صاحبنظران حقوق بینالملل در نشست تخصصی «بازخوانی و افشای حقوق بشر آمریکایی»، با بررسی جنایات واشنگتن از عراق تا لیبی، تأکید کردند که آمریکا با سوءاستفاده ابزاری از مفاهیم حقوق زنان و دموکراسی، صرفاً بهدنبال توجیه حضور نظامی و غارت منابع ملتهاست.
فاطمه ابراهیمی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا با اشاره به اصل بنیادین عدم مداخله و منع توسل به زور، اظهار داشت: «آمریکا با سناریوسازی در عرصه بینالمللی و با ترویج دکترین "مسئولیت حمایت"، مداخلات خود را تحت عناوینی همچون دفاع از حقوق بشر و حقوق زنان توجیه میکند.» وی با یادآوری نمونههایی از لیبی، افغانستان و عراق تصریح کرد: «در لیبی، پس از مداخله نظامی، نه تنها خبری از دموکراسی وعدهدادهشده نبود، بلکه وضعیت حقوق بشر به مراتب اسفناکتر شد. در افغانستان نیز آمریکا با بهانه مبارزه با تروریسم وارد شد و بعداً ادعای دفاع از حقوق زنان را مطرح کرد، اما خروج بینتیجهشان در سال ۲۰۲۱، همه چیز را آشکار کرد.»
وی تاکید کرد که در عراق، آمریکا با ادعای سلاحهای کشتار جمعی وارد شد و سپس بحث حقوق بشر را بهانه کرد و در زندانهایی مانند ابوغریب، جنایتهای فاحشی علیه زنان صورت داد. همچنین با اشاره به تحریمهای یکجانبه علیه ایران گفت: «آمریکا با حمایت از حقوق زنان، به بهانهای برای اعمال تحریمهای ظالمانه و هدف قرار دادن ملت ایران تبدیل شده است، در حالی که خود ناقض اصلی حقوق بشر و حقوق زنان است.» این عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا راهبرد اصلی را اجرای قوانین مصوب داخلی مانند «قانون مقابله با نقض حقوق بشر و اقدامات ماجراجویانه آمریکا» دانست و بر ضرورت پیگیری جدی حقوق از دسترفته ملت ایران تاکید کرد.
سید یاسر ضیایی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم، با اشاره به حق تعیینسرنوشت که در میثاقین حقوق بشر به رسمیت شناخته شده، بیان داشت: «استقرار پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، بهویژه در کشورهای حاشیه خلیجفارس، نقض آشکار مشارکت سیاسی مردم این کشورهاست. این اقدامات برخلاف قوانین اساسی بسیاری از این کشورها و بدون توجه به اراده مردم صورت گرفته است.» وی با استناد به قاعده حقوقی «دیون منفور» تاکید کرد که هزینههای نظامی آمریکا که برای حفظ سلطهجویی و رژیمهای وابسته صرف میشود، قابل مطالبه از مردم نخواهد بود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به حضور آمریکا در حدود ۸۰ کشور و بیش از ۸۰۰ پایگاه نظامی، افزود: «این پایگاهها نهتنها حق تعیینسرنوشت را نقض میکنند، بلکه زمینهساز نقض حقوق مدنی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی زیستمحیطی کشورهای میزبان نیز هستند.» وی نمونههایی از استثمار اقتصادی، تبعید بومیان و آلودگیهای زیستمحیطی ناشی از پایگاهها را یادآور شد و اعلام کرد که خروج نظامیان آمریکا از منطقه، بهترین تضمین برای عدم تکرار این جنایتهاست.
محمد مهدی شریعتمدار، تحلیلگر ارشد مسائل منطقهای، با اشاره به هفته پیشرو و مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب، ترور ایشان را آشکارترین نمونه تروریسم دولتی و نقض آشکار حاکمیت ملی ایران دانست. وی با تاکید بر جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی، بر لزوم مستندسازی این جنایات و استفاده از ظرفیتهای حقوق بشری برای پیگیری در مجامع بینالمللی تاکید کرد و گفت: «متاسفانه در ایران، حقوق بشر اغلب با نگاهی سیاسی و نه حقوقی دیده میشود، در حالی که ظرفیتهای حقوقی بسیاری برای مقابله با هژمونی آمریکا وجود دارد که از جمله آنها میتوان به نسل سوم حقوق بشر (حقوق همبستگی)، حق توسعه، حق صلح و استفاده از قواعد حقوق بشردوستانه اشاره کرد.» وی با اشاره به رفتارهای فراتر از استانداردهای دوگانه آمریکا در دوره ترامپ، اظهار داشت: «نظم حقوقی برآمده از جنگ جهانی دوم و سازمان ملل به چالش کشیده شده است و باید این رفتارها را ناشی از دولت عمیق آمریکا دانست.» وی پیشنهادهایی نظیر استفاده از ظرفیت حقوق مقاومت، مستندسازی لحظهبهلحظه حملات، و ایجاد یک دیدبان حقوق بشر داخلی را برای احقاق حقوق ملت ایران مطرح کرد.
محمدصادق کوشکی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، با تفکیک انواع حضور آمریکا در منطقه (دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی)، بر ضرورت تمرکز بر خروج نظامیان تاکید کرد. وی با اشاره به حضور گسترده پایگاههای آمریکا در کشورهایی مانند کویت، بحرین، امارات و اردن، گفت: «بسیاری از حملات اخیر علیه ایران از مبدا همین پایگاهها صورت گرفته است و این کشورها بهعنوان شریک در تعارض، مسئولیت حقوقی دارند.» وی بر لزوم تشکیل پروندههای قضایی علیه کشورهای میزبان و همچنین فاعل اصلی (آمریکا) تاکید کرد و گفت: «ایجاد پروندههای متعدد حقوقی در دادگاههای مختلف، حتی اگر در کوتاهمدت به نتیجه نرسد، بستر پیگیریهای آینده را فراهم میکند.» این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران راهکار سیاسی مستقیم با کشورهای حاشیه خلیجفارس را بسته دانست و بر لزوم فشار رسانهای و دیپلماتیک از طریق سازمانهای منطقهای نظیر سازمان همکاری اسلامی و جنبش عدمتعهد تاکید کرد. وی کشور بحرین را مستعدترین مورد برای فشار مردمی و رسانهای دانست و خاطرنشان کرد که «تنها راهکار محوری، فشار نظامی است، اما سازوکارهای حقوقی، سیاسی و رسانهای بهعنوان مکمل آن، ضروری و تاثیرگذار هستند.»
شفیعی، معاون اندیشکده خانه دیپلماسی، با اشاره به عدم نیاز مستقیم آمریکا به نفت منطقه (با توجه به تولید ۲۰ میلیون بشکهای خود)، تاکید کرد که هدف اصلی، مدیریت بازار نفت و تثبیت تسلط دلار است. وی گفت: «آمریکا به دنبال آن است که تعیین کند نفت چگونه، با چه قیمتی و به کدام کشورها فروخته شود. الگوی مالی عراق که در آن تمامی درآمدهای نفتی به حسابی در خزانهداری آمریکا واریز و با تایید آنها هزینه میشود، در ونزوئلا نیز تکرار شده و برای ایران نیز طراحی شده است.» وی با اشاره به قراردادهای تسلیحاتی، اظهار داشت که خرید تجهیزات نظامی از آمریکا، کشورهای منطقه را ملزم به خرید مستمر قطعات و مهمات از شرکتهای آمریکایی میکند و عملاً آنها را در چرخه اقتصادی و امنیتی واشنگتن نگه میدارد. همچنین با اشاره به استقرار شرکتهای هوش مصنوعی در منطقه بهدلیل انرژی ارزان، گفت: «این شرکتها که معمولاً پوششی برای نهادهای امنیتی آمریکا هستند، حضور نظامی آمریکا را در منطقه تقویت کرده و زمینهساز جذب سرمایهگذاریهای بیشتر و وابستگی امنیتی کشورهای میزبان میشوند.»
منبع : فارس
# تگ ها
عناوین اصلی
آخرین عناوین
