| نوسازی درحوزه روابط بین الملل |
| تاثیرگذاری در تصمیات سیاست خارجی |
| گفتگو با معاون بین الملل وزیر علوم |
| چهارشنبه ۳۱ شهريور ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۰۳ |
سرویس بین الملل "جهان"- با ایشان که از اساتید فعال، صاحب نظر و نوآور در حوزه علوم سیاسی و روابط بین الملل هستند؛ گفتگویی انجام شده است که در ذیل می آید:
نقش و جایگاه انجمن های علمی در پیشبرد اهداف
علمی کشور چگونه است؟
انجمن های علمی به عنوان یک نهاد علمی غیردولتی (NGO)
می توانند در توسعه علمی کشور نقش برجسته ای داشته
باشد. یکی از مهمترین راهکارهای تحقق این موضوع نهادینه
کردن جایگاه علمی انجمنهای علمی کشور در نهادهای
تصمیم ساز علمی است. با توجه به تحولاتی که اخیراً در
کمیسیون انجمنهای علمی در حال رخ دادن است به نظر
بنده انجمن های علمی در حال حرکت به سمت جایگاه واقعی
خود در توسعه علمی کشور، سنجش علم، تولید و بومی سازی
استانداردها و ارتقای فناوری کشور می باشند. در پاسخ به بقیه
سوالات به این موضوع مجدداً خواهم پرداخت.
به نظر جنابعالی به عنوان یکی از مسئولین وزارت
علوم، چرا انجمن های علمی همچون انجمن روابط
بین الملل کماکان نتوانسته اند در تغییر و اصلاح وضعیت
رشته های دانشگاهی مربوط به خود دخیل باشند؟
در پاسخ به این سوال باید بگویم که نهاد آموزش عالی در ایران
یک نهادی است که در فرآیند تحول و نوآوری قرار دارد و من
به سهم خود تلاش می کنم تا ایده های نوین و راهکارهای بهبود
آن را ارایه کنم. در خصوص رشته ما و سایر رشته های علوم
انسانی مشکلات و چالشهای زیادی وجود دارد که شایسته
است با تک تک آنها با تدبیر و تمشیت مواجهه کنیم، یکی از
مسایل بسیار مهم در این حوزه به نظر من به روز کردن این
رشته ها و بومی کردن آنهاست، تا بتوانند پاسخگوی نیازهای
ملی و مردمی ما باشند، به عنوان نمونه ما چه مقدار در زمینه
تئوری پردازی ملی و اسلامی در خصوص روابط بین الملل کار
کرده ایم، البته تلاش هایی صورت پذیرفته است ولی میزان آنها
کم است و باید به طور گسترده تری انجام شوند. ما چه مقدار
توانسته ایم به دانشجویان مان و به ویژه دانشجویان تحصیلات
تکمیلی خود این نیازها را منتقل کنیم؟ آیا فقط اینطور نبوده
که عمدتا از همان روشها و شیوه های کلاسیک استفاده کرده
ایم؟ چه مقدار وقت برای اینگونه کارها گذاشته ایم؟ چه مقدار
دورهم جمع شده ایم و راجع به ابعاد و آسیب شناسی آنها با
هم صحبت کرده و به نقد و بررسی آنها پرداخته ایم؟ چه مقدار
به نحوه تدریس هایمان، گفتمانهای علمی مان، منابع مورد
استفاده مان فکر کرده ایم؟ و قس علیهذا. . .
چگونه می توان درسیستم تصمیم سازی و تصمیم گیری
سیاست خارجی کشور موثر بود؟
ببیند من معتقد هستم که در ابتدا ما باید از خودمان شروع
کنیم ، ما باید در نحوه مطالعه ، وقت گذاشتن، ترجم هها و
تالیف هایی که انجام میدهیم یک تحول ساختاری ایجاد کنیم
ما باید درباره اهمیت فکر کردن راجع به این موضوعات با
خودمان به مصالحه برسیم، راه پیدا کنیم، دقت کنیم، بحث
کنیم، تبادل نظر داشته باشیم ، بنشینیم نقشه راه طراحی
کنیم، آینده را ببینیم، جامعه خودمان را بشناسیم، نیازهای
ملی وطنی و اسلامی خود را درک کنیم، ببینیم واقعاً چگونه
دانشگاه می تواند در رشته خودمان مبدا تحول و گذار باشد،
نقش آفرینی های ما چیست؟ چگونه میتوان در نحوه مطالعه
و تحقیق دانشجویان تحول به وجود آورد؟ چگونه می توان
رشته روابط بین الملل را به وزارتخانه های مربوط مانند وزارت امورخارجه،
رشته ما را به وزاتخانه های مربوط مانند وزارت امورخارجه،
دفاع، اطلاعات و کلاً بدنه دولت متصل کرد؟ نقش رشته روابط
بین الملل در تحولات اجتماعی چیست؟ اساتید روابط بین الملل
چه نقشی در این زمینه می توانند ایفا کنند؟طرح چیست؟ برنامه
پیشنهادی چیست؟
چشم انداز را چگونه می بینید؟
من معتقد هستم در انجمن روابط بین الملل ما این مزیت را
دارا هستیم که پیشقراولان فکر، نظر و برنامه در خصوص رشته
روابط بین الملل باشیم. نمیخواهم بگویم ما هیچ مشکلی در
وزارتخانه نداریم ولی نکته مهم این است با شناختی که از
مسئولین وزارتخانه و خود مقام عالی وزارت دارم همه مهیای
فکر جدید و تحول هستند ولی نکته این است که ما باید در
انجمن بنشینم، فکر کنیم و برنامه دقیق خود را به عنوان یک
سند رسمی مطرح شده ارایه کنیم تا بتوانیم آن را در فرآیند
حقوقی و قانونی قرار دهیم، تا بتوانیم شورای گسترش، شورای
برنامه ریزی و حتی شورای انقلاب فرهنگی را در زمینه نظرات و
پیشنهادات و طرح ها متقاعد سازیم، اما ما هنوز این اسناد
و طرح های کاری واقع گرایانه را نداریم، باید اینها را در انجمن
تهیه کرد. من تلاش میکنم که آنها را روی میز کار متولیان
و مسئولان مربوط در وزارتخانه و سایر نهادهای مربوط بگذارم
و پیگیری نمایم.
بنابر این نکته اساسی در ابتدا ما خودمان هستیم باید نسبت
به موقعیت خود مسئولانه بنگریم از فرصتها استفاده کنیم، فکر
بدهیم، واقعی بیاندیشیم، مشکلات را شناسایی کنیم، نیازهای
رشته خود را معرفی کنیم و برای برطرف ساختن آنها نقشه
راه بکشیم و بدانیم که این موضوع یک پروژه نیست بلکه یک
فرآیند است که باید قدم به قدم، آگاهانه، با تدبیر و اندیشه
برای فردایی بهتر اقدام کنیم.