یکی از نکات مهم در قالب سفر بن سلمان به آمریکا این بود که وی وعده سرمایه گذاری 1 تریلیون دلاری در این کشور را داده است. با این همه، آنطور که خبرگزاری رویترز به تازگی افشا کرده، عربستان سعودی امسال با کسری بودجه 65 میلیارد دلاری رو به رو است و اینکه چندین برابر بیش از مبلغ کسری بودجه خود بخواهد در اقتصاد آمریکا سرمایه‌گذاری کند، یک موضوع بسیار عجیب و غیرممکن به نظر می رسد.

گروه بین الملل جهان نیوز: هنوز زمان زیادی از سفر محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی به آمریکا نمی گذرد. سفری که با استقبال گرم آمریکایی ها و مخصوصا دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا همراه شده و بازتاب های گسترده ای نیز در محیط بین‌المللی پیدا کرده است. البته که افراد سرشناسی نظیر کریستیانو رونالدو چهره مشهور فوتبال جهان که در لیگ عربستان توپ می زند نیز همراه با هیات بن سلمان بودند و همین مساله سبب شد تا سفر مذکور مانور تبلیغاتی بیشتری هم پیدا کند.

در جریان این سفر، بن سلمان از تعهد کشورش به سرمایه‌گذاری 1 تریلیون دلاری در آمریکا خبر داد و البته که ترامپ هم عربستان را مهمترین شریک آمریکا خارج از سازمان ناتو معرفی کرد. در عین حال، گزارش های مختلف از صدور مجوز فروش جنگنده های اف 35 از سوی آمریکایی ها به عربستان سعودی حکایت دارد. با این همه، در مورد سفر بن سلمان با 4 نکته راهبردی و یا بهتر بگوییم نقطه عطف رو به رو هستیم که توجه به آن ها ضروری به نظر می رسد. نکاتی که نگرش روشن‌تری را در مورد ابعاد تاریک سفر بن‌سلمان به آمریکا ایجاد می کنند.

یک: پرونده ای که فراموش شد!
محمد بن سلمان ولیعهد عربستان همان فردی است که در دولت نخست ترامپ به دلیل دست‌داشتن در ماجرای قتل جمال خاشقچی روزنامه نگار منتقد عربستانی در کنسولگری این کشور در استانبول، با فشارها و رسوایی های بزرگی رو به رو شد. در آن زمان بسیاری از دولتها و دولتمردان جهان علیه بن سلمان موضع گرفتند و خواستار محاکمه وی شدند.

با این حال، می بینیم که اکنون همان فرد با وعده سرمایه‌گذاری در آمریکا به بهترین نحو مورد استقبال مقام‌های آمریکایی قرار می گیرد و حتی وقتی یک خبرنگار آمریکایی از بن سلمان در مورد نقشش در قتل خاشقچی می‌پرسد، ترامپ وارد بحث می شود و خطاب به وی می گوید که "لطفا مهمان ما را اذیت نکنید!" در این نقطه باید از آمریکایی ها پرسید که براستی آن ها خود را بزرگترین مدافع حقوق بشر و آزادی بیان می دانند؟ این موضوع حتی صدای نشریات مطرح آمریکایی نظیر واشینگتن‌پست را نیز درآورده است.

دو: تناقض عجیب در سرمایه‌گذاری یک تریلیون دلاری عربستان در آمریکا
یکی از نکات مهم در قالب سفر بن سلمان به آمریکا این بود که وی وعده سرمایه‌گذاری یک تریلیون دلاری در این کشور را داده است. با این همه، آنطور که خبرگزاری رویترز به تازگی افشا کرده، عربستان سعودی امسال با کسری بودجه 65 میلیارد دلاری رو به رو است و اینکه چندین برابر بیش از مبلغ کسری بودجه خود بخواهد در اقتصاد آمریکا سرمایه‌گذاری کند، یک موضوع بسیار عجیب و غیرممکن به نظر می رسد. جالب اینکه میزان کسری بودجه عربستان در سال جاری، حدودا دو برابر سال قبل بوده است.

عربستان همین حالا برای به اتمام رساندن پروژه های جاه‌طلبانه خود نظیر شهر هوشمندِ 500 میلیارد دلاری نئوم، به شدت با کسری بودجه دست به گریبان است کما اینکه گزارش های مختلف از تعطیل شدن این پروژه خبر می دهند. حال براستی باید پرسید آیا عربستان در موقعیت انجام سرمایه گذاری 1 تریلیون دلاری در خاک آمریکا است؟ به نظر می رسد پای یک بازی تبلیغاتی و نمایشی بزرگ هم برای ترامپ و هم بن‌سلمان در میان است.

سه: عربستان سعودی و سرخوشیِ خرید جنگنده های اف 35
یکی دیگر از محورهای مهم سفر بن سلمان به آمریکا این مساله بوده که وی به دنبال خرید جنگنده های اف 35 از آمریکا است. موضوعی که ظاهرا ترامپ نیز با آن موافقت کرده است. با این حال، در رابطه با معادله مذکور هم توجه به دو نکته مهم است. اول اینکه عربستان در ازای خرید این جنگنده ها فقط نباید پول بدهد بلکه باید وارد روند عادی سازی روابط با اسرائیل نیز شود. این مساله برای عربستان و موقعیت آن در جهان اسلام، به شدت خطرناک و پرهزینه است.

نکته دوم اینکه ترامپ در دولت نخست خود به امارات نیز وعده داد که این جنگنده ها را در ازای عادی‌سازی روابط این کشور با اسرائیل به آن خواهد داد. با این حال، در نهایت چنین نشد و آمریکایی‌ها به وعده خود خیانت کردند. ورای این ها، حتی اگر نسخه ای از اف 35 به عربستان داده شود هم از نسخه در دسترس رژیم اشغالگر قدس پایین‌تر است و به نحوی خواهد بود که برتری هوایی اسرائیل را برهم نزند.

در عین حال، نباید از یاد ببریم که خرید این قبیل تسلیحات از سوی کشورها از آمریکا به معنای تصاحب و استفاده از آن ها در هر موقعیتی نیست. کما اینکه مهاتیر محمد نخست وزیر سابق مالزی نیز در مصاحبه ای گفته که زمانی کشورش اقدام به خرید جنگنده های اف 18 از آمریکا کرد اما بعدها فهمید این جنگنده ها صرفا به درد نمایش‌های هوایی می خورند زیرا کدهای اصلی و راهبریِ آن ها در کنترل آمریکا است و اینطور نیست که مالزی بتواند از آن ها به تشخیص خود و در راستای حراست از منافع ملی خودش استفاده کند.

چهار: سفر بن‌سلمان به آمریکا و ارتقای موقعیت بین المللی عربستان؟
در مدت اخیر برخی سعی داشته اند سفر بن سلمان به آمریکا را نمودی از ارتقای موقعیت بین‌المللی عربستان و دست برتر آن در قیاس با کشوری نظیر ایران معرفی کنند و از این رهگذر به کشورمان حمله کنند. باید از این افراد پرسید مگر غیر از این است که آمریکا به عربستان به چشم عابربانک می نگرد؟ مگر غیر از این است که کل مانور تبیلغاتی ترامپ در مورد سفر بن سلمان به آمریکا معطوف به این مساله است که سعودی ها می خواهند در خاک آمریکا سرمایه‌گذاری کنند؟

مگر غیر از این است که خودِ وی در دولت نخستش به سعودی ها لقب گاو شیرده داد که آمریکا باید آنها را بدوشد؟ مگر غیر از این است که آمریکایی ها در موارد مختلف نشان داده اند که برای عربستان حاضر نیستند منافع راهبردی و امنیتی خود را به خطر بیندازند و همین مساله سبب شده تا گردش به سمت شرق و به طور خاص چین به یک جهت گیری محوری در سیاست خارجی عربستان در سال های اخیر تبدیل شود؟ در این فضا، باید سوال آخر را پرسید که آیا اساسا آمریکا برای عربستان وزن بازیگری ورای مسائل مالی قائل است که حال سفر بن سلمان به آمریکا موجب ارتقا وزن راهبردی و بین‌المللی این کشور در قالب مناسبات بین‌المللی شده باشد؟