دوشنبه ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۱ - 16 May 2022
 
۰

معرفی سه ترکیب شیمیایی رایج در صنایع

سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ ساعت ۰۹:۵۱
کد مطلب: 788914
امروزه با پیشرفت علم و فناوری، کاربردهای فراونی برای ترکیبات شیمیایی در صنایع گوناگون ایجاد شده است.
امروزه با پیشرفت علم و فناوری، کاربردهای فراونی برای ترکیبات شیمیایی در صنایع گوناگون ایجاد شده است. برای مثال از خواص دکستروز آبدار در پزشکی و صنایع غذایی استفاده می شود. کربن اکتیو ترکیب پرمصرف دیگری است که در تصفیه آب و صنایع بهداشتی کاربرد دارد. استون نیز از حلال های آلی بوده و موادر استفاده گسترده ای در صنایع شیمیایی دارد. در ادامه این مقاله به بررسی، ویژگی ها، موارد کاربرد، عوارض و خطرات احتمالی این ترکیبات می پردازیم.

 

دکستروز آبدار

دکستروز آبدار که با نام دکستروز مونو هیدرات نیز شناخته می شود ظاهری کریستالی، سفید و پودری دارد و دارای 9% آب کریستالیزه است. این ماده بی بو در واقع نوعی قند است که از ذرت به دست می آید. از لحاظ شیمیایی، دکستروز آبدار در نتیجه اثر حرارت، اسید یا آنزیم ها بر نشاسته ذرت و هیدرولیز کامل آن به طور صنعتی تولید می شود. دکستروز شامل غلظت های متفاوتی است که هر کدام دارای مصارف خاصی هستند.

منابع دکستروز
شیرینی های بسته بندی شده، انواع بستنی و ماست، نوشابه، نوشیدنی های انرژی زا و آب میوه ها مقدار زیادی دکستروز دارند. توجه شود که در صورت آلرژی به ذرت، امکان واکنش آلرژیک به دکستروز وجود دارد.

کاربرد دکستروز آبدار
کاربرد دکستروز آبدار در صنایع غذایی، داروسازی، صنایع کشاورزی و خوراک دام دیده می شود. در ادامه برخی از مهمترین موارد کاربرد دکستروز آبدار را معرفی می کنیم.
  •  به عنوان مکمل غذایی در صنایع غذایی کاربرد دارد.
    به عنوان شیرین کننده در تولید کیک و شیرینی، نوشیدنی، بیسکوییت، مربا، ژله
     در محصولات آرایشی و بهداشتی و مراقبت از مو
    انواع شوینده
    در کشاورزی
    خوراک دام و طیور و غذای حیوانات خانگی

استفاده از دکستروز در بدنسازی
دکستروز به عنوان یک مونو ساکارید یا کربوهیدرات ساده، در بدنسازی استفاده می شود تا سلول های عضلانی را تحریک نماید. دکستروز آبدار به راحتی جذب می شود و به همین دلیل است که ورزشکاران از آن برای عضله سازی استفاده می کنند.

قیمت دکستروز آبدار
قیمت دکستروز تا حدود زیادی به نوع آن وابسته است. هریک از انواع دکستروز کاربرد ویژه ای در صنایع دارند. قیمت خرید دکستروز آبدار به کیفیت و خلوص و برند تجاری آن وابسته است. قیمت دکستروز آبدار وارداتی از انواع دیگر قیمت بالاتری دارد. عامل موثر دیگر بر قیمت دکستروز آبدار حجم خریداری شده است. هرچه حجم خریداری شده بیشتر باشد، به مراتب قیمت کمتری هم خواهد داشت.

 
 
 
هشدار مصرف دکستروز
  • توجه شود که مصرف دکستروز آبدار در بیمارانی که افت قند دارند می‌تواند باعث افزایش بیش از حد قند خون شود.

    مصرف دکستروز آبدار می تواند به بروز علائم هیپرگلیسمی منجر شود.
    دکستروز آبدار نوعی قند ساده است، بنابراین می‌تواند تجمع مایعات در بدن را ایجاد کرده و باعث تورم برخی اندام ها و بافت ها شود.

    افراد مبتلا به دیابت نباید از غذاهای حاوی دکستروز و سایر قند های ساده زیاد استفاده کنند.

    مصرف دکستروز آبدار در افرادی که سطح پتاسیم خونشان کم است، امکان تورم در اندام‌های انتهایی را به همراه دارد.

    کاربرد بیش از حد دکستروز آبدار و سایر قند های ساده می‌تواند در سلامتی اختلال ایجاد کند.

    مصرف دکستروز آبدار با افزایش وزن و چاقی مرتبط است.

    از عوارض دکستروز آبدار می توان به بروز بیماری های قلبی و عروقی اشاره نمود.

    از عوارض مصرف بیش از حد دکستروز، دیابت و بیماری های مرتبط است.

    آکنه و بروز مشکلات پوستی نیز از دیگر عوارض مصرف این ماده است.

کربن اکتیو

وقتی زغال را در فشار و دمای زیاد قرار می‌ دهند، ماده ای به نام کربن اکتیو یا کربن فعال شده به وجود می ‌آید. با افزایش دما ساختار داخلی کربن تغییر کرده و اندازه منافذش کاهش و سطحش افزایش می یابد. در ساختار شبکه ای زغال اکتیو مکانیسمی همانند جذب سطحی وجود داشته و امکان فیلتر کردن ناخالصی ها از مواد گازی و مایع فراهم می شود. در واقع از خواص کربن اکتیو جذب و تخلخل بالای آن است.

انواع کربن اکتیو
زغال فعال انواع گوناگونی را شامل می شود. در بازار مواد شیمایی انواع مختلفی از این ماده وجود دارد و خرید کربن اکتیو بر اساس خصوصیات، ساختار شیمیایی و فیزیکی، سطح و تخلخل و روش تهیه انجام می شود. به طور کلی انواع کربن فعال دارای سه فرم رایج زیر است:
  • کربن اکتیو گرانولی
بو زدایی، جداسازی مواد در حوضچه های اختلاط و تصفیه آب از موارد کاربرد کربن فعال گرانولی به شمار می آید. از کربن اکتیو گرانولی همچنین در مواد مایع و در مواد گازی برای سیستم های ثابت و متحرک استفاده می شود. توجه شود که به دلیل خواص بالای این نوع، قیمت کربن فعال گرانولی نسبت به بقیه انواع بالاتر است. از دیگر مزایای کربن اکتیو گرانولی قابلیت بازیافت آن است.
  • کربن اکتیو پودری
از کربن اکتیو پودری برای جذب فاز مایع استفاده می شود. این ماده به مایعی که قصد تصفیه آن را دارند اضافه شده و بعد از مخلوط شدن از طریق فرایند ته نشینی و فیلتراسیون حذف می گردد.
  • کربن فعال میله ای یا مدادی
کربن اکتیو استوانه ای در بازیایی حلال، کنترل گاز های خروجی اتومبیل و جذب در فاز گازی کاربرد دارد. مقاومت بالا، افت فشار کم و فعالیت در حجم بالای این ماده موجب شده است تا در تمام طول عمر وسیله بتوان از آن استفاده نمود.

 

ساخت کربن اکتیو
کربن اکتیو از مواد آلی ساخته می شود که دارای حجم کربن زیادی باشند. لازم به ذکر است که نوع ماده اولیه مورد استفاده در ساخت کربن اکتیو می تواند بر خواص کربن اکتیو تاثیرگذار باشد. در ادامه به برخی از مواد اولیه ساخت کربن فعال اشاره شده است.
  1. زغال سنگ
    پوست چوبی نارگیل
    پوست فندق، بادام و پوست گردو
    پوست پسته
فعال سازی کربن فعال چگونه است
کربن فعال شامل سطحی ویژه با تخلخل بسیار بالاست. منبع کربن را می توان طبق مراحل زیر فعال سازی نمود.
  • فعال سازی با بخار که ماده اولیه اش چوب نیمه سوخته، پوست نارگیل و زغال سنگ است.
    فعال سازی به ‌وسیله کربن دی اکسید
    فعال سازی به روش شیمیایی که ماده اولیه اش چوب یا زغال سنگ نارس است.
فعال سازی با بخار نسبت به روش های دیگر فعال سازی اقتصادی تر بوده با محیط زیست سازگارتر است. روش شیمیایی نیز قادر است بیشترین سطح و تخلخل را به وجود آورد. در تولیدات تجاری این ماده روش های فعال سازی توسط بخار و شیمیایی بیشتر به کار می روند.

کاربرد کربن فعال
به دلیل داشتن ساختار شیمیایی و فیزیکی خاص، کاربرد های زیادی برای کربن اکتیو ایجاد شده است. در ادامه به برخی از کاربرد های زغال فعال پرداخته شده است.
  • تصفیه گازها
    حذف روغن از هوای فشرده در مجتمع های صنعتی
    حذف انواع آلاینده از سیستم های تهویه
    تولید ماسک
    کاربرد در فیلتر سیگار برای جذب آلاینده ها
    حذف برخی آلاینده ها از اگزوز
    حذف آلاینده های دودکش کارخانه های سوخت زباله
    از بین بردن بو از هوای خروجی
    تصفیه گاز های طبیعی


  •  
کاربرد کربن اکتیو خوراکی
از کاربرد کربن فعال در صنایع غذایی نیز استفاده های فراوانی می شود. کربن اکتیو قادر است از قند و شکر، محصولات داروسازی، ادویه ها، ژلاتین، گلسیرین، وکس، مواد شیمیایی و محلول های تولید کننده گلوگز و نشاسته رنگ زدایی کند. همچنین این ماده در تصفیه انواع روغن های حیوانی و گیاهی نیز به کار می رود.

کاربرد صنعتی کربن اکتیو
استفاده در پرداخت فلزات جهت تصفیه محلول های آبکاری از کاربرد های صنعتی کربن فعال شده است. تجمع یافتن بیش از حد انواع ناخالصی در محلول بر کیفیت آبکاری و خصوصیات فیزیکی فلز رسوب شده اثر منفی خواهد داشت. کربن اکتیو این ناخالصی ها را از بین برده و عملکرد آبکاری را به سطح مطلوبی می رساند.

فواید و خواص کربن اکتیو برای پوست و مو
خواص کربن اکتیو موجب تعادل چربی پوست شده و از ایجاد آکنه جلوگیری می کنند. ماسک های صورت کربن اکتیو که با نام های ماسک سیاه و ماسک زغال در صنعت آرایشی و بهداشتی شناخته می شوند، می توانند موجب خارج شدن ذرات آلوده از منافذ پوست شده و طراوت و وضعیت پوست را بهبود ببخشند. در نتیجه با استفاده از خواص کربن اکتیو مواد مضر از روی پوست حذف شده و پیری آن به تعویق خواهد افتاد. اگرچه زغال فعال قادر است چربی و روغن اضافی پوست را خارج کند اما استفاده بیش از حد آن موجب خشک پوست می شود.

استفاده از کربن فعال شده در ماسک‌های تنفسی
یکی دیگر از کاربردهای بهداشتی کربن فعال، در تولید ماسک‌های تنفسی است. با شیوع بیماری کرونا در سال‌های گذشته درخواست برای خرید ماسک‌های تنفسی دارای لایه کربن اکتیو بسیار افزایش یافته است. علت این امر، عملکرد بهتر ماسک‌های کربن اکتیو در جلوگیری از ورود ذرات آلاینده ریز و بیماری زا به داخل دستگاه تنفسی است.

تصفیه هوا با کربن اکتیو
اگر قصد خرید دستگاه تصفیه هوا را دارید، حتما محصولاتی را مشاهده خواهید کرد که در داخل آن‌ ها از فیلتر کربن فعال شده استفاده شده است. این فیلترها آلاینده‌های شیمیایی، بوها و گازها را جذب کرده و به این ترتیب به تصفیه هوا کمک می‌ کنند.

استون چیست
استون ماده‌ای شیمیایی و آلی است که از اتم های کربن، هیدروژن و اکسیژن تشکیل شده و قابل اشتعال در دمای محیط است. استون را می توان در مقادیر کم از طریق فرآیند های بیولوژیکی تولید نمود.

از این ماده به عنوان حلالی مناسب جهت تولید بسیاری از مواد شیمیایی استفاده می شود. خواص استون قادر است چسب های خیلی قوی را در خود حل کند.

منابع استون
استون در گیاهان، گازهای آتشفشانی و حتی از طریق تجزیه چربی‌ های بدن تولید می‌شود. استون را می توان در دود اگزوز خودروها و دود سیگار نیز مشاهده نمود. البته فرآیندهای صنعتی در مقایسه با فرایندهای طبیعی، مقدار استون بیشتری را به محیط زیست وارد می کند. 

تولید استون
استون نوعی کتون است. بنابراین می توان آن را از اکسیداسیون الکل های نوع دوم تولید کرد. تولید استون معمولا به سه روش امکان پذیر خواهد بود.
  1. فرآیند واکر-هوخست
    اکسید کردن ایزو پروپیل الکل (روش واکر)
    تولید استون در فرایند هوک به عنوان محصول جانبی
کاربرد استون

کاربرد استون به عنوان حلال

استون حلال بسیاری از ترکیبات آلی است و می تواند به عنوان یکی از اجزای فرار رنگ ها و روکش ها به کار رود. استون حلال خوبی برای تعداد زیادی از انواع پلاستیک ها و فیبرهای صنعتی به شمار می آید. از دیگر موارد کاربرد استون آماده سازی فلزات قبل از رنگ آمیزی و لحیم کاری است که از زنگ زدن آن ها جلوگیری به عمل می آورد.

 کاربرد استون در آزمایشگاه

در آزمایشگاه ها برای انجام واکنش های شیمیایی در دماهای پایین از حمام یخ و استون استفاده می شود. این ماده همچنین جهت تمیز کردن، شستن ظروف آزمایشگاهی، زدودن باقی مانده مواد شیمیایی از ظروف شیشه ای و چینی کاربرد دارد.
از خواص فلورسنت استون تحت UV در بسیاری از آزمایشات فیزیکی و شیمیایی به عنوان ردیاب فلورسانس استفاده می شود.

کاربرد استون به عنوان حد واسط شیمیایی

از استون در تولید حلال هایی مانند متیل ایزوبوتیل الکل و متیل ایزوبوتیل کتون نیز استفاده می شود.

کاربرد استون در صنایع آرایشی و پزشکی

استفاده از استون به عنوان لاک پا کن یکی از نام آشنا ترین کاربرد های آرایشی استون است.

قطبیت استون
دانستن قطبیت حلال در انجام فرآیند های شیمیایی امری بسیار مهم است. در بسیاری از واکنش های آلی مانند SN2 از استون به عنوان حلال قطبی و پروتیک استفاده می شود.

خواص استون چیست
  • نام شیمیایی این ماده Acetone است.
    فرمول شیمیایی استون به صورت  CH3COCH3است.
    استون مایعی بی رنگ، فرار، آتش گیر و بدون بو است.
    کاملا قابل حل در آب است.
    این محصول در گرید صنعتی و آزمایشگاهی در دسترس است.


  •  
تفاوت استون آزمایشگاهی و صنعتی
استون مورد استفاده در آزمایشگاه ها به علت استفاده در کارهای تحقیقاتی نیاز به خلوص بالاتری دارد و بنابراین قیمت گران ‌تری هم داراست. در مقابل، گرید صنعتی خلوص کمتری نسبت به نوع آزمایشگاهی داشته و قیمت ارزان تری هم دارد و به عنوان حلال هم مورد استفاده قرار می گیرد.

نکات ایمنی استفاده از استون
  • استون از ترکیبات سمی به شمار می آید. نوشیدن حجم بالای استون، بیهوشی و آسیب به مخاط دهان را منجر می‌ شود. استون در صورت تماس با پوست باعث سوزش، تحریک و آسیب به آن می‌ شود.
    برای نگهداری استون از انبار هایی با سقف ضد حریق استفاده شده و از قرار گرفتن در کنار اكسيد شونده های قوی خودداری شود.
قیمت استون
همانطور که گفته شد این ماده در گرید های صنعتی و آزمایشگاهی وجود دارد و قابل خریداری است. هرچه استون خالص تر باشد قیمت بالاتری هم دارد. در ضمن قیمت خرید استون وارداتی نسبت به استون های تولید داخل بیشتر است. حجم خریداری شده نیز از عوامل موثر دیگر بر قیمت استون است. هرچه حجم بیشتری خریداری شود هزینه کمتری نیز باید پرداخت شود.
 
سخن آخر
در این مقاله به بررسی ترکیبات پرمصرف در صنایع و زندگی روزمره پرداخته شد. خواص و کاربرد و نحوه خرید و فروش این ترکیبات نیز به خوبی معرفی گردید. استون و کربن اکتیو و دکستروز آبدار از ترکیبات صنعتی مهمی هستند که هریک جایگاه ویژه ای در صنعت دارند. با شناخت درست این ترکیبات می توان در پیشبرد صنعت گام برداشت.
برچسب ها: رپورتاژ
نام شما

آدرس ايميل شما
برای ارتقای فرهنگ نقد و انتقاد و کمک به پیشرفت فرهنگ و اخلاق جامعه، تلاش کنیم به جای توهین و تمسخر دیگران، نظرات و استدلال هایمان را در رد یا قبول مطالب عنوان کنیم.
نظر شما *