نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » گزارش » سیاسی

پاکی حساب و بی‎باکی از محاکمه

محمد مهدی رحیمی

۴ دی ۱۳۸۹ ساعت ۱۴:۵۸


15/1/89 - قوه قضاییه
بیش از ٢٠٠ نماینده مجلس در نامه‎ای به صادق لاریجانی، رییس قوه قضاییه از اقدامات ارزشمند دستگاه قضا در مبارزه با مفاسد اقتصادی که منجر به وارد آمدن فشار‎‎های متعددی به وی شده است، تقدیر کردند و از او خواستند مبارزه را از «دانه‌درشت‌»‎‎ها شروع کند. انتشار این نامه در حالی اتفاق افتاد که حدود یک ماه قبل و در گرماگرم بررسی بودجه در مجلس، نمایندگان نامه مشابه دیگری را خطاب به صادق لاریجانی تنظیم کرده بودند. نامه‎ای که در پی اعلام لاریجانی مبنی بر برخورد با یک باند بزرگ مفاسد اقتصادی در یکی از شرکت‌‎‎های دولتی، منتشر شد. در آن روز‎‎ها قاضی‌القضات، خبر از دستگیری ١١ عضو این باند کلان داد. در همان ایام، منابع مختلف از نقش برجسته یک مقام عالی‌رتبه دولتی در این باند خبر می‎‎دادند.

17/1/89 - بهارستان، خانه ملت
الیاس نادران، نماینده تهران در مجلس که از ابتدای انتصاب رحیمی به‎سمت معاون اول رییس‌جمهوری، به این تصمیم احمدی‌نژاد انتقاد داشت و در چند نوبت، مواضع شدیداللحنی را در خصوص سوابق، عملکرد و مدرک تحصیلی رحیمی اتخاذ کرده و مستنداتی را هم منتشر کرده بود، در جمع خبرنگاران پارلمانی حضور یافت و گفت: «محمدرضا رحیمی در کنار جابر عبدالی، الیاس محمودی و مسعودی، باند فسادی را تشکیل می‎‎دهند که رحیمی در رأس آن قرار دارد، در حالی‌که جز او، ٣ نفر دیگر در بازداشت به‌سر می‎‎برند.»
او افزود: «این عده، جلساتی را در ساختمانی واقع در میدان فاطمی تشکیل می‎‎دادند که در آن درباره نحوه توزیع درآمد‎‎های حاصله از زد و بندشان تصمیم‌گیری می‎‎کردند.»
به همین دلیل نادران به آن‎‎‎ها لقب «حلقه فاطمی» را داد.

شهریور ١٣٨٢ - اتوبان کردستان، دیوان محاسبات
اگرچه در سال‎‎‎های پایانی دهه 70، رحیمی کمتر ظهور و بروز رسانه‎ای داشت اما بیکار هم نبود؛ ابتدای سال 1379 فوق‎ لیسانس جامعه‎شناسی‎اش را از دانشگاه آزاد تهران مرکز گرفت، آن‎هم با دفاع از پایان‎نامه‎ای به راهنمایی دکتر غلامعباس توسلی؛ البته در اقدامی جالب، پیش از آن یعنی در 20 شهریور 1378 دکترای افتخاری‎اش را از نماینده آکسفورد در ایران دریافت کرد. او همچنین در همان ایام، مدتی هم به شورای نگهبان رفت و آمد داشت و در کنار یار صدیقش دکتر سید محمد جهرمی مسئولیتی را در هیأت نظارت بر انتخابات برعهده گرفت. 

در حالی‌که حدود چهار ماه از عمر مجلس اصول‎گرای هفتم سپری شده بود، رحیمی با وجود مخالفت رییس و برخی اعضای هیأت‎رییسه مجلس، با تلاش عده‎ای خاص به ریاست دیوان محاسبات که ساختمان مرکزی‎اش در اتوبان کردستان تهران واقع شده، منصوب ‌شد. گویا قرار بود سرنوشت او همیشه با «کردستان» گره بخورد.
دوران مسئولیت محمدرضا رحیمی در دیوان محاسبات که حالا دیگر با عنوان «دکتر رحیمی» در محافل حضور پیدا می‎‎‎کرد و نامه‎‎‎هایش را هم با همین عنوان امضا می‎‎‎کرد؛ با مسائل متعددی همراه شد که در دوران رؤسای جمهور پیشین کمتر سابقه داشت. از جمله آن‎‎‎ها سخنان معروفش در جمع مدیران دیوان و در حضور احمدی‎نژاد بود که از قول یک شهروند سوری گفت: «یقین دارم اگر قرار بود پیامبر دیگری بیاید حتما او احمدی‎نژاد بود.» همچنین او «دولت نهم را پاک‎ترین دولت از نظر تخلفات اقتصادی» خواند و به‎عنوان شاهد مثال به قرارداد گازی کرسنت با امارات اشاره کرد که در دولت اصلاحات منعقد شده و به موجب آن به کشور 21 میلیارد دلار ضرر وارد شده بود. او همچنین در اواسط سال 1385 در نامه‎ای خطاب به شیبانی رییس وقت بانک مرکزی، فهرست 119 شخصیت و شرکت حقیقی و حقوقی را معرفی کرد که به‎دلیل تخلفات گسترده اقتصادی از وی خواست به آن‎‎‎ها تسهیلات بانکی اعطا نکند. اما چندی بعد در 28 اردیبهشت 1386 در نامه‎ای دیگر که همچون نامه قبلی در رسانه‎‎‎ها منتشر شد از شیبانی درخواست کرد فهرست قبلی، کان لم یکن تلقی شده و منتظر فهرست جدید باشد. ماجرای «بیمه ایران» و برکناری عده‎ای از اعضای هیأت مدیره آن به دستور رییس‎جمهوری و به توصیه دکتر رحیمی که موجب دلخوری داود دانش جعفری وزیر وقت اقتصاد شد از دیگر حواشی دوران چهار ساله ریاست رحیمی بر دیوان محاسبات بود. ماجرای «بیمه ایران» اگرچه در همان ایام از جنبه‎‎‎های مختلف مورد توجه رسانه‎‎‎ها و فعالین سیاسی قرار گرفت اما چند سال بعد خبر‎‎های جالب‎تری دربار‎ه آن و مسائل پشت پرده‎اش منتشر شد که بیشتر، عمق فاجعه را عیان می‎‎‎کرد.

بهار 1384، استان کردستان
رحیمی اگرچه در دوران انتخابات نهمین دوره ریاست‎جمهوری در جایگاه دیوان محاسبات مجلس هفتم اصول‎گرا حضور داشت اما در اردوگاه اصلاح‎طلبان حضور یافت و برای رأی آوردن گزینه‎ نهایی آن‎‎‎ها - خصوصا در مرحله دوم - یعنی اکبر هاشمی رفسنجانی از هیچ تلاشی دریغ نکرد. عمده تلاش‎‎‎های وی در کسب آرای مناطق کردنشین بود که برای آن، سفر‎‎های متعدد و نامه‎نگاری‎‎‎های زیادی به کردستان و خطاب به بزرگان سنی استان داشت. از جمله آن‎‎‎ها نامه‎ای مفصل خطاب به ماموستا شیخ‎الاسلام بود که از او دعوت کرد همه تلاش‎‎‎ها و ظرفیت‎‎‎هایش را برای رأی آوردن هاشمی به‎کار گیرد، اما تقدیر چنین رقم خورد که او چند سال بعد در قامت معاون دولت احمدی‎نژاد - رقیب اصلی هاشمی رفسنجانی - برای پی‎گیری شهادت ماموستا شیخ‎الاسلام به کردستان سفر کند!

7 اردیبهشت 1387، تهران، ساختمان معاونت حقوقی و پارلمانی
علی سعیدلو معاون اجرایی رییس‎جمهوری اعلام کرد در پی استعفای- برکناری - مصطفی پورمحمدی وزیر کشور دولت نهم، محمدرضا رحیمی به‎عنوان سرپرست این وزارتخانه انتخاب شده و ظرف چند روز آینده معرفی خواهد شد. اقدامی که هیچ‎وقت رنگ واقعیت به خود نگرفت تا محمود احمدی‎نژاد چند ماه بعد در مراسم معارفه رحیمی به‎عنوان معاون حقوقی و پارلمانی دولت نهم، علت آن را «هجمه و تخریب بدخواهان» که «مانع خدمت» رحیمی شدند؛ اعلام کند. در همان جلسه بود که احمدی‎نژاد اعلام کرد اولین‎بار رحیمی را در حالی‎که نماینده قروه بوده، دیده است و از همان زمان او خود را «وقف انقلاب» کرده و در زمان استانداریش از «مردمی‎ترین» استانداران بوده است. اگرچه رحیمی به وزارت کشور نرفت اما رفیق شفیقش مرحوم کردان در جلسه‎ای تاریخی با رأی نمایندگان به ساختمان «فاطمی» رفت تا سکان مهمترین وزارتخانه دولت را بر عهده بگیرد و رحیمی خود بر جایگاه معاون پارلمانی دولت تکیه بزند تا بدین ترتیب بهترین زمینه برای تشکیل حلقه موسوم به «حلقه کرج» متشکل از کردان، رحیمی و جهرمی پدید آید.
دوران معاونت رحیمی در این پست اما پرتلاطم‎تر از همه دوره‎‎‎های پیشین بود؛ بحث مدرک دکترای تقلبی کردان و تلاش‎‎‎های رحیمی برای اثبات صحت آن، ماجرای حضور رحیمی همراه مرحوم کردان در مذاکرات جدید با شرکت کرسنت، کمک‎‎‎های بی‎ضابطه به نمایندگان و از جمله چک‎‎‎های 5 میلیونی به نمایندگان جهت انصراف از استیضاح کردان، سفر به مغرب جهت ابلاغ پیام احمدی‎نژاد و عدم به‎حضور پذیرفته شدن وی توسط پادشاه آن کشور و... فقط گوشه‎ای از حوادث این دوره یک‎ساله است.

22 شهریور 1388، تهران، خیابان پاستور، نهاد ریاست‎جمهوری
در حالی‎که هنوز بحث‎‎‎ها پیرامون معاون اولی مشایی و حواشی آن در محافل سیاسی داغ بود و انتظار طیف زیادی از هواداران احمدی‎نژاد این بود که او پس از مشایی، معاون مناسب و کم‎حاشیه‎ای برای خود برگزیند متن حکم جدید رییس‎جمهوری منتشر ‎شد که در آن جایگاه دوم دولت به محمدرضا رحیمی سپرده شده بود؛ امری که از همان ابتدا موج مخالفت‎‎‎های زیادی را ایجاد کرد؛ اگرچه از سوی دیگر بیش از 200 نماینده مجلس در اقدامی کم‎سابقه و پرابهام از این اقدام احمدی‎نژاد طی نامه‎ای تشکر کردند! در همان ایام اگرچه جهرمی دیگر در دولت دهم توفیق حضور مستقیم نیافت اما مرحوم کردان در کنار دفتر رییس‎جمهوری و در اتاقی که روزی داوود احمدی‎نژاد - مخالف سرسخت کردان، مشایی و رحیمی - در آن حضور داشت، به مشاوره به احمدی‎نژاد می‎‎‎پرداخت و در این اوضاع بود که با ورود عضو جدید به نام «اسفندیار رحیم‎مشایی» حلقه اثرگذار جدیدی را تشکیل دادند که عنوان «حلقه کرج» و اسامی دیگری از این دست بر آن نهاده شد. حلقه‎ای که عمر چندانی نیافت و در پی در گذشت مرحوم علی کردان در اثر بیماری سرطان، کم‎فروغ شد. اما خبر‎‎ها حاکی از آن بود که رحیمی این‎بار در جمعی دیگر بساط حضور پهن کرده است، حلقه‎ای به‎نام «حلقه فاطمی».

29 آذر 89، تهران، کنفرانس خبری سخنگوی قوه قضاییه
غلامحسین محسنی‎اژه‎ای، در کنفرانسی خبری در پاسخ به سئوالی مبنی بر برخورد با مفاسد اقتصادی دانه درشت‎‎‎ها، از جدیت قوه قضاییه در این موضوع خبر می‎‎‎دهد و هنگامی که خبرنگار سمج به‎طور خاص می‎‎‎پرسد: منظور من شخص «معاون اول رییس‎جمهوری» است؛ جواب می‎‎‎دهد: براساس اعترافات متهمان این پرونده، آقای رحیمی متهم هستند و باید در دادگاه برای پاسخ به اتهامات‎شان حضور یابند. اشاره محسنی‎اژه‎ای به پرونده‎ای است که پیش از این هم مسئولان قوه قضاییه و حتی بالاترین مقامش - آیت‎الله لاریجانی - به آن اشاره کرده بودند و پیش از آن‎‎‎ها هم رسانه‎‎‎های غالبا اصول‎گرا درباره آن اطلاع‎رسانی کرده بودند، «تخلفات گسترده در بیمه ایران».

هنوز مدت چندانی از انتشار خبر کشف تخلفات گسترده و اختلاس در شرکت بیمه ایران، در رسانه‎‎‎ها نگذشته بود که رییس دستگاه قضا هم سربسته به آن اشاره‎ای کرد و البته سخن از دستگیری عده‎ای در این زمینه به میان آورد. چندی بعد دوباره قاضی القضات و این‎بار با صراحتی بیشتردرباره دخالت برخی «دولتی‎ها» در این پرونده خبر داد و تأکید کرد که در مقابل فشار‎‎ها خواهد ایستاد. اما فشار‎‎هایی که لاریجانی از آن‎‎‎ها سخن می‎‎‎گفت چه بود؟ خبر‎‎های پشت پرده، حاکی از مخالفت مقامات ارشد اجرایی با درخواست رسیدگی به تخلفات احتمالی رحیمی بود؛ چراکه آن‎‎‎ها به هیچ‎وجه حاضر نبودند بپذیرند معاون اول‎شان ممکن است خطاکار باشد و البته سرانجام، رضایت به حضور رحیمی در جلسه بازپرسی را هم منوط به پذیرفتن شروطی از طرف دستگاه قضا کردند که بسیار غیرعملی و دشوار بود. جمعی از تحلیل‎گران سیاسی، منشاء اصلی کدورت و دعوا‎‎های لفظی قوای مجریه و قضاییه را در ماه‎‎‎های اخیر که هر بار به بهانه‎ای جدید رخ عیان می‎‎‎کند، همین موضوع می‎‎‎دانند.
 
به هر تقدیر اکنون دادستان کل کشور به نمایندگی از دستگاه متبوعش، شفاف‎تر از همیشه از اتهاماتی می‎‎‎گوید که متوجه «محمدرضا رحیمی» است و خبر از رسیدگی به آن‎‎‎ها می‎‎‎دهد. این سخنان آن هنگام جدی‎تر می‎‎‎نماید که به این نکته توجه کنیم که آملی لاریجانی در دو روز متوالی، قبل از سخنان اژه‎ای، به صراحت از ایستادگی دستگاه قضایی در مقابل فشار‎‎های باند‎‎های قدرتمند مفاسد اقتصادی و اجتماعی خبر می‎‎‎دهد و تأکید بر محاکمه آن‎‎‎ها می‎‎‎کند و البته جز این هم از قوه قضاییه حکومت اسلامی انتظاری نیست. آن‎چه در این میان امیدواری مشتاقان نظام را مضاعف می‎‎‎کند اقدامات حدود یک سال اخیر دستگاه قضایی است که در مجموع قابل‎دفاع است و آخرینش جدیت در اعدام یک‎باره 11 شرور مفسد و تروریست در استان سیستان و بلوچستان است که دستان تبهکارشان به خون هموطنان بی‎گناه آغشته بود. 

رسیدگی به مفاسد اقتصادی، سیاسی و امنیتی و... آنان که در فضای جامعه به «دانه درشت» شهره هستند همواره خواسته‎ای عمومی بوده که متأسفانه کمتر رنگ واقعیت به خود گرفته و در عمده موارد، با فضاسازی رسانه‎ای و زد و بند پشت پرده، به سرانجام مطلوب نرسیده است و تلنبار این‎گونه موارد، باعث کم‎اعتمادی بسیاری از مردم و دلخوری دلسوزان انقلاب نسبت به دستگاه قضایی شده است. امری که قطعا با رسیدگی جدی و تمام و کمال به پرونده «بیمه ایران» و مجازات قطعی همه مجرمان آن تا حدی مورد بازسازی قرار خواهد گرفت. 

اما روی دیگر سخن با دولت دهم است که شعار «عدالت» را سرلوحه خود قرار داده و البته در موارد مختلف که آخرین آن آغاز مرحله نهایی طرح هدفمند کردن یارانه‎‎هاست - کاری شجاعانه و حساس که هیچ دولتی علی‎رغم وقوف به اهمیتش، حاضر به عملی کردن آن نشد - نشان داده که عدالت‎محوری را سرلوحه کار‎‎هایش قرار داده است. انتظار از این دولت این است که اگر کمترین شبهه‎ای به‎کار‎‎هایش یا نیرو‎‎هایش وارد است خود، جلودار زدودن آن از دامنش باشد. خصوصا که رییس‎جمهوری کوشا، همواره و به اشکال مختلف و بعضا ابداعی، مبارزه با «دانه درشت»‎‎‎ها را از جدی‎ترین کار‎‎هایش ذکر کرده است. تاریخ که معلم انسان‎هاست از ماجرایی روایت می‎‎‎کند که امیرالمؤمنین علی (علیه‎السلام) به‎دلیل شکایت یک فرد عامی در دادگاه حاضر می‎‎‎شود. وقتی او که علی بی‎همتا بود این‎گونه می‎‎‎کند، دیگران چه محلی از اعراب دارند؟! 

کنار نهادن برخی بدبینی‎‎‎ها یا سوءظن‎‎ها از سوی بزرگان دولت و زمینه‎سازی مشفقانه حضور متهمین احتمالی این پرونده در دادگاه عدل حکومت اسلامی به هر نتیجه‎ای که بینجامد برنده نهایی‎اش «دولت عدالت‎محور» است؛ اگر به صدور رأی بی‎گناهی منصوبین دولت بیانجامد که مهر تأییدی بر پاکدستی رییس‎جمهوری - که حقیقتا در این زمینه از هر شبهه‎ای مبراست - و تیم ایشان است و اگر خدای نکرده منجر به اثبات اتهامات شود هم، باعث ر‎‎هایی و نجات دولت از حضور عنصری مسأله‎دار و مسأله‎ساز می‎‎‎شود و این یعنی یک بازی برد - برد. 

کلام نهایی با آقای «دکتر رحیمی» است که حضور داوطلبانه و در اسرع وقت‎تان در دادگاه به‎نفع شما هم خواهد بود و باعث می‎‎‎شود که فضاسازی‎‎‎های خلاف واقع و ناجوانمردانه - البته به زعم خودتان - علیه شما زودتر پایان یابد چراکه آن را که «حساب پاک» است از «محاکمه چه باک» است؟!

منبع: هفته نامه پنجره/ شماره 74