پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۴۰۰ - 2 Dec 2021
 
۰
۵

چرا مهران مدیری به کپی‌بودنِ "دورهمی" اعتراف کرد؟/ سامورایی ذهنی بهتر است یا ربات‌های شبکه نسیم! + تصاویر

شنبه ۱۲ تير ۱۴۰۰ ساعت ۱۶:۳۱
کد مطلب: 768745
امروز برای ساخت مسابقه در تلویزیون اولین سؤالی که می‌پرسند این است: اسپانسر دارید! به جای اینکه دنبالِ خلاقیت برنامه‌ساز باشند.
چرا مهران مدیری به کپی‌بودنِ "دورهمی" اعتراف کرد؟
به گزارش جهان نيوز، خلاقیت و نوآوری دو جزء اصلی و فراموش‌شده تلویزیون‌اند؛ وقتی برنامه‌ها و مسابقاتی روی آنتن می‌روند که تهیه‌کننده و عواملش هیچ تلاشی برای بومی کردن آن ندارند، دکور پر زرق‌وبرقی باشد و مجری بازیگری و چندصباحی مخاطب سرگرم شود! در حالی که آن روزهایِ طلایی تلویزیون دیگر تکرار نمی‌شوند، زمانی که برنامه‌ها و مسابقه‌هایی روی آنتن می‌رفتند با کمترین امکانات و تکیه بر خلاقیت و نوآوری، به‌دور از هیاهو و شلوغ‌بازی‌های رسانه‌ای، دنبال غذای آماده نبودند.

به گزارش تسنیم، امروز اولین سؤال مدیران امر این است: "اسپانسر دارید! همه‌چیز جور است!"؛ نکته‌ای که باعثِ ناراحتی و نارضایتی بسیاری از برنامه‌سازان و سریال‌سازان کاربلد است. این نوع نگاه تنها به خودِ تلویزیونی‌ها ضربه نزد، بلکه مخاطب را درگیر نسخه‌های خارجی‌اش می‌کرد. آرام آرام مدیران و دست‌اندرکاران هم به این غذای آماده عادت کردند و دیگر مسئله اصلی اتاق فکر، طراح و محتوای برنامه و مسابقه نیست، بلکه دکور و مجری و فالوور حرف اول را می‌زند.

بارها این نکته از سوی مجریان قدیمی تلویزیون بیرون آمده که برخی از مدیران به تهیه‌کننده و برنامه‌ساز فیلمی می‌دهند و می‌گویند مثل این فیلم را برای ما بساز! این نگاه فاجعه‌آمیزی است که تلویزیون را هر روز به عقب می‌برد. این روند باعث شده، برنامه‌سازهای کاربلد از صداوسیما دور شوند و نگاهِ کاملاً سرمایه‌دارانه‌ای بر تلویزیون حاکم شود و هرچه جلوتر می‌رویم فراگیری مسابقه‌های کپی‌شده بدون سرمنزل بیشتر می‌شود.
 
شبکه نسیم , تلویزیون , صدا و سیما ,

شاید حاشیه‌های اخیر مسابقه "دورهمی" شبکه نسیم بیشتر ما را یادِ این نکته بیندازد که چرا به مسابقه‌های ایرانی برنمی‌گردیم و خلاقیت و نوآوری را احیاء نمی‌کنیم؟

این روزها در فضای‌مجازی بحث روی کپی کردن و کپی شدن برنامه‌ها و مسابقات تلویزیونی با نمایش تصاویر مجریان و دکورهای آثار خارجی، داغِ داغ است. زمانی که مهران مدیری روی آنتن می‌گوید ما جزء به جزء این مسابقه را کپی کرده‌ایم. شاید پیش‌قراولِ تقلید از گات‌ تلنت‌های خارجی، "عصر جدید" احسان علیخانی باشد که پیش از آن با چالش‌هایی همراه شد. اما رفته رفته با بومی‌شدن عناصر اصلی برنامه، رنگارنگی از استعدادهای مختلف قومیتی و فرامرزی کنار هم قرار گرفتند.

شاید بیشترِ کارشناسان و اهالی رسانه مشکل‌شان با تلویزیون و کپی‌‌سازی‌هایش  این نکته باشد که چرا آن‌قدر کپی‌ها نعل به نعل‌اند؟!

کپی به خودی خود بد نیست، برنامه استعدادیابی تنها در یک کشور ساخته نشده، در تلویزیون کشورهای بسیاری می‌توان این برنامه را دید و مردم ما هم حق دارند که اثری با این فرمت در رسانه ملی داشته باشند. اما کپی نعل به نعلِ بدون استفاده از فرهنگ ایرانی و اسلامی، ایرادی است که می‌توان به این جریان برنامه‌سازی وارد کرد. در واقع اگر خلاقیت بر کپی بودن اثر غالب شود نمی‌توان کپی بودن را امتیازی منفی برای برنامه دانست.

"دورهمی" قبل از اینکه تبدیل به مسابقه شود هم از یک نمونه هندی به نام "شب‌های کمدی با کاپیل" الگو گرفته شد و حتی دکور اولیه‌اش مو به مو تقلید شده بود. در این میان برخی از مجریان و صاحبانِ این محصولات کپی شده، به جای تلاش برای خلاقیت و نوآوری، ترجیج می‌دهند با تمسخر لو رفتن کپی‌کاری انجام شده به شعور مخاطب تلویزیون توهین کنند. متأسفانه نبود و بهره‌گیری از عنصر خلاقیت در این برنامه نه فقط در محتوا و رویکرد که حتی در مواردی کاملاً با نمونه اصلی آن برنامه در چیدمان و طراحی شکل دکور، نحوه نشستن مجری (مهران مدیری) نیز رعایت شده بود و تنها وجه تمایز این دو برنامه مربوط به زبان مجری و شرکت‌کنندگان در آن بود!

البته اعترافِ مهران مدیری روی آنتن، مسبوق به سابقه است؛ او پس از افشای کپی بودن جزء به جزء برنامه "دورهمی" از روی یک شوی هندی هم اشاره کنندگان به‌این شباهت را، عوض پاسخ‌گویی، روی آنتن شبکه‌ نسیمِ صداوسیما، به‌سخره گرفته بود. اینجا هم دوباره این نوع اعتراف را تکرار کرد و گفت: "هر برنامه‌ای مثل تاک‌شو، مسابقه، استعدادیابی و همه برنامه‌های این‌چنینی یک اصل دارند و بقیه کپی‌اند. یعنی یک کشوری یک اصل می‌سازد و بقیه کشور‌ها از روی آن کپی می‌کنند. این هم کپیه و جزء به جزء کپیه! یعنی دو مرحله دارد؛ مرحله دایره و ربات. سعی کردیم خیلی خوب کپی کنیم و کپی درجه یک کنیم. این خودش مهمه، چون کپی هم باید کپی درجه یک باشد که ما سعی کردیم این کار را بکنیم."

شبکه نسیم , تلویزیون , صدا و سیما ,

شبکه نسیم , تلویزیون , صدا و سیما ,


بخش اول مسابقه دورهمی که یک مسابقه اطلاعات عمومی ساده شبیه سایر برنامه‌های اطلاعات عمومی معمول است، اما بخش دوم که بخش ربات نامیده می‌شود برداشتی از مجموعه مسابقه «سامورایی ذهنی» یا «Mental Samurai» ساخته شبکه FOX است. این مسابقه که راب لو بازیگر سریال «بال غربی» اجرای آن را برعهده دارد از مارچ 2019 در این شبکه پخش و فصل دومش به دلیل شیوع کرونا به می‌ سال 2021 موکول شده است.

محتوای مسابقه دورهمی در این چند قسمت نشان داده که دنبال بالا رفتن سطح آگاهی شرکت‌کنندگان است اما سؤالات مطرح شده و نوعِ پرسش مهران مدیری قابل تأمل است وقتی که یکی از سؤالات گاف‌دار مربوط به یکی از فیلم‌های هیچکاک بود و گزینه صحیح اصلاً در میان پاسخ‌ها وجود نداشت. آیا این مسابقه تلویزیونی با این دست‌فرمان می‌تواند به هدفش که ارتقای اطلاعات عمومی و سطح آگاهی است دست یابد؟ چرا که انتقاد از مسابقه "دورهمی" به انواعِ مختلفی ادامه دارد و  طیف گسترده‌ای از این انتقادات شامل نوع سوالات و ضعف برخی از شرکت‌کننده‌ها و اجرای مسابقه است.

 به تعبیر نیما کرمی مجری قدیمی تلویزیون، مدیری به تهیه‌کننده و برنامه‌سازی می‌گفت این فیلم را ببین و یک چیزی مثل این فیلم برای ما بساز! این نوعِ نگاه فاجعه است که تهیه‌کننده قدیمی و مجری کاربلدی، می‌گویند طرح و ایده‌مان را می‌بریم به ما می‌گویند بروید و اسپانسر بیاورید! همین روند باعث شده تا هر مسابقه‌ کپی‌شده و بدونِ سرمنزلی از آنتن سیما سردربیاورد. 

این سؤال بسیاری از منتقدین و کارشناسان دلسوز و دغدغه‌مند است چرا به مسابقه‌های ایرانی برنمی‌گردیم؟ چرا خلاقیت و نوآوری را احیاء نمی‌کنیم؟ تا کجا قرار است ستاره‌های بیرونی صحنه مسابقات و برنامه‌های پرزرق و برقِ ما را اشغال کنند؟ تلویزیون برای توسعه خودش در مقابل رسانه‌های مختلف باید از لاک تقلیدی به سمت نوآوری و خلاقیت برود. سخنی که کارشناسان همواره بر آن تأکید کرده‌اند اما کماکان ظواهر بر محتوا غلبه دارد و حتی در برنامه‌سازی به سمت کپی چهره مجری از نسخه خارجی هم می‌رویم.

مسابقه‌ها در چند صباح اخیر تلویزیون به مسابقه‌ای برای کپی کردن و زرق و برق ظاهری تبدیل شده‌اند که بیشتر خودنمایی می‌کنند تا القای محتوا! البته گاهی اوقات مایه چالش خانواده‌ها می‌شود و مردم را درگیر می‌کند یا مایه جستجوی مخاطبین می‌شود که این برنامه یا مسابقه را از کدام نمونه خارجی‌اش کپی کرده‌اند. در صورتی که گذشته چنین فرم و قالبی را به مخاطب نشان نمی‌داد کاملاً ایرانی و فکر شده و با خلاقیت جامع و کامل برنامه‌ساز، نمونه‌ای ایرانی می‌دیدیم.
 
شبکه نسیم , تلویزیون , صدا و سیما ,


او همچنین در این برنامه تأکید کرد: باید به بیننده توضیح داد که یک برنامه کپی است و از مخاطب خواست که حتی اگر می‌شود، اصلش را هم ببیند و اینکه ما تلاش کردیم که کپی تمیزی را دربیاریم. مگر اینکه خودمان برنامه‌ای را طراحی کرده باشیم، وگرنه چاره‌ای جز احترام به مخاطب وجود ندارد و این رفتار قطعاً زیباتر است.

مهران مدیری در بخشی دیگر از صحبت‌هایش به تأثیرگذاری بیشترِ "دورهمی" نسبت به سریال‌هایی که ساخته و بازی کرده، گفت: آنچه مرا به مردم نزدیک‌تر کرد، "دورهمی" بود. چراکه در این برنامه مسائل روز فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مطرح شد و احساس کردم به مردم نزدیک‌تر شدم و سعی کردم بیشتر حرف‌های مردم را بزنم و منعکس‌کننده صدای آن‌ها باشم. اگر تأثیر آن سریال‌ها، 50 درصد بوده است، تأثیر "دورهمی" 30 ـ 40 درصد بیشتر بود. در مسابقه "دورهمی" سعی کردم این نزدیکی بیشتر شود؛ با هدف دیگری که آگاهی بخشی فرهنگی و اجتماعی است که لازمه امروز جامعه است. من این کار را خیلی دوست دارم و فکر می‌کنم خیلی مفید است؛ خیلی‌ها رفتند موسیقی کلاسیک ایرانی و خارجی را که در این مسابقه پخش شد، گوش دادند و کتاب‌هایی را خواندند که درباره آن‌ها سؤال طرح کردیم.
نام شما

آدرس ايميل شما
برای ارتقای فرهنگ نقد و انتقاد و کمک به پیشرفت فرهنگ و اخلاق جامعه، تلاش کنیم به جای توهین و تمسخر دیگران، نظرات و استدلال هایمان را در رد یا قبول مطالب عنوان کنیم.
نظر شما *


مهدی
ما الان بیش از یک سال هستش که داریم چند تا مرکز ساخت و تولید رو قانع می کنیم بودجه بدهند براشون یک ربات کاملا بومی اتوماتیک و بسیار کارامد و پرکاربرد بسازیم که ارز اوری هم براشون داره. هنوز ب نتیجه نرسیدیم. این اقا ربات خارجی برای جنگولک بازی خریده یا اجاره کرده با خدا تومن پول. زیبا نیست؟
Iran, Islamic Republic of
پایتخت و نود با این حرفها تعطیل کردید حالا نوبت دورهمی و مهران مدیری شده
اگه بهتر عمل میکنید بسم الله وگرنه آخرین سرگرمی های ملت عزیزمونو خراب نکنید.
Iran, Islamic Republic of
چرا نظرمو کامل نگذاشتید
حرف نامربوطی که نزدم
پس لطفا نظرمو حذف کنید
Iran, Islamic Republic of
هدف این بنده خدا افزایش اطلاعات عمومی مردمه
هدفش درسته
Iran, Islamic Republic of
چرت و پرته