| مذاكرات ايران و آمريكا مبتني بر مصالح كشور نيست |
| يکشنبه ۲۲ آذر ۱۳۸۸ ساعت ۲۱:۳۴ |
اگر آمريكايي ها سياستهاي سلطهجويانه خود را در منطقه كنار بگذارند، امكاني براي مذاكره فراهم ميشود، ولي در شرايط فعلي در سياستهاي اين كشور تغيير ديده نميشود و با اين وجود مذاكره نميتواند مبتني بر مصالح و منافع باشد.
پس از گذشت سي سال از عمر انقلاب اسلامي، همواره يكي از چيزهاي كه نظام اسلامي ايران را از ساير كشورهاي اسلامي و غيراسلامي متمايز كرده است، مقابله ايران در برابر سياستهاي نادرست آمريكا در منطقه و جهان است.
در كنار اين موضوع نيز بحث بر قراري ارتباط و مذاكره با اين كشور مطرح بوده كه در فضاي سياسي موافقان و مخالفان خود را داشته است، هفتهنامه پنجره براي تبيين ابعاد اين مذاكرات از لحاظ مصالح و منافع كشور بهسراغ حسن كاظمي قمي، سفير ايران در عراق و اولين نماينده رسمي ايران در مذاكره با كشور آمريكا رفته و نظر وي را در اينخصوص جويا شده است، قمي با خوشرويي در خواست هفتهنامه پنجره را براي گفتوگو اجابت كردند و بر اين موضوع تأكيد داشتند كه در شرايط فعلي، تغيير عملي در سياستهاي سلطهجويانه آمريكاييها ديده نميشود و با اين اوصاف مذاكرات نيز نميتواند مبتني بر منافع و مصالح جمهوري اسلامي ايران باشد.
بهعنوان اولين سئوال بفرماييد مذاكره رسمي ايران و آمريكا حول چه محوري بود؟
مذاكرات دو هيئت جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده آمريكا در مورد موضوع عراق بود و اساس اين گفتوگوها در چارچوب درخواست دولت عراق و نظر آمريكاييها صورت گرفت. كشور عراق در آن برهه دچار بحران امنيتي شده بود و مقامات اين كشور احساس ميكردند جمهوري اسلامي ايران، با توجه به تجربه خوبي كه در بعد امنيت دارد، ميتواند نقش مثبتي در اين جهت ايفا كند و از طرف ديگر هم آمريكاييها با توجه به طرحهاي امنيتي و سياستهاي غلط خود كه در رابطه با عراق اتخاذ كرده بودند، وضعيت نا به ساماني را در اين كشور بهوجود آورده بودند و ادامه آن روند را براي خود خطرناك ميدانستند.
با اين اوصاف در اين مذاكرات، اولين موضوعي كه قابلتوجه است، انجام مذاكره براي امنيت عراق به خواهش دولت اين كشور و براساس خواسته آمريكاييها بوده است و در اين راستا، جمهوري اسلامي ايران با توجه به سياستهاي حمايتي خود براي توسعه دموكراسي و كمك به ثبات امنيت در كشور عراق انجام اين مذاكرات را پذيرفت.
اعضاي تيم مذاكرهكننده ايران و عراق در چه سطحي بودند؟
هيئتهاي مذاكرهكننده ايران و آمريكا بر اساس تصميمي كه گرفته شده بود، در سطح سفراي دو كشور بودند و نمايندگاني نيز از سازمان سيا و پنتاگون در اين مذاكرات حضور داشتند، البته اين نكته را هم بايد اضافه كرد كه نظر جمهوري اسلامي ايران اين بود كه چون موضوع امنيت عراق است و اين كشور خود متولي اين امر است، خواسته ما اين بود كه در مذاكرات مسئولين عراقي نه بهعنوان ناظر، بلكه بهعنوان طرف اصلي گفتوگو در مذاكرات حاضر باشند كه به همين دليل اين مذاكرات در فضايي سه جانبه انجام شد، اگر چه گفتوگوهاي ما با هيئت آمريكايي به صورت مستقيم صورت گرفت.
اين مذاكرات چه تأثيري در وضعيت امنيتي كشور عراق داشت؟
برآيند اين مذاكرات منجر به بهبود شرايط امنيتي كشور عراق و بهويژه شهر بغداد شد، به اين معنا كه رضايتمندي دولت عراق را بهوجود آورد و اساسا آنچه ايران استنباط ميكرد اين بود كه سياستهاي نادرست آمريكا و اقدامات يكجانبهگرايانه اين كشور، موضوع اصلي چالش و بحران در عراق است و در اين جهت، عدم توجه به دادن مسئوليت به دولت عراق در بحث امنيت خود عاملي براي ناامني بود.
جمهوري اسلامي ايران در طي اين مذاكرات، تلاش كرد خطاهاي آمريكاييها را در عراق بيان كند و از طرف ديگر بايد به دولت عراق كمك شود تا ساختار دفاعي و امنيتي حرفهاي ايجاد كند.
با توجه به تجربهاي كه جنابعالي از مذاكره با آمريكاييها داريد، به نظر شما در شرايط كنوني مذاكره ايران و آمريكا مفيد است يا خير؟
در رابطه با موضوع مذاكره بايد گفت كه سياستهاي آقاي اوباما كه براساس محور تغيير طراحي شده است و اشارهاي صريح نيز در مورد تغيير در منطقه خاورميانه در سياستهاي خود داشته است و آن چيزي كه در حال حاضر مشاهده ميشود، اين است كه تغيير سياستهاي آمريكا از حالت شعاري بهسمت گامي عملي حركت نداشته است و حداقل در مورد جمهوري اسلامي ايران اين موضوع كاملا مشهود است.
با اين اوصاف اگر آمريكاييها به مفهوم واقعي متوجه اين خطا شده باشند كه ادامه سياستهاي دوره جرج بوش نتيجهاي در بر ندارد و بايد تغييري اساسي در اين زمينه صورت بدهند و رفتار توهينآميز خود را با مردم منطقه تغيير دهند و حقوق و منافع مردم منطقه از جمله ايران را به رسميت بشناسند، هر وقت چنين تغييري به مفهوم واقعي آن ديده شد، آن وقت ميتوان گفت مذاكرهاي در چارچوب منافع دوجانبه، ميتواند انجام گيرد كه هنوز تا رسيدن به اين مرحله فاصله زيادي وجود دارد.
يكي از مسايلي كه جمهوري اسلامي ايران را در جهان اسلام همواره مطرح كرده وجهه استكبارستيزي نظام ايران است، با توجه به اينكه فرموديد آمريكاييها در عمل هيچ تغييري در سياستهاي خود در منطقه و جهان ندادهاند، فكر نميكنيد در شرايط فعلي اگر مذاكرهاي بين ايران و آمريكا صورت بگيرد، به جز اينكه وجهه استكبارستيزي نظام را دچار خدشه كند، نتيجه ديگري در بر نخواهد داشت؟
تغيير در رفتار آمريكا همانطور كه اشاره كردم حداقل در مورد رابطه با جمهوري اسلامي ايران ديده نشده است و اگر اين كشور بخواهد در منطقه خاورميانه و از جمله ايران، داراي رابطهاي مبتني بر منافع دوجانبه باشد، حتما بايد رفتار خود را تغيير دهد و اساسا با ادامه رفتار سلطهجويانه تحقق چنين امري امكان ندارد.
البته بايد به اين نكته هم اشاره كرد كه آمريكاييها متوجه سياستهاي نادرست خود در منطقه شدهاند، ولي گامي عملي در جهت اصلاح بر نداشتهاند.
پس شما در شرايط فعلي، مذاكره جمهوري اسلامي ايران و آمريكا را مفيد نميدانيد؟
مقام معظم رهبري در بيانات اخيرشان خيلي صريح گفتند كه آنان دستهاي چودني دارند كه روي آن كاور مخملي ميخواهند بكشند، با اين دست نميشود دست داد؛ يعني اگر آمريكايي ها سياستهاي سلطهجويانه خود را در منطقه كنار بگذارند، امكاني براي مذاكره فراهم ميشود، ولي در شرايط فعلي در سياستهاي اين كشور تغيير ديده نميشود و با اين وجود مذاكره نميتواند مبتني بر مصالح و منافع باشد.
جامعه
)
