بر اساس اعلام کمیته انتخاب اسکار در فرانسه، فیلم «یک تصادف ساده» ساخته جعفر پناهی که پیشتر در جشنواره کن امسال با دلیل سیاسی که از طزف هیئت داوران تأثیرگذاری جهان پیرامون کارگردان نامیده شد، جایزهٔ نخل طلا را دریافت کرده بود، اکنون نماینده این کشور اروپایی در رقابت بهترین فیلم بینالمللی اسکار شده است.
به گزارش جهان نیوز به نقل از فارس، در فهرست سینماگرانی که آثارشان توسط کمیته اسکار فرانسه بررسی شد و از میان آنها «یک تصادف ساده» به عنوان نماینده این کشور اروپایی انتخاب گردید، نامهایی چون ریچارد لینکلیتر و ناتالی پورتمن به چشم میخورد.
فیلمهای حاضر در این فهرست شامل «موج نو» ساخته لینکلیترِ آمریکایی، که به طور کامل به زبان فرانسوی ساخته شده است، «یک زندگی خصوصی» ساختهٔ ربکا زلوتوفسکی با بازی جودی فاستر، انیمیشن «آرکو» با روایت و تهیهکنندگی پورتمن، و فیلم «خواهر کوچک» به کارگردانی حفسیا هرزی، که بازیگرش نادیا ملیتی موفق به کسب جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنواره کن شده بود، بودند.
پس از بستهشدن پرونده هفتاد و هشتمین دوره جشنواره کن و اهدای نخل طلا به پناهی، رئیس هیئت داوران این فستیوال، ژولیت بینوش، اعلام کرد که هیئت داوران بیش از خود فیلم، تحت تاثیر جهان اطراف کارگردان قرار گرفتهاند.
بسیاری از منتقدان در زمان اکران این فیلم در جشنواره کن آن را فاقد صلاحیت هنری دانستند، همین اعتراضات باعث توضیح بینوش در رابطه با علت جایزه این فیلم شد.
منتقدین نشریات مختلف فرانسه نخل طلای «یک تصادف ساده» را «شگفتی لحظه آخری» کن توصیف کردند و آن را لایق این سطح از توجه ندانستند. اما برای بینوش، این تصمیم نه تنها غافلگیرکننده نبود، بلکه «ضروری» و برگرفته از حس «مقاومت و بقا» بود. وی همچنین «سیاسیبودن» فیلم را یکی از ویژگیهای بارز آن معرفی کرد و اظهار داشت که پناهی «از کشوری با [شرایط] پیچیده میآید و فیلم او خود را از دیگر آثار متمایز کرده است».
به نظر میرسد که «یک تصادف ساده» نهتنها هیئت داوران کن، بلکه کمیته انتخاب اسکار فرانسه را نیز تحتتأثیر «جهان پیرامون» خود قرار داده است. تا با ارسال آن به آکادمی اسکار به سیاسیکاری دوباره این جشنواره و روی سن رفتن پناهی امیدوار باشند.
این فیلم داستان وحید را روایت میکند؛ شخصی که مردی با پای مصنوعی را میرباید—کسی که شباهت زیادی به فردی دارد که وحید مدعی است وی را در زندان شکنجه کرده و زندگیاش را نابود ساخته است.
فیلم با حمایت تهیهکنندهٔ فرانسوی فیلیپ مارتین در شرکت لس فیلم پلهآس و با مشارکت تهیهکنندگانی در لوکزامبورگ ساخته شده و در کن توسط کمپانی نئون خریداری شد؛ خریدی که به نظر میرسد برای تکمیل لیست متوالی فیلمهای برنده نخل طلای این کمپانی انجام شد.
نئون پیشتر با فیلمهایی چون «آنورا» به کارگردانی شان بیکر (۲۰۲۴)، «آناتومی یک سقوط» ساخته ژوستین تریه (۲۰۲۳)، «مثلث غم» اثر روبن اوستلوند (۲۰۲۲)، «تیتان» به کارگردانی ژولیا دوکورنو (۲۰۲۱) و «انگل» ساخته بونگ جونهو (۲۰۱۹) نخل طلا را به نام خود زده و از میان آنها با «آنورا» و «انگل» موفق به دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم نیز شده است.
انتخاب «یک تصادف ساده» به عنوان نماینده فرانسه در اسکار در حالی صورت گرفت که کمیته فرانسوی امسال با وفور نامزدهای قدرتمند روبهرو بود. مهمترین آنها «موج نو» است که بهعنوان نامهای عاشقانه به ژان-لوک گدار و جنبش سینمای موج نو فرانسه توصیف میشود و پس از اولین نمایش خود در کن با استقبال گرم منتقدان و سینمادوستان روبهرو شد. انتظار میرود نتفلیکس برای دریافت چند رشته در اسکار ۲۰۲۶ کمپین تبلیغاتی قدرتمندی برای «موج نو» راه بیندازد.
با وجود اینکه صنعت سینمای فرانسه هر سال بیش از ۲۰۰ فیلم تولید میکند، آخرین پیروزی این کشور در بخش فیلم بینالمللی اسکار به سال ۱۹۹۳ و فیلم «هند و چین» به کارگردانی رژیس وارنیه بازمیگردد. حالا به نظر میرسد پاریس حساب ویژهای بر «عقبه سیاسی» و تأثیر جهان «یک تصادف ساده» بر رایدهندگان برای شکستن این طلسم سینمایی بازکرده است.
کمیتهٔ اسکار فرانسه در چند سال اخیر انتخابهایی داشته که واکنشبرانگیز بودهاند. نهتنها عدم انتخاب «آناتومی یک سقوط» توسط این کمیته در سال ۲۰۲۳ جنجالبرانگیز شد، بلکه انتخاب سال گذشتهٔ آنان که فیلم «امیلیا پرز» به کارگردانی ژاک اودیار بود نیز پس از بازنشر توییتهای توهینآمیز و نژادپرستانه بازیگرش کارلا سوفیا گاسکون با طوفان رسانهای مواجه شد. البته «امیلیا پرز» در نهایت جایزه اسکار بهترین فیلم بینالمللی را به فیلم «هنوز اینجا هستم» به کارگردانی والتر سالس باخت.
کمیته اسکار فرانسه در سال ۲۰۲۳ «آناتومی یک سقوط» را به دلیل سخنرانی جسورانه تریه، کارگردان این اثر، علیه سیاستهای امانوئل ماکرون، رئیسجمهور این کشور، در مراسم اهدای نخل طلای آن سال از حضور در اسکار بازداشت.
در سالهای اخیر شماری از آثار سینمای ایران که بهصورت زیرزمینی و بدون مجوز تولید شدهاند طرفداران بسیاری در کشورهای اروپایی پیدا کردهاند. سال گذشته نیز فیلم «دانه انجیر معابد» به کارگردانی محمد رسولاف بهعنوان نماینده سینمای آلمان راهی مراسم اسکار شد.
فارغ از رویکردهای سیاسی و فقط و فقط با نگاهی به ارزشهای هنری، کافی بود به ده فیلمی که در فهرست اولیه قرار گرفتند، نگاهی بیندازیم:
«ورمیلیو» از ایتالیا (برنده جایزه بزرگ هیئت داوران جشنواره ونیز)، «آرماند» از نروژ (برنده جایزه دوربین طلایی برای اولین فیلم بلند از فستیوال کن) و «نیکپ» (ایرلند) سه فیلمی بودند که به راحتی میتوانستند در فهرست سال گذشته قرار بگیرند.
اما حتی اگر با رویکردی فرامتنی و با نگاهی به تحولات سیاسی روز دنیا میخواستیم به سراغ این رشته برویم، آنگاه مبحث استاندارهای دوگانه مطرح میشد؛ کنارگذاشتن نماینده فلسطین، «از کانون فاجعه»، که شامل ٢٢ فیلم کوتاه - مستند، داستانی و انیمیشن - از هنرمندان حاضر در غزه درباره زندگی مردم این باریکه تحت محاصره که از پانزده ماه پیش زیر حملات بیامان اسرائیل قرار دارند، است و انتخاب «دانه انجیر معابد» که از زمان نمایش در جشنواره کن پارسال مخالفان سرسختی داشت که ضعفهای فنی این اثر را برجسته کردند و فیلمساز را متهم ساختند که به جای تکیه بر اصول قصهگویی، خطمشیهای سیاسی خود را بیان کرده و مسائل ایدئولوژیکی طرح نموده است.
موضع مخالفان حول این محور میچرخد که «دانه انجیر معابد» فاقد استاندارهای سینمایی است ولی به دلیل سیاستزدگی جشنوارهها و رویکرد انتقادی فیلم نسبت به حکومت ایران، در فستیوال کن پذیرفته و مورد ستایش قرار گرفت. در نهایت و با وجود آثاری نظیر «دختری با سوزن» (مگنوس وان هورن)، «من هنوز اینجا هستم» و «امیلیا پرز»، اسکار روی خوش به این فیلم نشان نداد؛ سرنوشتی که ممکن است برای فیلم پناهی نیز بیفتد.
دریافت صفحه با کد QR