علی خضریان نماینده مردم تهران اعتقاد دارد که پتروشیمی جم در این شرایط جنگی دهها هزار تن محصول را احتکار کرده است. در مقابل مسئولان این پتروشیمی اعتقاد به پیچیدگی کار دارند و در عین حال از آمادگی خود برای ارائه مستندات خبر دادهاند.
گروه اقتصادی جهان نیوز: به تازگی علی خضریان، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با اشاره به بررسیهای میدانی و گزارشهای دریافتی درباره وضعیت بازار سرمایه و کالاهای اساسی، به وضعیت انبار محصولات در «پتروشیمی جم» اشاره کرده است.
وی با اشاره به پیگیریهای صورت گرفته در این زمینه گفت: گزارشهایی به دست من رسیده بود مبنی بر اینکه محصول پتروشیمی در مجموعه "پتروشیمی جم" موجود است اما به دلایل نامعلومی در بورس عرضه نمیشود. برای اطمینان از صحت موضوع، این مسئله از طریق منابع موثق پیگیری و وجود این محصولات تأیید شد.
موجودی ۳۰ هزار تنی
خضریان در ادامه به جزئیات جلسه کمیسیون امنیت ملی اشاره کرد و افزود: در همان جلسه و در حضور اعضا، موضوع امنیت قیمتها مطرح شد. برای شفافیت بیشتر، با مسئولان مربوطه تماس گرفتیم تا همه شاهد باشند در پاسخ به سوال درباره میزان موجودی، ایشان صراحتاً تایید کرد که ۳۰ هزار تن محصول در انبارها موجود است.
جزئیات تفکیک محمولههای دپو شده
نماینده مردم تهران با نقد دلایل عدم عرضه این کالاها تصریح کرد: طبق اظهارات مطرح شده حدود ۱۸ هزار تن از این محموله مربوط به یک مشتری خارجی است با این حال، به دلیل شرایط جنگی و دشواریهای جدی در انتقال و لجستیک، این حجم عظیم همچنان در انبار مانده است.
وی افزود: سوال ما اینجاست که وقتی داخل کشور به شدت به این مواد نیاز دارد، چرا قراردادهای خارجی لغو نمیشود تا پول مشتری عودت داده شده و کالا در بازار داخلی توزیع شود؟ مابقی موجودی یعنی حدود ۱۲ هزار تن دیگر نیز به بهانه نیاز به مجوزهای بورسی عرضه نشده است، در حالی که کشور در شرایط اضطرار قرار دارد.
مشابهت وضعیت پتروشیمی با بازار فولاد
نماینده مردم تهران با بیان اینکه این معضل در بخشهای دیگر نظیر ورق فولاد نیز دیده میشود، گفت: در حال حاضر در حوزههایی مانند ورق سرد و گرم فولاد که مورد نیاز صنایع خودروسازی است نیز شاهد هستیم که به بهانه کمبود کالا، قیمتها را بالا میکشند. واقعیت این است که انبارها خالی نیست، بلکه برداشتی صورت گرفته که عدهای در حال سوءاستفاده از فضای جنگی برای گرانفروشی هستند.
ورود قاطع دولت و نهادهای امنیتی
خضریان با اشاره به دستور صریح رئیسجمهور برای بررسی علل گرانیها افزود: موضع دولت و مجلس در این زمینه کاملاً روشن و مشترک است؛ ما با کسی شوخی نداریم. نمیشود از مردم بخواهیم در شرایط جنگی مقاومت کنند، اما عدهای به دنبال چند برابر کردن سود خود و کاسبی از این فضا باشند.
وی در پایان از پیگیری جدی وزارت اطلاعات در این پرونده خبر داد و اظهار داشت: موضوع پتروشیمی جم و موارد مشابه به وزارت اطلاعات منتقل شده است. مسئولان این نهاد با حساسیتی بیشتر به موضوع ورود کردهاند و به دنبال این هستند که بدانند این گزارشها مربوط به چه کسانی است و چرا عرضه قطرهچکانی صورت میگیرد. امیدواریم با این ورود جدی، به زودی شاهد حل مشکل و ثبات در بازار باشیم.
پس از پخش صحبت های خضریان، کانال های اصلاح طلب با انتشار یک متن مشترک از روزنامه اینترنتی فراز به این موضوع واکنش نشان دادند که در محتوای آن چیزی جز «مگر با وجود نظارت امکان تخلف وجود دارد؟»دیده نمی شود.
پاسخ پتروشیمی جم
پاسخ ارسال شده پتروشمی جم برای جهان نیوز به این شرح است:
شرکت پتروشیمی جم در پی برخی اظهارات مطرحشده درباره عملکرد این شرکت در حوزه عرضه محصولات و وضعیت بازار پلیاتیلن، توضیحاتی مستند و فنی را برای تنویر افکار عمومی، آگاهی ذینفعان و اطلاع مراجع محترم نظارتی منتشر میکند.
این شرکت ضمن احترام به دغدغههای مطرحشده درباره معیشت مردم، تأمین نیاز صنایع پاییندستی و آرامش بازار، تأکید میکند که بخشی از مطالب بیانشده با واقعیتهای آماری، اسناد رسمی و شرایط عملیاتی این مجتمع بزرگ و راهبردی همخوانی ندارد.
شرایط فورسماژور و تأثیر آن بر عملیات مجتمع
متعاقب حمله مستقیم دشمن در تاریخ نهم اسفندماه سال گذشته، صنعت پتروشیمی کشور در یکی از بحرانیترین وضعیتهای دو دهه اخیر قرار گرفت. قطع ارتباطات برونمرزی، عدم امکان تأیید پرداختهای مشتریان صادراتی، ابهام در برنامه پهلوگیری ناوگان کشتیرانی و کاهش شدید تقاضای داخلی در بورس کالا، تولید پیوسته مجتمعهایی همچون پتروشیمی جم را با تهدید جدی مواجه ساخت؛ این در حالی بود که مجتمع با حداکثر ظرفیت تولید فعال بود و انبارها نیز در حال تکمیل شدن قرار داشتند.
ادامه عرضه داخلی با وجود شرایط جنگی و نوسان ارزی
با وجود ناپایداری شدید بازار و افزایش هفتگی بیش از ۲۰۰ دلار در قیمتهای جهانی پلیاتیلن، پتروشیمی جم در هفتههای پایانی سال ۱۴۰۴ و هفته دوم فروردین ۱۴۰۵، محصولات تنظیمبازاری از جمله PE100N و HD52518 را با نرخهای تکلیفی NPC عرضه کرد.
بر اساس آمارهای موجود، در تمامی سه هفته مذکور، تقاضا حتی به یکسوم حجم عرضه نیز نرسید؛ موضوعی که نشاندهنده رکود تقاضای واقعی در صنایع پاییندستی است و بیان میکند التهاب بازار پلیاتیلن را نمیتوان صرفاً به کاهش عرضه از سوی پتروشیمی جم نسبت داد.
عوامل مؤثر بر التهاب بازار پلیاتیلن
بررسیهای کارشناسی نشان میدهد التهاب اخیر بازار پلیاتیلن ناشی از مجموعهای از عوامل ساختاری و رفتاری بوده است؛ از جمله سیاستهای قیمتگذاری دستوری، فاصله میان نرخ ارز آزاد و مبنای محاسباتی بورس، شکلگیری تقاضای سفتهبازانه، قاچاق محصولات خریداریشده از بورس کالا توسط برخی کدهای غیرفعال تولیدی به کشورهای همسایه، محدودیتهای بورس کالا، قفل شدن انبارهای تجار و بنکداران و انتظارات تورمی ناشی از شرایط جنگی.
خسارت مستقیم به پتروشیمی جم و ضرورت تأمین منابع ارزی برای بازسازی
حمله مستقیم به سه واحد اصلی پتروشیمی جم، خسارتی بالغ بر ۴۰ همت به مجموعه وارد کرده و بازسازی واحدهای آسیبدیده نیازمند تأمین بیش از ۲۰۰ میلیون دلار منابع ارزی است. در چنین شرایطی، توقف صادرات پتروشیمی جم میتواند تبعات جدی برای تداوم فعالیت این مجتمع و اقتصاد ملی به همراه داشته باشد؛ بهویژه آنکه فروش صادراتی محصولات این شرکت پیش از ابلاغ مصوبه ممنوعیت، نهایی شده بود.
همچنین سهام پتروشیمی جم عمدتاً متعلق به بازنشستگان کشوری است و هرگونه اختلال در روند فعالیت شرکت، مستقیماً بر معیشت این قشر اثرگذار خواهد بود.
وضعیت موجودی انبار و تعهدات فروش
از مجموع ۲۷ هزار تن موجودی واقعی انبار، تنها ۱۳ هزار تن قابلیت فروش دارد و از این میزان، موجودی مؤثر گریدهای مشمول کف عرضه صرفاً ۵ هزار تن است. این در حالی است که پتروشیمی جم پیش از بحران، بهطور میانگین هفتهای ۱۰ هزار تن عرضه داشته و بنابراین موجودی فعلی حتی برای تأمین نیاز یک هفته عرضه مستمر مجتمع نیز کفایت نمیکند.
حضور مستمر کارکنان در منطقه عملیاتی عسلویه
در جریان جنگ رمضان، کارکنان پتروشیمی جم بیش از سی روز در شرایط خاص عملیاتی در منطقه عسلویه مستقر بوده و با وجود مخاطرات و محدودیتهای ناشی از شرایط جنگی، تداوم فعالیتهای حیاتی مجتمع را دنبال کردهاند. پس از وقوع خسارات نیز پتروشیمی جم از نخستین مجموعههای فعال در منطقه بود که فرآیند ارزیابی خسارات و آغاز عملیات بازسازی واحدهای آسیبدیده را در سریعترین زمان ممکن در دستور کار قرار داد.
آمادگی برای برگزاری جلسات کارشناسی و ارائه مستندات
شرکت پتروشیمی جم ضمن احترام به دغدغههای نمایندگان محترم مجلس، نهادهای نظارتی، صنایع پاییندستی و افکار عمومی، تأکید میکند که مسائل صنعت پتروشیمی در شرایط جنگ اقتصادی، دارای ابعاد پیچیده فنی، عملیاتی، امنیتی، ارزی و بازاری است و طرح عمومی آن بدون بررسی دقیق کارشناسی میتواند زمینهساز برداشتهای ناصحیح و التهاب ناخواسته در بازار شود.
مدیریت و کارشناسان شرکت آمادگی کامل دارند مستندات مربوط به عرضه، تولید، موجودی انبار، تعهدات فروش و شرایط عملیاتی مجتمع را به مراجع ذیربط ارائه کنند.
ورود جدی وزارت اطلاعات به ارزیابی موارد مطروح و در صورت لزوم بررسی پرونده توسط قوه قضائیه در ادامه مسیر، میتواند همه چیز را برای افکار عمومی مشخص و شفاف کند.