| علت نوسانات مجدد نرخ ارز مشخص شد؛ |
| بخشنامه ای که بازار ارز را به دهه ۷۰ بازگرداند |
| يکشنبه ۸ خرداد ۱۳۹۰ ساعت ۱۳:۴۰ |
این روزها شاهد آن هستیم که هر روز در یک بازار حباب ایجاد شده و هر بار هم بانک مرکزی با ریختن مقادیر زیادی از سکه و ارز در بازار دست به کنترل این بازارها زده اما این اقدام باعث دونرخی شدن ارز در بازارهای رسمی و آزاد شده است. نهاد سياستگذار پولي و بانكي بخشنامه كاهش عرضه ارز را ابلاغ و پس از ايجاد التهاب در بازار آن را لغو كرد.
سرویس اقتصادی جهان- علی رضایی: التهاب موجود و نوسان های پر فراز و نشیب نرخ ارز در روزهای اخیر ناشی از سیاست های اشتباه بانک مرکزی در بسته پولی بوده که در ابتدای امسال به بانک ها ابلاغ کرده است. دو نرخی شدن قیمت ارز در بازار رسمی و غیر رسمی یا همان بازار آزاد یکی از اولین تبعات بخشنامه ای است که در چند روز گذشته بانک مرکزی برای محدود کردن عرضه ارز به بانک ها ابلاغ نمود و پس از به هم ریختن بازار و ایجاد التهاب درآن بخشنامه ای دیگر صادر و این موضوع را منتفی دانست.
پس از خروج نسبي بازار سكه از بحران و منطقي شدن قيمت مسكوكات به نظر ميرسد نوبت به بازار ارز رسيده تا شرايط مشابهي را پيش روي داشته باشد. هرچند كه اواخر سال گذشته، بازار ارز چنين شرايطي را تجربه كرده است. در آن روزها محدوديتهاي ايجاد شده در حوالجات ارزي ميان ايران و امارات مشكلاتي را براي تجار به وجود آورده بود كه موجب ايجاد التهاب در بازار ارز شده بود.
حالا به نظر ميرسد بانك مركزي بار ديگر قصد دارد درآمد ريالي را از بازار ارز كسب كند چه پس از پايان بحران بازار سكه، با ارسال بخشنامهاي با بانكها خواستار ايجاد محدوديت در عرضه روزانه ارز شده است. اين محدوديت موجب ايجاد التهاب در بازار شده است هرچند كه از روز سهشنبه اين بخشنامه لغو شده است.
در حالیکه هم اکنون شکاف ایجاد شده بین نرخ رسمی دلار و نرخ آزاد آن حدود ۱۴۰ تومان و برای یورو حدود ۲۰۰ تومان می باشد مسئولان بانک مرکزی می خواهند با سرازیر کردن مقادیر زیادی ارز که از فروش نفت به دست امده است این بازار را کنترل کنند.
نکته قابل توجه در این باره شکست این سیاست در ابتدای دهه ۷۰ است که آن زمان مسئولین با دستکاری نرخ ارز قصد داشتند تا این نرخ را واقعی کنند اما نه تنها نتوانستند این سیاست را انجام دهند بلکه در کشور بازار غیر رسمی نرخ ارز را شکل داده و اقتصاد را به سمت نابسامانی و نوسانات ناشی از فعالیت سفته بازان و دلالان کشاندند.
امروز هم به نظر می رسد مسئولین بانک مرکزی با از دست دادن کنترل بازار ارز همان اشتباه دهه ۷۰ را مرتکب شده اند و دیگر قادر به کنترل این بازار نیستند.
با حبابی شدن نرخ ارز مسئولان پولی و بانکی شروع به گوشزد کردن این موضوع به مردم کردند تا بتوانند از تقاضای کاذب ایجاد شده در این بازار بکاهند اما نه تنها این تقاضا فروکش نکرد بلکه شاهد صف های عریض و طویل در مقابل بانک ها و صرافی ها برای خرید ارز هستیم. در همین زمینه باید گفت افرادی سودجو هم با خرید صوری بلیط برای سفرهای خارجی دست به خرید ارز از بازار رسمی و سپس فروش ان در بازار غیر رسمی نموده اند.
به نظر مي رسد كه ديدگاه ها و ارزيابي هاي مطرح شده از سوي رييس كل بانك مركزي، عمدتا پايه و اساس تصميم گيري هاي اين بانك براي مهار و مديريت فضاي به وجود آمده بوده است. اما بانك مركزي با بكار گيري اين برنامهها نيز، تاكنون نتوانسته بازار سكه و ارز را به سوي تعادل كامل هدايت كند.
همين نكته باعث شده است كه برخي از كارشناسان اقتصادي ، دلايل وقوع بازار كنوني ارز را نمايان شدن كاركرد برخي از ساختار هاي اقتصادي به ويژه سياست هاي پولي و بانكي كشور ارزيابي كنند. برابر اظهارات اين گروه از اقتصاددانان، اگر بازار سكه و ارز به خاطر حضور سفته بازان و دلالان شكل مي گرفت، عرضه كم و بيش دلار از سوي بانك مركزي مي توانست برجهت گيري هاي چند هفته گذشته اين بازار اثر بگذارد و در كوتاه مدت، مهار اين بازار دوباره در دست بانك مركزي قرار بگيرد اما به دلیل خارج شدن این بازار از دست بانک مرکزی باید منتظر اتفاقات بعدی باشیم.
در پایان باید گفت كه بازار كنوني سكه و ارز ، همچون موتوري است كه به شكل معكوس به حركت درآمده است و با شتاب گرفتن حركت معكوس اين موتور، تنها يك رويداد در چشم انداز آينده اقتصاد كشور قابل پيش بيني است و ان هم کاهش رشد اقتصادی در کشور.
جامعه
)
