گروه بین الملل جهان نیوز: در آستانه سیزدهم آبان و روز ملی مبارزه با استکبار جهانی، جهان نیوز با دکتر فواد ایزدی، کارشناس ارشد مسائل آمریکا پیرامون موضوع افول آمریکا گفتگو کرد.

دکتر ایزدی در ابتدای گفتگو با اشاره به تفاوت افول با فروپاشی گفت: بعضی ها در کشور افول، فروپاشی و تجزیه را با هم قاطی می‌کنند. افول یعنی زوال و کاهش قدرت اما فروپاشی به معنای از هم پاشیدن کشور است. همانند رویدادی که برای شوروی رخ داد؛ تجزیه نیز یعنی جدایی بخشی از کشور است. در حال حاضر شواهدی برای تجزیه آمریکا وجود ندارد

ایزدی تاکید کرد: شواهد قطعی از فروپاشی آمریکا، مشابه آنچه برای اتحاد جماهیر شوروی رخ داد، وجود ندارد؛ اما در مورد افول آمریکا تقریباً همه کارشناسان اتفاق‌نظر دارند.

وی گفت: من هیچ تحلیل‌گری نمی‌شناسم که معتقد باشد آمریکا در مسیر افول نیست. در میان کارشناسان آمریکایی نیز بحث اصلی نه درباره اصل افول، بلکه درباره چگونگی کاهش سرعت آن است.  

ترامپ با همین شعار افول آمریکا رای آورد
وی اظهار داشت: ترامپ با همین شعار افول آمریکا توانست رأی بیاورد. مردم آمریکا در انتخابات به سخنان او رأی دادند، چون خودشان احساس می‌کنند کشورشان در حال افول است. پس از مراسم تحلیف ترامپ، روزنامه نیویورک‌تایمز تیتر اصلی خود را به سخنرانی او درباره افول آمریکا اختصاص داد که نشان می‌دهد حتی رسانه‌های بزرگ این واقعیت را پذیرفته‌اند. پس افول آمریکا نه تئوری، بلکه تجربه‌ای ملموس برای مردم آن کشور است.

ایزدی در ادامه سخنان خود به افول آمریکا در پنج حوزه اصلی اظهار داشت: در حوزه نظامی، هرچند ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین بودجه نظامی جهان را دارد، اما دستاورد میدانی آن بسیار محدود و ناکام است.

او به نمونه‌هایی چون افغانستان اشاره کرد که آمریکا پس از بیست سال حضور و کشتن صدها هزار نفر از مردم این کشور، خود نیز تلفات سنگینی متحمل شد و در نهایت با شکستی تحقیرآمیز از آن خارج گردید.

وی افزود: در یمن نیز با وجود حمایت آمریکا از ائتلاف سعودی، جنبش انصارالله توانست در برابر حملات سنگین مقاومت کند و حتی ترامپ بعدها به شجاعت یمنی‌ها اذعان کرد. پس کارنامه نظامی آمریکا در مجموع به‌شدت ناکام و فاقد دستاورد جدی است.  

ایزدی یادآور شد: در حوزه اقتصادی که پس از جنگ جهانی دوم، آمریکا حدود نیمی از تجارت جهانی را در اختیار داشت اما اکنون سهم آن به حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است؛ تغییری که به‌روشنی نشانه افول اقتصادی آمریکا است.

وی گفت: هرچند این میزان از نظر مطلق کوچک نیست، اما فاصله از گذشته نمایانگر روند نزولی قدرت اقتصادی واشنگتن است.

حدود ۴۰ میلیون نفر در آمریکا دچار فقر غذایی هستند
ایزدی افزود: حتی با اصلاحات اخیر در سیاست‌های مالی و صنعتی، ایالات متحده توان بازگشت به جایگاه پیشین خود را ندارد. طبق آمار رسمی، بیش از ۱۲ درصد از جمعیت آمریکا حدود ۴۰ میلیون نفر دچار فقر غذایی هستند، که خود گواهی بر بحران اقتصادی داخلی است.  

وی در ادامه گفت: در حوزه سیاسی نیز می توان ظهور چهره‌ای مانند دونالد ترامپ را نشانه‌ای از بحران ساختاری در نظام سیاست آمریکا دانست و به‌وضوح می‌توان دید که در مجامع بین‌المللی، تعداد کشورهایی که با سیاست‌های آمریکا همراهی می‌کنند، رو به کاهش است و آرای مخالف علیه آن در حال افزایش است. 

نگاه مردم جهان به ایالات متحده منفی شده است
ایزدی در عرصه افول قدرت نرم آمریکا گفت: نتیجه نظرسنجی‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که در پی دهه‌ها مداخلات و جنگ‌افروزی، نگاه مردم جهان به ایالات متحده منفی شده است و تصویر اخلاقی و فرهنگی این کشور به‌شدت آسیب دیده است.

وی در ادامه گفت: پنجمین حوزه افول، نهادسازی داخلی و حکمرانی سیاسی آمریکا است که اختلافات عمیق حزبی و انسداد سیاسی در کنگره بارها باعث تعطیلی دولت فدرال شده است. در تازه‌ترین نمونه آن، تعطیلی یک‌ماهه دولت به دلیل عدم توافق دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان بود. 

در صنعت سرگرمی آمریکا و هالیوود افول دیده نمی‌شود
ایزدی تاکید داشت: تنها حوزه‌ای که هنوز افول در آن دیده نمی‌شود، صنعت سرگرمی و هالیوود است؛ صنعتی که همچنان در سطح جهانی پیشتاز است و هیچ‌یک از رقبا نتوانسته‌اند جایگاه فرهنگی آن را تهدید کنند.

وی در پاسخ به این سوال که افول در آمریکا دارای چه ویژگی هایی است، گفت: آمریکایی در پنج حوزه قبلا رشد داشتند و یک زمانی تبدیل به ابرقدرت شد، البته دنیا در آن آزمان دو قطبی بود و رقابت بین آمریکا و شوروی بود. آن پنج حوزه شامل موارد همچون: حوزه نظامی، سیاسی، اقتصادی، قدرت نرم و نهادسازی بوده است که امروز در همه این پنج حوزه روند افول دیده می شود.

ایزدی با اشاره به بحران نهادهای حکمرانی در ایالات متحده اظهار داشت: نهاد ریاست‌جمهوری آمریکا که روزگاری یکی از ستون‌های ثبات سیاسی این کشور بود، اکنون با بحران مشروعیت روبه‌رو است.

ما پادشاه نمی‌خواهیم!
او گفت: ترامپ آن‌چنان بنیان این نهاد را متزلزل کرده که مردم در خیابان‌ها شعار می‌دهند، ما پادشاه نمی‌خواهیم!

ایزدی افزود: آمریکا در پنج حوزه‌ای که روزگاری عامل رشد و قدرت آن بود نظامی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نهادی امروز دچار افول آشکار شده است.  

وی در پاسخ به این سؤال که چرا آمریکا در کشورهای مختلف به‌دنبال قدرت‌نمایی است، گفت: هر منطقه دلایل خاص خود را دارد. در ونزوئلا، هدف اصلی نفت است؛ این کشور بزرگ‌ترین ذخایر نفت جهان را دارد و همین امر باعث شده آمریکا تلاش کند آن را تحت کنترل خود درآورد. در حالی‌که نه برنامه هسته‌ای دارند نه نفوذ منطقه‌ای، و نه مسلمان هستند، اما صرفاً چون نفت دارند، مورد فشار آمریکا قرار گرفته‌اند.  

ایزدی درباره اوکراین نیز گفت: روسیه در جنگ دست بالا را دارد و آمریکا می‌داند در که اوکراین شکست خورده است، اما به دلیل اختلافات داخلی در غرب هنوز نتوانسته‌اند راه‌حلی سیاسی پیدا کنند. روسیه در پی تثبیت موقعیت خود است و به‌سادگی از منافعش نمی‌گذرد، در حالی که غرب به‌خوبی واقف است که پیروزی نظامی در این جنگ برایش ممکن نیست.

ترامپ معتقد است باید حضور میدانی در افغانستان را حفظ کرد
وی در ادامه گفت: در افغانستان همواره آمریکا نه برای مقابله با تروریسم بلکه برای تحقق اهداف ژئوپلیتیکی وارد شده بود؛ یعنی ایجاد فشار بر ایران، چین و روسیه که بایدن خارج شد؛ اما ترامپ هنوز معتقد است باید در افغانستان نوعی پایگاه نفوذ مثلا بگرام یا حضور میدانی حفظ کند تا شکست تحقیرآمیز سال‌های اخیر را جبران نماید.

در پاسخ به پرسشی درباره امکان بازگشت آمریکا به افغانستان، ایزدی اظهار داشت: نمی‌توان با قطعیت سخن گفت، اما آنچه آشکار است این است که افغانستان اکنون زیر فشار شدید سیاسی و امنیتی قرار دارد. 

وی درباره نقاط ضعف کنونی سیاست خارجی آمریکا گفت: آمریکایی‌ها امروز حتی دوستان نزدیک خود را هدف قرار داده‌اند. به رفتار واشنگتن با کانادا نگاه کنید. آمریکا با اعمال فشار اقتصادی سعی دارد اقتصاد این کشور را وابسته‌تر و شکننده‌تر کند تا شاید کانادا را به الحاق عملی به خاک خود وادارد. از سوی دیگر، ترامپ به ژاپن سفر کرده تا با تهدید تعرفه‌ای، توکیو را مجبور به افزایش سرمایه‌گذاری در خاک آمریکا کند.

بدهی ملی آمریکا حدود ۳۷ تریلیون دلار است
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: بدهی ملی آمریکا حدود ۳۷ تریلیون دلار است و ترامپ وعده داده آن را به صفر برساند؛ راهی که برای تحقق آن پیش می‌گیرد، اعمال فشار و اخاذی اقتصادی از متحدان است، نه اصلاح ساختار اقتصادی داخلی است!

در پایان، ایزدی درباره ریشه‌های فکری تمدن غرب گفت: جهان غرب بر پایه‌ تفکر لیبرال‌دموکراسی و اومانیسم بنا شده که محور آن فردگرایی مطلق است. در چنین نظامی، ارزش‌های اخلاقی جایی در تصمیم‌گیری ندارند، چون این فرد است که تعیین می‌کند چه چیز خوب یا بد است. وقتی این منطق به سطح سیاست‌های بین‌المللی تعمیم یابد، نتیجه‌اش همان است که امروز در غزه می‌بینیم: کشتار هزاران کودک و استمرار نسل‌کشی با توجیهات فردگرایانه و غیر اخلاقی است. همین بی‌اعتنایی به اصول انسانی و اخلاقی در نهایت تمدن غرب را از درون فرسوده و زمین‌گیر خواهد کرد.