همواره با هزینههای اجتماعی، اجرایی و حتی فساد اداری همراه بوده است.
در حالی که امروز برخی مدیران سابق حملونقل شهری از مخالفان جدی رایگان شدن بلیت هستند، اسناد و گزارشهای سالهای گذشته تصویری متفاوت از واقعیت اجرای نظام بلیتفروشی ارائه میدهد؛ از پروندههای مالی گرفته تا درگیریهای روزمره میان شهروندان و متصدیان کنترل بلیت.
وقتی پول بلیتها به حساب شخصی میرفت!
۱۸ آبان ۱۳۹۴ در دوره تصدی سید جعفر تشکری هاشمی به عنوان معاون حمل و نقل و ترافیک رحمت الله حافظی در صحن شورای شهر تهران، از یکی از جنجالیترین موارد مطرحشده در گزارش حسابرسی مترو پرده برداشت.
رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر وقت اعلام کرد که وجوه حاصل از فروش روزانه بلیت مترو به حساب شخصی مسئولان برخی ایستگاهها واریز میشده است.
او صراحتاً تأکید کرد: «واریز وجوه فروش بلیت روزانه مترو به حساب شخصی مسئولان ایستگاهها جرم است و نباید آن را صرفاً تخلف تلقی کرد.»
حافظی در همان جلسه گفت مدیرانی که مرتکب فساد مالی شدهاند نباید در مسئولیت باقی بمانند و مقابله با فساد باید جدی دنبال شود.
این اتفاق در دورهای رخ داد که مدیریت حملونقل شهری همچنان بر کنترل و دریافت حداکثری درآمدهای ناشی از بلیت تأکید داشت.
بلیت؛ بهانهای برای درگیریهای روزمره
چند ماه بعد، در فروردین ۱۳۹۵، انتشار فیلمی از درگیری و ضرب و شتم یک مسافر توسط مأموران کنترل بلیت در ایستگاه بیآرتی بازتاب گستردهای پیدا کرد.
طبق گزارش منتشر شده، ماجرا از نداشتن یا کنترل بلیت آغاز شده بود؛ موضوعی که بارها در ایستگاههای بیآرتی زمینه تنش میان مسافران و مأموران را فراهم میکرد.
این تنها یک نمونه از صدها برخوردی بود که در سایه نظام کنترل بلیت شکل گرفت؛ سیستمی که برای جلوگیری از فرار بلیت، هزاران نفر را در موقعیت تنش روزانه با شهروندان قرار میداد.
هر مسافری کارت نزند، من جریمه میشوم!
گزارش مفصل ایلنا در سال ۱۳۹۷، تصویری روشن از فشار واردشده بر متصدیان ایستگاههای بیآرتی ارائه میدهد.
یکی از متصدیان در این گزارش میگوید: «هر یک نفری که بدون کارت زدن سوار بیآرتی شود، اگر مأمور ببیند از جیب ما ۵۰ هزار تومان کم میشود.»
او از فحاشی، درگیریهای روزمره، ضرب و جرح مأموران و جریمههای متعدد سخن میگوید؛ شرایطی که عملاً متصدیان را در مقابل شهروندان قرار داده بود.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که برخی مأموران به دلیل جلوگیری از ورود مسافران بدون بلیت مورد ضرب و جرح قرار گرفتهاند.
به بیان دیگر، بخشی از هزینه دریافت بلیت نه در صورتهای مالی، بلکه در قالب تنش اجتماعی میان شهروندان و کارکنان حملونقل عمومی پرداخت میشد.
فرار از ارائه بلیت؛ مسئلهای که هرگز حل نمیشد
با وجود سالها استقرار گیتهای کنترل، استخدام نیروهای متعدد و صرف هزینههای اجرایی، مسئله فرار از پرداخت بلیت هیچگاه به طور کامل حل نشد.
علیاصغر قائمی، عضو شورای شهر تهران، آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد که روزانه حدود ۲۸ میلیارد ریال عدم پرداخت بلیت در اتوبوسهای تهران وجود دارد.
او همچنین تأیید کرد که پس از دوران کرونا و جمعآوری بخشی از نیروهای کنترل، فرار بلیت به شکل گستردهتری ادامه یافته و در برخی خطوط به حدود ۷۰ درصد رسیده است.
این آمار نشان میدهد حتی با وجود هزینههای سنگین کنترل، بخش بزرگی از درآمد مورد انتظار از محل بلیت عملاً وصول نمیشود.
پرسشی درباره بلیط که همیشه مطرح است
حالا که دوباره بحث رایگان شدن حملونقل عمومی مطرح شده، موافقان این ایده یک پرسش قدیمی را تکرار میکنند:
اگر درآمد بلیت سهم محدودی از هزینههای واقعی مترو و اتوبوس را پوشش میدهد، و اگر دریافت همین درآمد سالها با هزینههای اداری، فرار بلیت، درگیریهای اجتماعی و حتی پروندههای فساد همراه بوده، آیا زمان بازنگری در مدل تأمین مالی حملونقل عمومی فرا نرسیده است؟
شاید مرور همین تجربههای تاریخی توضیح دهد که چرا امروز بخشی از کارشناسان شهری معتقدند مسئله اصلی، نحوه دریافت پول از مردم نیست؛ بلکه فراهم کردن دسترسی آسانتر و گستردهتر شهروندان به حملونقل عمومی است.
در خیلی از شهرهای اروپایی از جمله اینجا مونپلیه فرانسه رفت و آمدهای شهری با وسایل نقلیه عمومی مجانی ست برای محدودیت استفاده اتومبیل های شخصی و پاکی هوا و مصرف سوخت و ترافیک و ...
مخالفها معلومه: تشکری هاشمی، ناصر امانی، مهدی اقراریان، مهدی عباسی ، اصغر قائمی و حبیب کاشانی
موافقها هم قبلا اسامیشون اعلام شده بود و به چمران نامه هم زدن: پرویز سروری، محمد آخوندی، سیداحمد علوی، میثم مظفر، مهدی پیرهادی، مهدی بابایی، علیرضا نادعلی، سید محمد آقامیری، نرگس معدنیپور و احمد صادقی
سلام ، بلیط مترو و اتوبوس برای ما مردم یک شوخی بی معنی بیش نیست . راننده اتوبوسها دستگاه کارت خوانشونو عمداً از کار میندازن تا ما پول نقد تقدیمشون کنیم و اگر هم رایگان اعلام کردید نمی پذیرند و وقتی می خوایم کارت بزنیم یا کرایه نقدی بدیم اصلاً بهمون نمیگن کرایه مجانی شده مگر فقط ۱ نفر رانندهء باشرف دیدیم و ۱ بار هم راننده ای که به خاطر کرایه به ۲ مسافر توهینهای ۱۸ + دادند . لطفاً به صورت چاپی و اجباری در اتوبوسها و راهروهای متروها و داخل قطارها بچسبانید تا ما همه ببینیم و از این حقمون استفاده کنیم . با تشکر
لطفاً اسامی مخالفین رایگان شدن اتوبوس و مترو را اعلام کنید تا ما هم متقابلاً از انتخابِ مجددشون با رای ندادن به آن اشخاص جلوگیری کنیم . آنها به اسم خدمت به مردم و وطنمون سر کار میان نه سنگ انداختن جلوی مردم و کشور . لطفاً برای شهرداری و شورای شهر از نیروهای جوان و پر از ایده و کارآمد استفاده کنید . نه شهرداری و نه شورای شهر میراثِ کسی نیست .
تیمهای ملی فوتبال اسپانیا و آرژانتین در دیدار نهایی رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ به مصاف هم رفتند که در یک دیدار جذاب و تقریبا یکطرفه با پیروی یک بر صفر ماتادورها ...