تغییر دکترین نظامی ایران به آفندی که در بیانات اخیر رهبر انقلاب و البته رئیس ستاد کل نیروهای مسلح کشورمان نیز بازتاب یافته، در نوع خود تا حد زیادی نظام محاسباتی دشمنان را با چالش و تردیدهای جدی رو به رو کرده و البته که ظرفیت های تازه ای را برای تضمین امنیت ملی ایران ایجاد کرده است.
در عین حال، اندکی پس از موضع گیری رهبر انقلاب، سرلشگر موسوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح کشورمان هم در موضع گیری از تغییر دکترین نظامی ایران از پدافندی به آفندی خبر داده و تاکید نموده که ایران خود را آماده هر سناریویی کرده است. البته که طیف متنوعی از دیگر مقام های ارشد سیاسی و نظامی کشورمان هم تاکید کرده اند که اگر آمریکا دست به یک ماجراجویی نظامی علیه ایران بزند، پاسخ ایران گسترده و فراتر از انتظار دشمنان خواهد بود. در حقیقت، به نظر می رسد هم ایران پاسخ گسترده می دهد و هم جبهه مقاومت در منطقه نیز یکچنین دستورکاری را مدنظر خواهد داشت.
در این نقطه یک سوال جای طرح دارد و آن هم است که براستی عمده محرک های تغییر دکترین نظامی ایران چه هستند؟ به بیان ساده تر چه شده که تهران صراحتا از درپیشگرفتن رویکردهای آفندی برای حراست از امنیت ملی خود سخن می گوید؟ به نظر می رسد در توضیح چرایی این پرسش، توجه به 4 مولفه ضروری است.
یک: شوک به نظام محاسباتی دشمنان
تقریبا اغلب ناظران و تحلیلگران اجماع نظر دارند که آمریکا به هیچ وجه خود را در موقعیت جنگ فرسایشی با ایران نمی بیند. در این چهارچوب، بهترین سناریو برای کاخ سفید این است که به ایران حملات سریعی انجام دهد و انتظار داشته باشد که ایران نیز واکنش سمبلیک نشان دهد! این در حالی است که مواضع قاطع رهبر انقلاب و سایر مقام های ارشد کشورمان مبنی بر اینکه ایران در واکنش به ماجراجویی تازه آمریکا علیه خود، پاسخ منطقهای خواهد داد، تا حد زیادی این نظام محاسباتی را دچار اختلال می کند و خود برای ایران در نقش عنصر بازدارنده ظاهر می شود.
در عین حال، وقتی دکترین نظامی کشور به آفندی تغییر می کند، این بدان معناست که مجموعه ای از مولفه ها و معادلات نظامی و امنیتی که پیشتر مورد توجه ایران در مواجهه با تهدیدات خارجی بوده اند، هدفِ بازنگری قرار گرفته اند و همین مساله نوعی فضای ابهام راهبردی را برای طیف رقبا و دشمنان کشورمان ایجاد می کند. موضوعی که آن نیز فی نفسه برای ایران امنیتساز است. اهمیت این مساله زمانی بیش از پیش برجسته می شود که توجه داشته باشیم اصلاع محتلف جبهه مقاومت در منطقه نیز همسو با ایران تغییر رویکرد داده اند و همین مساله برای جریان های مخالف با ایران و جبهه مقاومت کاملا معنادار است.
حزب الله لبنان، گروه های مقاومت در سوریه و عراق، حماس و کلیت جبهه مقاومت فلسطین، حوثی های یمنی و دیگر گروه های مقاومت در منطقه و جهان، همه و همه خود را با این واقعیت جدید هماهنگ کرده اند و این موضوع در عمل، جبهه دشمنان ایران به ویژه آمریکا را در هرگونه ماجراجویی تازه علیه کشورمان به شدت محتاط کرده و البته که موانع تازه و متعددی را پیش روی آن ها قرار داده است.
دو: پالس معنادار به نظم منطقه ای
آمریکا، رژیم اشغالگر قدس و البته طیف متحدان آن ها سعی دارند به هر نحو ممکن که شده، به زعم خود نظمی جدید را در منطقه خاورمیانه برقرار کنند و از این رهگذر، معادلات کلان این منطقه در ابعاد گوناگون را تحت سلطه و کنترل خود دربیاورند. این در حالی است که تغییر دکترین نظامی ایران و البته همسویی اضلاع مختلف محور مقاومت با این رویکرد تازه سبب می شود تا حد زیادی چشم اندازهای طراحی شده از سوی آن ها با چالش رو به رو شود. به بیان ساده تر، می توان تغییر رویکرد دکترین نظامی ایران را گامی در جهت ایجاد موازنه قدرت در سطح منطقه نیز ارزیابی کرد. موضوعی که ان نیز جدای از اینکه توطئه های دشمنان علیه جبهه مقاومت در منطقه را خنثی می کند، در عین حال، برای ایران نیز امنیتساز و قدرتآفرین است.
سه: اصلاح یک تصور غلط در دشمنان ایران
وقتی مقام های ارشد کشورمان به صراحت میگویند که تهران دکترین نظامی خود را مورد بازنگری قرار داده و رویکردهای آفندی را مد نظر دارد، این بدان معناست که هر اقدامی علیه خود را به مثابه تهدید موجودیتی میبیند و اتفاقا از همین چشم انداز نیز به آن پاسخ می دهد. به بیان ساده تر، ایران نیز پاسخ هایی را خواهد داد که تا حد زیادی منافع حیاتی دشمنان را به خطر خواهند انداخت. این رویکرد تا حد زیادی این تصور غلط دشمنان که میتوانند گاه و بیگاه به ایران ضربه بزنند و موجب تضعیف کشورمان شوند و از تبعات آن فرار کنند را اصلاح میکند.
ورای این ها، تغییر مذکور در حوزه دکترین نظامی کشورمان، این معنا را می دهد که ایران زین پس صرفا منتظر نمی ماند که دیگران اقدامی علیه کشورمان انجام دهند و سپس پاسخ بگیرند بلکه برعکس، ایران بر پایه دکترین جدید خود، هرگاه تصور کند با یک تهدید جدی امنیتی رو به رو است، می تواند پیشدستانه وارد میدان شود و آن را در نطفه خفه کند. مسائلی که همه و همه جدای از حراست از امنیت ملی ایران تا حد زیادی این گزاره ادعایی دشمنان کشورمان که ایران در پی تحولات ماه های اخیر در منطقه ضعیف شده و قدرت سابق را ندارد هم تا حد زیادی زیر سوال می برد.
چهار: پیام معنادار به داخل ایران
یکی از اهداف راهبردی تغییر دکترین نظامی ایران و در نظر داشتن رویکردهای آفندی، اطمینان خاطر دادن به داخل با محوریت این مساله است که قدرت نظامی کشور کاملا شرایط امنیتی را تحت نظر دارد و همه چیز را کنترل می کند. به بیان ساده تر، ایران از این رهگذر سعی دارد به داخل پیام امنیت و ثبات بفرستد. این موضوع در نقطه مقابل آنچیزی است که دشمنان ایران مایل به آن هستند و سعی دارند تا جای ممکن داخل ایران را با آشوب و هرج و مرج رو به رو کنند. بدون تردید تغییر دکترین نظامی ایران صرفا برای حوزه امنیت کشور دستاوردساز نیست و می تواند پالس اطمینان را به سایر بخشها نظیر اقتصاد و جامعه و غیره نیز بفرستد. مسائلی که همگی در کنار هم می توانند حامل دستاوردهای بسیار مثبتی برای کشورمان باشند.
# تگ ها
عناوین اصلی
آخرین عناوین
