ظروف صنعتی چگونه بر ایمنی، کیفیت و بهره وری تولید اثر می گذارند؟
در بسیاری از واحدهای تولیدی، تمرکز اصلی مدیران بر تجهیزاتی مانند ماشین آلات، خطوط تولید، مواد اولیه و نیروی انسانی است؛ زیرا این عوامل بیشترین نقش را در ظرفیت و عملکرد کارخانه دارند. با این حال برخی تجهیزات جانبی نیز اگرچه کمتر مورد توجه قرار می گیرند، می توانند بر کیفیت اجرای فرایندها اثر بگذارند. یکی از این موارد، ظروف صنعتی مورد استفاده برای نگهداری، انتقال و جا به جایی مواد در بخش های مختلف کارخانه است.در نگاه نخست انتخاب یک ظرف مناسب شاید تصمیمی ساده به نظر برسد اما زمانی که همین ظرف به طور مستمر در جریان تولید، انبارش یا انتقال مواد مورد استفاده قرار می گیرد، ویژگی های آن می تواند بر روند عملیات روزانه اثر بگذارد. دشواری جا به جایی، استفاده نامناسب از فضای انبار، احتمال نشتی یا آلودگی، اتلاف بخشی از مواد و کند شدن عملیات تخلیه، نمونه هایی از چالش هایی هستند که گاهی ارتباط مستقیمی با تناسب نداشتن ظرف و نوع کاربرد آن دارند.
نقش ظروف صنعتی در بخش های مختلف تولید یکسان نیست
کاربرد ظروف صنعتی در صنایع مختلف یکسان نیست. در برخی کارخانه ها این ظروف برای نگهداری موقت مواد اولیه استفاده می شوند در برخی دیگر نقش انتقال مواد میان بخش های مختلف را بر عهده دارند و در واحدهای دیگر ممکن است برای ذخیره محصول نیمه ساخته، جمع آوری خروجی خط تولید یا ارسال مواد به بخش دیگری از زنجیره تامین به کار روند.همین تفاوت ها نشان می دهد که نمی توان درباره تمام صنایع یا همه انواع مواد، یک نسخه واحد ارائه کرد. ظرفی که برای یک فرایند مناسب است، ممکن است برای کاربردی دیگر انتخاب مطلوبی نباشد. بنابراین ارزیابی شرایط واقعی استفاده اهمیت بیشتری از تصمیم گیری صرف بر اساس ظاهر یا ظرفیت اسمی محصول دارد.
برای مدیران خرید و مدیران تولید، این موضوع به معنای آن است که ظروف مورد استفاده باید در کنار سایر تجهیزات، متناسب با شرایط عملیاتی مجموعه بررسی شوند زیرا عملکرد آن ها تنها به مرحله نگهداری مواد محدود نمیشود و بر بخش های مختلف جریان تولید نیز اثر می گذارد.
تناسب ظرف با کاربرد؛ حلقه ای میان نگهداری و کیفیت
کیفیت محصول نهایی تنها به مواد اولیه یا عملکرد ماشین آلات وابسته نیست. نحوه نگهداری و انتقال مواد نیز می تواند بر حفظ شرایط مورد نیاز برخی محصولات اثرگذار باشد.نوع ماده، مدت زمان نگهداری، شرایط محیطی، میزان تماس با نور یا گرما، شیوه جا به جایی و وضعیت درپوش یا آب بندی ظرف از جمله عواملی هستند که می توانند در عملکرد آن نقش داشته باشند. به همین دلیل در بسیاری از صنایع غذایی، شیمیایی و کشاورزی، تناسب ظرف با نوع کاربرد اهمیت ویژه ای دارد.
البته این موضوع به معنای مناسب بودن یک نوع ظرف برای همه مواد نیست. هر صنعت الزامات خاص خود را دارد و انتخاب ظرف باید متناسب با ویژگی های همان فرایند انجام شود.
برای آشنایی بیشتر با اصول عمومی ایمنی در نگهداری و جا به جایی مواد، می توان به راهنماهای منتشر شده توسط اداره ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا (OSHA) مراجعه کرد که بر اهمیت انتخاب تجهیزات مناسب و رعایت دستورالعمل های مرتبط با نگهداری مواد تاکید دارد.
ایمنی؛ فراتر از تجهیزات اصلی خط تولید
وقتی از ایمنی صنعتی صحبت می شود، معمولا ذهنها به سمت ماشین آلات، تجهیزات حفاظتی یا دستورالعمل های عملیاتی می رود. اما ابزارهای مورد استفاده برای نگهداری و انتقال مواد نیز بخشی از همین زنجیره هستند.یک ظرف آسیب دیده، فرسوده یا نامتناسب ممکن است احتمال نشتی، ریزش مواد یا آلودگی محیط کار را افزایش دهد. همچنین اگر درپوش یا سیستم آب بندی آن با شرایط استفاده هماهنگ نباشد، احتمال بروز اختلال در نگهداری محتویات بیشتر می شود.
در مقابل استفاده از ظرفی که متناسب با نوع ماده و شرایط کاری انتخاب شده باشد، می تواند بخشی از سیستم مدیریت ایمنی کارخانه باشد. البته این موضوع به معنای تضمین کامل ایمنی نیست زیرا ایمنی به مجموعه ای از عوامل مانند آموزش کارکنان، بازرسی دوره ای تجهیزات و رعایت دستورالعمل های هر صنعت وابسته است.
بهره وری فقط به سرعت تولید مربوط نیست
بهره وری در کارخانه تنها به افزایش سرعت خط تولید خلاصه نمی شود. کاهش توقف های غیرضروری، دسترسی آسان تر کارکنان، نظم بیشتر در انبار، کاهش جا به جایی های اضافی و استفاده مناسب از فضای موجود نیز بخشی از بهره وری عملیاتی محسوب می شوند.برای مثال فرض کنید واحدی تولیدی برای انتقال مواد از ظروفی با ظرفیت کمتر از نیاز واقعی استفاده می کند. در چنین شرایطی، ممکن است کارکنان مجبور شوند دفعات بیشتری مواد را جا به جا کنند. این موضوع لزوما به معنای ایجاد مشکل در همه کارخانه ها نیست اما می تواند در برخی فرایندها باعث افزایش زمان عملیات و پیچیده تر شدن گردش داخلی مواد شود.
در نمونه ای دیگر اگر چیدمان ظروف با فضای انبار هماهنگ نباشد، دسترسی به مواد یا جا به جایی آن ها دشوارتر خواهد شد. چنین مسائلی شاید در نگاه اول کوچک به نظر برسند اما در مقیاس تولید مستمر می توانند بر روان بودن جریان کار اثر بگذارند.
| ویژگی یا وضعیت ظرف | اثر احتمالی بر فرایند |
| تناسب با نوع کاربرد | نگهداری و انتقال منظم تر مواد |
| سلامت بدنه و درپوش | کاهش احتمال نشتی یا آلودگی |
| ظرفیت متناسب | کاهش جا به جایی های غیرضروری |
| امکان چیدمان مناسب | استفاده بهتر از فضای انبار |
| دسترسی و تخلیه مناسب | روانتر شدن جریان داخلی تولید |
کیفیت محصول؛ نتیجه مجموعه ای از عوامل
کیفیت در محیط صنعتی معمولا حاصل عملکرد هماهنگ بخش های مختلف است. اگر مواد اولیه در شرایط مناسب نگهداری نشوند یا هنگام انتقال با مشکلاتی مواجه شوند، ممکن است وضعیت برخی محصولات تحت تاثیر قرار گیرد.باز ماندن درپوش، استفاده از ظرف فرسوده، قرار گرفتن محتویات در شرایط نامناسب یا استفاده از محفظه ای که برای آن کاربرد طراحی نشده است از جمله مواردی هستند که می توانند مدیریت کیفیت را دشوارتر کنند. البته شدت تاثیر این عوامل در صنایع مختلف یکسان نیست و به ماهیت ماده و الزامات هر فرایند بستگی دارد.
به همین دلیل بسیاری از مدیران تولید هنگام بررسی جریان مواد، تنها به تجهیزات اصلی توجه نمی کنند و ابزارهای مورد استفاده برای نگهداری و انتقال را نیز بخشی از زنجیره کیفیت می دانند.
تصمیم گیری صرفا بر اساس قیمت کافی نیست
در بسیاری از خریدهای صنعتی، قیمت یکی از عوامل مهم تصمیم گیری است اما زمانی که یک تجهیز به صورت مداوم در فرایند تولید استفاده می شود، توجه به شرایط واقعی کاربرد نیز اهمیت پیدا میکند.نوع ماده، شرایط محیطی، دفعات استفاده، شیوه جا به جایی، نحوه انبارش و مرحله ای که ظرف در آن وارد فرایند می شود، همگی می توانند در عملکرد آن نقش داشته باشند. به همین دلیل تصمیم گیری صرفا بر اساس ظاهر یا قیمت اولیه، همیشه تصویر کاملی از هزینه ها و پیامد های عملیاتی ارائه نمی دهد.
در بازارهای صنعتی بین المللی نیز شرکت هایی مانند Mauser Packaging Solutions انتخاب محفظه های نگهداری و انتقال مواد را بخشی از مدیریت زنجیره تامین و فرآیندهای عملیاتی می دانند نه صرفا یک خرید جانبی.
دسترسی به گزینه های متناسب با نیاز صنایع
بررسی نوع ماده، شرایط استفاده و مرحله ای که ظرف در آن به کار گرفته می شود، می تواند به انتخاب گزینه ای متناسب تر با نیاز هر واحد تولیدی کمک کند. در بازار ایران نیز مجموعه های مختلفی در زمینه تولید و عرضه ظروف پلاستیکی صنعتی فعالیت می کنند که محصولات استاندارد مورد استفاده صنایع را ارائه می دهند.زرپلاست یکی از این مجموعه هاست که در حوزه تولید و عرضه ظروف پلاستیکی صنعتی فعالیت دارد و امکان بررسی مدل های موجود را متناسب با نیازهای عمومی کارخانه ها و کسب و کارهای صنعتی فراهم می کند. این موضوع به معنای مناسب بودن یک محصول برای همه صنایع نیست و انتخاب نهایی همچنان باید بر اساس نوع کاربرد و شرایط واقعی استفاده انجام شود.جمع بندی
عملکرد یک واحد صنعتی تنها به ماشین آلات بزرگ یا فناوری خط تولید وابسته نیست. بسیاری از جزئیات عملیاتی، از جمله نحوه نگهداری، انتقال و انبارش مواد، می توانند بر کیفیت اجرای فرایندها اثر بگذارند. ظروف صنعتی نیز در همین چارچوب قرار می گیرند تجهیزاتی که اگر متناسب با نوع ماده، شرایط محیطی و شیوه استفاده انتخاب شوند، می توانند به نظم بیشتر، کاهش اختلال های عملیاتی و پایداری بهتر فرایند کمک کنند.انتخاب ظرف نامتناسب ممکن است در برخی شرایط، جا به جایی مواد را دشوارتر کند، فضای انبار را به خوبی پوشش ندهد یا احتمال بروز مشکلاتی مانند نشتی و اتلاف مواد را افزایش دهد. البته هیچ ظرفی به تنهایی تضمین کننده ایمنی، کیفیت یا بهره وری نیست. دستیابی به این اهداف مستلزم مجموعه ای از اقدامات شامل نگهداری صحیح تجهیزات، آموزش کارکنان، بازرسی دوره ای و رعایت دستورالعمل های تخصصی هر صنعت است. در چنین نگاهی، ظروف صنعتی نه یک کالای جانبی، بلکه بخشی از زیرساخت مدیریت کارآمد فرایندهای تولید محسوب می شوند.
