ساختمان هاي نيمه تمام، يک تهديد اجتماعي
نگاهي به عوارض ساختمان هاي نيمه کاره
۱۹ دی ۱۳۸۹ ساعت ۱۴:۲۲
هم اكنون در شرايطي قرار داريم كه اگر كسي بخواهد براي ساخت، تخريب و يا نوسازي و بازسازي ملك خود اقدام كند، هيچ مشكل خاصي پيش روي خود ندارد و خيلي راحت اين امكان را دارد كه براي همسايه ها و شهروندان مانع ايجاد كند، پياده رو را تا مدت طولاني مسدود كند و در يك كلام موجب ايجاد مزاحمت براي ديگران شود.
طولاني شدن اتمام پروژه ها در كشور ما به يك امر عادي تبديل شده و جاي تعجب ندارد و اين معضل جداي از خسارات مادي كه وارد مي كند خسارات اجتماعي نيز براي مردم دارد و حقوق آنان را تضييع مي كند.
بعضي از ساخت و سازها هم به اين زودي ها تمام نمي شود و هر چه همسايه ها مشكلات ناشي از ساختمان سازي را تحمل مي كنند، گويا پاياني بر رنج و آزار ديدن آنها نيست؛ چرا كه به طور مثال صاحب ساختمان، توان تأمين هزينه لازم براي اتمام كار را ندارد و يا آنقدر نسبت به حقوق ديگران بي توجه است كه به اتمام به موقع فعاليت ساختماني خود فكر نمي كند.
ساختمانهايي که ضوابط و مقررات تعيين شده از سوي معاونت شهرسازي و معماري را رعايت نکنند، ملزم به پرداخت عوارض براي تمديد پروانه خواهند بود. با توجه به اجراي کامل مصوبه چهل و سومين جلسه شوراي اسلامي شهر تهران در مورد اخذ عوارض تمديد پروانه ساختمانهاي نيمهکاره، مقرر شد تا ساختمانهايي که پروانه ساختماني آنها مربوط به سنوات گذشته است و عمليات اجرايي آن در مراحل مختلف متوقف مانده و اين عمليات بر اساس گزارش شروع به کار مهندس ناظر آغاز شده و تا قبل از پايان مهلت دوساله، گزارش مهندس ناظر در دفاتر منطقه مربوطه به ثبت رسيده است، ساختمان نيمه کاره محسوب شوند. گفته مي شود در شهر تهران بيش از ۳۰ هزار بناي ناتمام مسكوني موجود است. ساختمان هايي كه اسكلت هاي نيمه كاره شان به هزاران دليل از سوي سازندگانشان رها شده اند و منتظرند تا ببينند صاحب ايشان كي دوباره پول و حال و حوصله ادامه كار را دارد.
آسيب هايي كه در مرحله توقف هاي پيش بيني نشده به ساختمان نيمه كاره مي رسد، گاه غيرقابل جبران است. شما هم حتماً اسكلت هاي نيمه كار پوسيده را ديده ايد. حالت زار و رنجور و زنگ زده تيرآهن ها و ميلگردها و بتن هاي خورد شده پيام روشن و ناخوشي براي ما دارند. ساخت و سازها از جمله مواردي هستند كه معمولاً موجب آزار ساكنان يك كوچه يا خيابان مي شوند. ريختن مصالح ساختماني در پياده رو، سر و صداي ناشي از ساخت و ساز و ادامه يافتن كار ساختماني تا مدت هاي طولاني از جمله مسائلي است كه همسايگان و ساكنان اطراف محدوده ساخت و ساز را آزار مي دهد.
رها كردن مصالح ساختماني مقابل خانه ها و در پياده روها نه تنها در تردد عابران از پياده رو اخلال ايجاد مي كند بلكه در مواقعي همچون بارندگي موجب گل آلود شدن كوچه و خيابان و يا هنگام وزش باد و عبور خودروها موجب ايجاد گرد و خاك مي شود و در برخي مواقع اين مصالح، جوي هاي آب را هم مسدود مي كند. بسياري از شهروندان و همسايههاي ساكن در محدوده اين ساخت وسازها نيز به خاطر رعايت اصل همسايگي و يا از روي شرم و خجالت، تذكري به مالكان اين ساختمانها نميدهند. مسئله ديگري كه در اين باره مي توان به آن پرداخت، آلودگي صوتي و ايجاد سروصداي زياد ناشي از فعاليت كارگران است. اين سرو صداها گاه تا نيمه هاي شب نيز ادامه مي يابد و در مواقعي كه همسايه ها نياز به استراحت دارند (اوايل صبح و يا هنگام استراحت بعدازظهر) موجب سلب آرامش و آزار آنها مي شود. جالب است كه بعضي كارگران در اين شب ها كه گاه هوا تا حدي سرد مي شود براي گرم كردن خود مقابل ساختمان نيمه كاره، آتش هم روشن مي كنند و گاه نيمه هاي شب مشغول خواندن آواز مي شوند!. اين در حالي است که کار کردن در هنگام شب غير قانوني است و کارگران اجازه کار در ساختمان را ندارند. هم اكنون در شرايطي قرار داريم كه اگر كسي بخواهد براي ساخت، تخريب و يا نوسازي و بازسازي ملك خود اقدام كند، هيچ مشكل خاصي پيش روي خود ندارد و خيلي راحت اين امكان را دارد كه براي همسايه ها و شهروندان مانع ايجاد كند، پياده رو را تا مدت طولاني مسدود كند و در يك كلام موجب ايجاد مزاحمت براي ديگران شود. در اين مواقع شكايت از كارفرما و مالك نيز چندان كارگشا نيست؛ چرا كه قوانين روشن و خاصي كه دقيقاً روي كار ساختماني و ساخت و سازهاي شهري دست گذاشته باشد و موارد ايجاد مزاحمت را بازگو كرده باشد وجود ندارد و البته همسايه ها نيز به خاطر مراعات شأن همسايگي معمولاً تمايلي به شكايت ندارند.
شهرداري بايد با استفاده كامل از اختيارات خود و يا تصويب قوانين لازم در اين باره از طريق ارائه طرح ها و پيشنهاداتي به شوراي اسلامي شهر، از بروز و ايجاد مزاحمت براي شهروندان توسط عده اي اندك جلوگيري كند. حتي اگر شهروندان اين امكان را داشته باشند كه از مزاحمت هاي ساخت و ساز كه توسط افراد حقيقي صورت مي گيرد شكايت كنند، اما قطعاً دست آنها براي شكايت از آن دسته از نهادها و سازمان هاي شهري كه آسفالت و پياده رو را تخريب مي كنند، به جايي نخواهد رسيد. اين گونه ناهماهنگي ها و تخريب ها نيز موجب بروز مشكلاتي مشابه همچون ايجاد گرد و خاك هنگام عبور خودروها، مسدود شدن جوي ها، گل آلود شدن محدوده كوچه و خيابان ها و... مي شود.
تاور كرين ها يك تهديد براي منازل مسكوني اطراف آن محسوب مي شود.اين وسيله بلوك هاي سيماني سنگيني در يك طرف خود دارد كه بسيار خطرناك است و در صورت سقوط منازل مسكوني اطراف را تخريب مي كند. اگر فردي يا افرادي در اين منازل ساكن باشند جان آنان به خطر خواهد افتاد. مجريان پروژه هاي ساختماني مي بايست تمام نكاتي ايمني را در استفاده از اين دستگاه به كار بندند. متاسفانه مشاهده شده كه در برخي از ساختمانها كه كار نيمه كاره رها شده تاور كرين ها جمع آوري نشده اند. اين كار خلاف قوانين و مقررات است چرا كه اين دستگاه ها پس از اتمام كار مي بايست بلافاصله جمع شود و يا در ساعتي كه از آن استفاده نمي شود محصور گردد تا خطري را براي ديگران بوجود نياورد. مردم مي توانند در صورت مشاهده يك چنين مواردي به بازرسي اداره كار يا آتش نشاني شكايت كنند و آنان را در جريان بگذارند تا رسيدگي هاي لازم صورت بگيرد. هر گاه مجري پروژه كار را متوقف مي كند مي بايست تاور كرين را جمع كند.
مهندس اميري کارشناس ارشد عمران و عضو نظام مهندسي ساختمان در اين باره مي گويد: «اگر پروژه اي به هر دليل متوقف مي شود و نيمه کاره رها مي شود شايد از نظر قانوني خلاف نباشد اما بايد تمام نکات ايمني در يک پروژه قبل از تعطيلي اعمال شود تا خطري را براي مردم بوجود نياورد. به طور مثال وقتي يک پروژه ساختماني متوقف مي شود حتما مي بايست مجري کار تاور کرين ساختمان را جمع کند تا خطر سقوط آن اسباب رعب و وحشت همسايه ها را فراهم نکند. همچنين دور تا دور ساختمان بايد محصور شود و نقاط گود برداري شده به طور دقيق وارسي شود و از بي خطر بودن آن اطمينان حاصل شود.»
شيوه گود برداري ساختمان هاي بزرگ در مناطق مسکوني يک مقوله بسيار حياتي است. مهندس براتي کارشناس ايمني ساختمان در اين باره مي گويد: «روشهاي گودبرداري ناايمن ساختمانها همواره موجب حوادث مخاطره آميزي مي شود و بايد وزارت مسكن و شهرسازي به موارد ايمني در ساخت وساز شهري توجه بيشتري کند. گودبرداري بي ضابطه و غيراصولي در سال ۱۳۸۸ موجب كشته و مجروح شدن ۲۸ نفر شد كه اين آمار نشانه لزوم به بازنگري به قوانين ساخت وساز را در كشور خاطرنشان مي سازد.از سال ۱۳۸۶ حوادث مربوط به ريزش و آواربراثر گودبرداري به صورت غيرعادي افزايش يافت. سازمان آتشنشاني براي برخورد با اين پديده دستورالعمل ايمني را منتشر ساخت كه بر اساس آن براي احداث ساختمانها ضوابط مربوطه بايد رعايت شود. براساس دستورالعمل مذكور مالكان موظف شدند پيش ازگرفتن پروانه ساخت، شيوه نامه مربوطه به چگونگي گودبرداري و تخريب را دريافت كنند. بر اين اساس تعهدنامه محضري از مالك ساختمان گرفته ميشود كه تا مالك موظف شود تمام نكات ايمني را در ساخت و ساز رعايت كند و همه مراحل بر اساس نظارت مهندسي صورت گيرد تا در صورت وقوع حادثه، پاسخگو باشد.»
يکي ديگر از خطراتي که از سوي ساختمان هاي نيمه کاره جامعه را تهديد مي کند حضور برخي افراد براي انجام اعمال مجرمانه است که اين محيط را مناسب براي اقداماتي چون استعمال مواد مخدر و اسکان شبانه کرده است. مهندس کمال وند مهندس ناظر ساختمان در اين باره مي گويد: «طبق قانون هر پروژه ساختماني مي بايست نگهبان داشته باشد تا از ورود افراد متفرقه به ساختمان جلوگيري کند.»
از آنجا که يک حادثه ساختماني مي تواند از نظر اقتصادي و اجتماعي خساراتي به فرد و اجتماع وارد کند، اين نتيجه عايد مي گردد که جلوگيري از حوادث ساختماني، قسمتي از منابع مالي و انساني جامعه را که از عوامل توليد اقتصادي هستند حفظ مي نمايد و از فشارها و ناراحتي هاي رواني کارگران حادثه ديده و خانواده آنها و جامعه جلوگيري به عمل مي آورد. بنابراين اگر چه فهم خوبي از گستردگي و الگوي حوادث در صنعت ساختمان در دنيا وجود داشته ولي بررسي هاي مختصري با توجه به محدوده کاملي از فاکتورهاي مؤثر مديريتي، کارگاهي و فردي وجود دارد.
منبع: رسالت
