مُسکني برای مَسکن
امان الله قرایی مقدم
۲۲ مرداد ۱۳۹۰ ساعت ۱۶:۳۶
پایان معضل آسیبهای اجتماعی با حل مشکل مسکن
عمدهترین نیاز اساسی هر خانوار داشتن سرپناهی مناسب برای دستیابی افراد به رفاه اقتصادی و اجتماعی است؛ جایگاهی که فرد و یا خانواده بتواند در سایه آن به آرامش نسبی و آسایش ذهنی و روحی خود برسد. همچنین داشتن مسکن یا سرپناهی مناسب، که امروزه در چهارچوب شهروندی تعریف میشود، از جمله حقوق بنیادین شهروندان هر سرزمینی به حساب میآید. چنین حقی در قوانین اساسی ملل عالم و از جمله ایران به رسمیت شناخته شده است و دولتها موظف شدهاند، شرایط دستیابی خانوادهها به مسکن متعارف را فراهم آورند. اما از آنجایی که دسترسی قشر متوسط و کم درآمد جامعه ایرانی به مسکن مورد نیاز، دارای مشکلاتی نظیر کمبود عرضه واحدهای مسکونی متناسب با رشد جمعیت جوان است، بنابراین دولت طبق قانون باید درتأمین مسکن نیازمندان با برنامه ریزیهای دقیق ازهیچ تلاشی دریغ نکند، چراکه با برآورده کردن این مهم علاوه بر ایجاد آرامش در جامعه، از بروز هرگونه معضلات و آسیبهای اجتماعی ناشی از بیسرپناهی جلوگیری میکند. در واقع عدم تأمین مسکن در هر جامعه آثار مخربی را بهدنبال دارد که این معضل میتواند بر ابعاد مختلف زندگی، بخصوص قشر کم درآمد و اقتصاد کشور تأثیر گذار شود، زیرا رکود و رونق بازارمسکن بهصورت مستقیم وغیر مستقیم بر رکود ورونق اقتصاد هر کشور و خانوار، تأثیر بسزایی بهجای میگذارد. از سوی دیگر گران شدن مسکن و افزایش اجاره بها در نقاط مختلف شهری که باعث عدم دسترسی قشر متوسط و روبه پایین جامعه به مسکن متعارف در نقاط دلخواه شهری است، در واقع این اقشار را به نوعی از محیط شهری اخراج و در نقاط حاشیهدار اطراف کلانشهرها متمرکز میکند.
با این وجود تمرکز افراد کم درآمد و به نوعی طبقه پایین جامعه در یک نقطه خاص بهخاطر هم خوانی هنجارها، باعث بروز آسیبهای نظیر خشونت، درگیری وایجاد معضلات و مشکلات اجتماعی میشود. بروز چنین پدیدهایی که ناشی از سکنی گزینی طبقات کم درآمد در یک نقطه خاص است، از طریق بروز مسایل فوق الذکر هزینههای زیادی را به نظام اجتماعی تحمیل میکند، چراکه افراد رشد یافته در این محیط پس از مدتی روحیه بزهکاری آنها تقویت شده و از شهروندان سالم به افراد خطرناک تبدیل میشوند. از اینرو دولت بهجای صرف هزینههای کلان برای مهار بزهکاری ناشی از گرانی مسکن، میتواند با بهرهگیری از تدابیر مناسب زمینه بروز جرایم را به حداقل برساند. بهنظر میرسد ایجاد مسکن مهر در کلانشهرهایی چون تهران تا حدودی با اهداف اولیه خانه دار کردن نیازمندان به این مهم درتضاد و تناقض بود زیرا تقاضا برای مسکن در شهر تهران اکنون دهها کیلومتر دورتر پاسخ داده شده است. بنابراین دولت باید با اصلاح ساختار تولید مسکن راههای متناسبی را در پیش گیرد ودر نخستین گام، بافتهای فرسوده درون شهری را سامان بخشد تا ازاین طریق بخشی از تقاضا مسکن را در کلانشهرها برآورده نماید، همچنین درگام مهمتر طی برنامهای جامع و میان مدت مرکز ثقل اشتغال را از تهران و کلانشرها به محیطی دورتر، بویژه مناطق کمتر توسعه یافته و روستایی انتقال دهد. به هر حال مسکن نیاز اصلی و اساسی هر ملتی است و تأمین این نیاز در کشوری چون ایران به علت رشد جمعیت جوان آن باید ازهر لحاظ مدنظر مسئولین قرار گیرد. با توجه به اینکه مسکن یک نیاز مادی، معنوی و فطری خانواده هاست و در ردیف دیگر نیازهای اساسی خانواده قرار میگیرد، کیفیت ارضای این نیاز، بر جنبههای مختلف زندگی تأثیر بسزایی دارد، که مسئولان باید از دیدگاههای مختلف در تأمین این نیاز از هیچ تلاشی دریغ نکند.
منبع: پنجره
