| حفاظت از منافع ملی و بکارگیری دانش روابط بین الملل |
| گفتگو با رئیس انجمن ایرانی روابط بین الملل |
| دوشنبه ۲۹ شهريور ۱۳۸۹ ساعت ۱۳:۲۹ |
دکتر مهدی ذاکریان استاد دانشگاه و رئیس انجمن ایرانی روابط بین الملل هستند.
در گفتگوی پیش رو ایشان درباره جایگاه، نقش، فعالیتهای انجمن ایرانی روابط بین الملل سخن گفته و چشم اندازی از مسیر پیش روی را ترسیم میکنند.
سرویس بین الملل "جهان"- در آغاز مختصری درباره انجمن ایرانی روابط بین الملل و جایگاه نهادهای غیردولتی علمی بویژه در حوزه علوم سیاسی و روابط بین الملل بفرمایید.
آذر 88 انجمن دور دوم انتخابات را برگزار کرد و با تیمی نو وارد
فعالیت شد. پس از نه ماه از آن انتخاب، خوب است ببینیم انجمن
چه کرده و کجاست؟ به کجا می رود و چه خواهد کرد؟ با این همه،
یک دیباچه کوتاه کمک میکند تا عادلانه به داوری فعالیت نه ماهه
انجمن بپردازیم.
راست است که دانش روابط بین الملل در میدان سیاست کشور
محجور مانده و البته این هم راست است که استادان روابط بی نالملل
را جایگاهی درجه یک در صحنه سیاست کشور نیست. وانگهی
در بسیاری از دیگر کشورها از جمله ایالات متحده و کشورهای
اتحادیه اروپا، انجمن هایی مانند انجمن مطالعات بین المللی(ISA)
و انجمن آمریکایی حقوق بین الملل (AILA)آنچنان بر دانش و
تصمیم کشور خویش اثر گذارند که نبود آنها به مانند نبود پدری
مهربان و دلسوز در صحنه سیاست آن کشور است. ولی در جامعه
ما به رغم جایگاه محدود دانش روابط بین الملل در صحنه سیاست
و اجتماع و نیز بی مهری به آن، خانواده روابط بین الملل کشور
نیز به این دانش بی مهری می کنند. تنها شمار اندکی از استادان
روابط بین الملل، حقوق بین الملل، علوم سیاسی، اقتصاد بین الملل
و مطالعات منطقه ای به انجمنهای علمی می پیوندند و یا برای
آن وقت می گذارند. دست کم تجربه 5 ساله راه اندازی و فعالیت
انجمن علمی روابط بین الملل و نیز تجربه 8 ساله انجمن علوم
سیاسی نشانه های این چنینی دارد. این رویه و سنت ناپسندی
است که اگر پولی نباشد و یا اگر مقامی در راه نباشد و یا اگر برای
گفتن حقایق علمی و بدتر اینکه برای التزام به رفتار اخلاقی هزینه
ای وجود داشته باشد همه ناپدید شوند، حتی پر ادعاترین آدم ها
در این دانش. این رفتار شماری از ماها، مرا به یاد توصیف دکتر
صنعتی از نارسیسیسم یا اختلال روانی خود شیفتگی می اندازد:
"متکبرینی که هیچ چیز در چنته ندارند و به صورت کاذب خود
را بیش از اندازه باور دارند . آنها افراد حسودی هستند و دوست
ندارند کسی بالاتر از آنها باشد. مشخصه بارز آنها عدم ظرفیت
برای دوست داشتن دیگران و انتقاد ناپذیری آنهاست ." انجمن به
رغم اینکه درهای خود را برای همه افراد خانواده روابط بین الملل
کشور باز گذاشت، به همه فرصت داد تا ایده های خود را بیازمایند
و به این دانش کمک کنند ولی در پیشبرد اهداف علمی خود به
رغم آن ایده ها و انتقادها و پیشنهادهای پر طمطراق علمی خانواده
روابط بین الملل، تنها از شماری از آنها بهره مند شد. انجمن از
ایده هایی بهره مند شد که اساتید طراح و پیشنهاد دهنده آن تا
پای جان ایستادند و بر آن پای فشردند. اینگونه بود که به رغم همه دشواریها، تاریخ انجمن علمی روابط بین الملل همراه با اساتید
سخت کوش آن در این 5 سال درخشان شد و همین شد که در
مجمع عمومی آذر 88 قاطبه استادان این دانش از همه دانشگاهها
و با هر سلیقه ای حضور یافتند و انجمن باز هم به راه و کار خود
ادامه داد.
از فعالیتهای انجام شده توسط انجمن ایرانی روابط بین الملل بگویید.
1. سفرهای دانشگاهی هیات مدیره: هیات مدیره انجمن برای
گسترش فعالیتهای انجمن، همکاری با همه دانشگاههای کشور
را در دستور کار خود قرار داد. در این زمینه دعوت دانشگاه
گیلان و اصفهان و نیز مقامات سیاسی استان را با آغوش باز
پذیرفت و تفاهم نام ههای همکاری با دانشگاه گیلان، منطقه
آزاد تجاری - صنعتی انزلی، دانشگاه اصفهان و استانداری
اصفهان را در دستور کار قرار داد. اکنون دانشگاه سمنان و
دانشگاه سیستان و بلوچستان هم از هیات مدیره انجمن برای
همکاریهای علمی فیمابین دعوت به عمل آورده اند.
2. همکاری های سیاسی بین المللی تخصصی: معاونت آموزش
و پژوهش وزارت خارجه طی دیدار با هیات مدیره انجمن
برنامه های گوناگون علمی با انجمن را طراحی نمود که یک
به یک برنام ههای پیشنهادی در مرحله طرح، تصویب، بررسی
و اجرا قرار دارند. چند برنامه از جمله چاپ کتاب و برگزاری
همایش سالانه در مرحله اجرا هستند.
3. به روز کردن سایت انجمن و کمک به افزایش بازدید از این
سایت: این سایت چهارزبانه با هزینه بسیار ناچیز و کمک
اعضای داوطلب به یکی از بهترین سایتهای انجمنهای علمی
کشور تبدیل شده است. این سایت باز هم بهتر خواهد شد.
4. طراحی و پیش بینی سه همایش بین المللی : همایش
بی نالمللی اسلام و روابط بین الملل به دبیری دکتر رضا سیمبر
در دانشگاه گیلان. همایش بین المللی نظام بین الملل موجود،
نظام بین الملل مطلوب به دبیری دکتر سید جلال دهقانی در
محل انجمن در تهران و همایش بین المللی هویت و ملیت
سازی صفویه و بازتاب آن بر نظام بین الملل به دبیری دکتر
حمید احمدی در دانشگاه اصفهان.
5. برگزاری دوره های تخصصی و سخنرانی علمی: کلاس های
تخصصی زبان، شبیه سازی، سخنرانی، نقد فیلم با خانه سینما،
بازدید از کاخ موزه ها و .... همچنین طراحی مدل شبیه سازی
ایرانی سازمان ملل متحد.
6. همکاری مستمر با کمیسیون انجمنهای علمی وزارت علوم:
انجمن به کلیه مکاتبات، پیشنهادها و راهکارهای کمیسیون
توجه داشته و در تهیه پیشنهادهای برنامه پنجم توسعه،
تبدیل علم به ثروت ملی، تشکیل اتحادیه انجمنهای علمی،
تأسیس کمیته بین المللی اتحادیه ی انجمنهای علمی ایران،
همکاری با انجمنهای علمی جهان اسلام و ... مفاد پیشنهادی
خود را تهیه و ارایه نمود.
7. شرکت در برنامه های روسای انجمن های علمی و ملاقات با
رییس مجلس و دبیر شورای عالی ایرانیان خارج از کشور
8. پی گیری فصلنامه انجمن با مدیر مسئولی رییس انجمن و
سردبیری دکتر رضا سیمبر
9. تشکیل گروههای علمی انجمن: انجمن هفت گروه علمی با
مدیریت اساتید ذیل را راه اندازی کرده است. گروه اقتصاد
سیاسی بین الملل دکتر موسوی شفاهی، گروه حقوق و
سازمانهای بین المللی دکتر رضا سیمبر، گروه شبیه سازی در
روابط بین الملل دکتر مهدی ذاکریان، گروه نظریه های روابط
بین الملل دکتر سید جلال دهقانی، گروه دیپلماسی و سیاست
خارجی دکتر محمد علی بصیری، گروه مطالعات جهان اسلام
دکتر خانی و گروه امنیت بین الملل دکتر حمید احمدی. دکتر
امیر محمد حاجی یوسفی مسئولیت هماهنگی گروههای
علمی و ریاست شورای گروههای علمی را به عهده دارد.
10. فعال شدن کمیته صنفی – رفاهی انجمن: با همکاری و
مشارکت داوطلبانه شماری از اساتید عضو انجمن امکانات
رفاهی–صنفی خوبی برای اعضا فراهم شده است. دکتر احمد نقیب زاده
رییس کمیته رفاهی انجمن است.
11. برگزاری منظم جلسات ماهانه هیات مدیره انجمن: تقسیم کار،
برنامه ریزی و مسئولیت پذیری از دستاوردهای بزرگ این
دوره است. به رغم غیبت و یا عدم پیگیری و عدم همکاری
شماری از اعضای هیات مدیره، با این همه، فضای اصلی و
غالب انجمن بر مشارکت و تقسیم کار بوده و تا کنون نیز هیات
مدیره در این زمینه حرکت کرده است. مهمترین بخش انجمن
بازرسین انجمن محسوب می شوند که چشم و گوش اعضای
انجمن هستند. حضور و مشارکت آنها در همه جلسات هیات
مدیره از نقاط قوت انجمن در این دوره نه ماهه است.
12. اکنون رییس انجمن تنها نیست. نایب رییس و دبیر انجمن
در کنار وی و برخی اوقات حساس تر و دقیق تر به امور
م یپردازند. رییس گروههای علمی انجمن نیز در این جمع
مشارکت دلسوزانه و صمیمی دارد. بدین ترتیب یک هیات
رییسه نانوشته ای در انجمن شکل یافته که به طور خودکار
فعال است.
13. وجود روابط عمومی، دبیر خانه و امور اجرایی فعال که در
عین پویایی و سرعت، هماهنگ کننده برنامه های هیات رییسه
انجمن است. این تیم اجرایی فعال توانسته است به درستی
موفقیتهای انجمن را به بدنه علمی و اجرایی کشور منتقل کند.
14. برگزاری مجمع عمومی فوق العاده و سالیانه انجمن
همه اینها نشان از آن دارد که انجمن همچنان به پیش می رود. در
این نه ماهه، با دفتری که با انجمنی دیگر مشترک است و با بودجه
ای ناچیز از حق عضویت اعضا، انجمن روابط بین الملل کارهایی را
کرده که سازمانهای عریض و طویل با بودجه های آنچنانی انجام
نداده اند. این یعنی حفاظت از منافع ملی و باور به دانش روابط
بین الملل و به کار گیری آن در عمل و اجرا.
جامعه
)
