| گزارش تاسف آور از تمايل روز افزون دانشجويان به سيگار |
| سه شنبه ۴ اسفند ۱۳۸۸ ساعت ۱۹:۰۴ |
در سال های اخیر تب مصرف دخانیات به خصوص در میان دانشجویان و افراد جوان رشد بسیاری یافته، به طوری که اغلب در فضاهای آموزشی و دانشگاهی نخ های سیگار بر لبان دختران و پسران دانشجو ديده مي شود.
این روزها بسیاری از دانشجویان سیگار کشیدن را امری عادی و طبیعی می دانند و جالب اینجاست استعمال دخانیات میان دانشجویان رشته های پزشکی، با وجود علم بر تبعات و مضرات آن ،رو به افزایش است.
اينكه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اعلام مي كند شمار دانشجويان دختر سيگاري تا حدودي افزايش يافته، همان زنگ خطري است كه نمي شود شنيد و نشنيده گرفت. اينكه بايد منتظر باشيم شمار دختران سيگاري از مردان پيشي بگيرد، شايد بدين معنا باشد كه آينده چندان از آن سلامت جامعه نيست.
بررسي هاي انجام شده در سال 80 نشان مي دهد كه مصرف سيگار در دوران تحصيل در مراكز دانشگاهي در ميان دانشجويان پسر سال اول 8/21 درصد است كه در سال آخر به 4/28 درصد افزايش مي يابد. اين در حالي است كه طبق آمار كلينيك ترك دخانيات تهران، مصرف سيگار در ميان دختران دانشجوي سال اول 7/2 درصد است كه تا سال آخر دانشگاه به 8/7 درصد افزايش پيدا مي كند كه تفاوت معناداري، بيش از 3 برابر وجود دارد.
گرايش دختران به سيگار
عده اي گرايش رو به رشد دختران به سيگار را به دليل گسترش جريانات فمينيستي مي دانند. دكتر "غلامرضا حيدري"، عضو كميته كشوري كنترل دخانيات وزارت بهداشت در اين رابطه مي گويد: گسترش جريانات فمينيستي مهمترين علت گسترش مصرف سيگار در ميان دختران به ويژه دانشجويان است. به اعتقاد عده اي مصرف سيگار نوعي حق برابري با مردان تلقي مي شود، به همين دليل نمايش استعمال آن به رغم برخي موانع فرهنگي و اجتماعي جامعه براي زنان، نوعي ساختارشكني تلقي مي گردد. چراكه اغلب دختران به طور متوسط در سن 5/19 سالگي به سيگار روي مي آورند.
حتي اگر قبول كنيم گسترش سيگار در ميان دختران دانشجو به نگرش هاي جديدي برمي گردد كه بيشتر در دانشگاه ها جريان دارد، نمي توانيم گسترش سيگار در ميان دختران دانش آموز را به اين پديده نسبت دهيم، اينكه حدود 5 درصد از دانش آموزان دختر تهراني سيگاري هستند. طبق همين آمار كه از سوي آموزش و پرورش اعلام شده است، 16 درصد پسران دانش آموز نيز سيگار مي كشند.
جالب اينجاست كه شمار دختران سيگاري در مناطق 11 و 12 تهران بيشتر از ساير مناطق است. به گفته عضو كميته كشوري كنترل دخانيات وزارت بهداشت، امروزه آمارها حاكي از آن است كه در كشور انگلستان مصرف سيگار زنان 23 درصد، و مردان 21 درصد است. اين در حالي است كه در بسياري از كشورهاي پيشرفته نيز همين روند در چند سال آينده قابل پيش بيني است. به طوري كه مصرف سيگار در زنان به مراتب بيشتر از مردان خواهد بود.
گرچه هنوز چنين آماري را نمي توان به جامعه ايراني نسبت داد، اما پيش بيني مي شود در آينده اي نه چندان دور مصرف سيگار مردان حدوداً در 30 درصد متوقف شود، در حالي كه مصرف سيگار در زنان به روند افزايشي خود ادامه مي دهد. بسياري از کارشناسان بر اين باورند که گسترش فعاليت هاي فرهنگي، هنري، اجتماعي و سياسي در دانشگاه ها، در کنار ارائه آموزش هاي لازم به دانشجويان مي تواند نقش مهمي در مصون سازي دانشجويان داشته باشد. نتايج پژوهش ها "در سال هاي گذشته نشان داده است که فعاليت در سازمان هاي غيردولتي دانشجويي، برپايي نمايشگاه عکس و فيلم، اجراي نمايش و پر کردن اوقات فراغت دانشجويان به صورت مفيد، در کاهش گرايش به مصرف مواد مخدر بسيار مؤثر بوده است.
نمی دونم چرا ولی سیگار آرومم می کنه!
"مهسا نیکنام" یکی از دانشجویان رشته مهندسی برق که حدود شش ماه بعد از ورود به دانشگاه به مصرف دخانیات روی آورده، در گفتگويي صميمي با خبرنگار سايت، گفت: نمی دونم چرا؟ ولی کشیدن سیگار آرومم می کنه. هر وقت سیگار می کشم، احساس می کنم استرس و فشار روحی ندارم. به خصوص وقتی سر کلاس با استادام یا همکلاسی هام بحث می کنم، یا شب های امتحان، دو پک به سیگار یه دنیا می ارزه.
وی در پاسخ به اینکه آیا از تبعات و عوارض مصرف سیگار خبر ندارد، گفت: چرا. خیلی خوب هم از عوارض مصرف سیگار خبر دارم، اما دیگه عادت کردم. شب اگه سیگار نکشم، نمی خوابم و صبح که از خواب پا می شم، باید قبل از صبحانه یه نخ سیگار بکشم.
مهسا اولین مرتبه ای را که مجبور به سیگار کشیدن شده موقعی می داند که برای آمدن به تهران و استقرار در خوابگاه دانشجویی یک هفته تمام با خانواده اش مشاجره داشت: اینقدر پدر و مادرم سنتی فکر می کردند که اجازه نمی دادند برای تحصیل به تهران بیام. یک هفته خون دل خوردم و فشار روانی رو تحمل کردم که بالاخره بعد از راضی کردن خانواده ام برای اومدن به تهران، به نشانه اعتراض اولین سیگار را کشیدم.
سیگار کشیدن تو دانشگاه، مثل خوردن چای
"رضا مقدسی" دانشجوی سال آخر فیزیک هسته ای، با بیان اینکه "سیگار کشیدن تو محیط دانشگاه، مثل خوردن چای لحظه به لحظه اتفاق می افته،" گفت: توی چند سال اخیر، سیگار کشيدن دانشجوها کاملاً عادی شده، به طوری که الان دیگه کسی چپ چپ به دانشجوی سیگاری نگاه نمی کنه.
رضا تأکید کرد: الان در بسیاری از دانشگاه ها و مراکز آموزشی، علناً سیگار در بوفه دانشگاه فروخته می شه و کسی هم ایرادی نمی گیره.
وي علت اصلی گرایش دانشجویان به مصرف سیگار را استرس های بیش از اندازه در محیط های دانشگاه، امکانات کم، هدفمند نبودن و آگاهی کم آنها از چگونگی حضور در دانشگاه می داند.
این دانشجوی تهرانی با ضروری خواندن برخورد با مصرف سیگار در دانشگاه ها از سوی مسؤولان، گفت: متأسفانه جدی نگرفتن ممنوعیت استعمال دخانیات در بسیاری از دانشگاه ها موجب ترویج آن شده.
چه باید کرد؟
اما کارشناسان معتقدند علاوه بر زمینه های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بروز گرایش مصرف دخانیات در جوانان و به خصوص دانشجویان، مشکلات روان شناختی نیز در گراییدن آنها به استفاده از مواد دخانی مؤثر است.
دکتر "مجید جمشیدیان" استاد دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار سايت كانون انديشه جوان، با بیان اینکه در همه اموری که مربوط به اختیار انسان می شود چه در ایجاد و چه در ترک آن چهار عامل مهم "علم و آگاهی"، "علاقه و تنفر"، "مهارت و امکان" نقش اساسی را ایفا می کند، گفت: در گرایش دانشجویان و عموم جوانان به مصرف مواد دخانی نیز شاهد هستیم این چهار عامل مهم روانی تأثیري بسزا دارد.
وی با بیان اینکه آگاهی داشتن از مضرات و تبعات مصرف مواد دخانی در دانشجویان، در مقوله ترک مصرف سیگار مؤثر است، تأکید کرد: از سویی برخی آگاهی های غلط چون این باور که مصرف سیگار باعث آرامش روحی و روانی دانشجو شده یا ذهن او را باز می کند، در گراییدن دانشجو به سمت سیگار تأثير دارد.
جمشیدیان به علاقه و تنفر در استفاده از مواد دخانی اشاره کرد و گفت: مشکلات فردی دانشجویان چه در جامعه و زندگی شخصی و چه در محیط دانشجویی به نحوی است که علاقه افراد به سلامت شخصی آنها بسیار کم شده و این امر موجب می شود خیلی اوقات با داشتن آگاهی از مضرات سیگار، به مصرف آن بپردازند.
به گفته این استاد دانشگاه، از طرفي علاقه داشتن به سلامتی فردی و تنفر از بیماری ها ی روحی - روانی در دانشجو، کمک می کند تا او از مصرف مواد دخانی اجتناب ورزد.
وی ادامه داد: شرایط محیطی زندگی دانشجو نیز به گونه ای است که بسیاری از تصمیمات را بدون هوشیاری کامل مي گيرد و بعد که متوجه تصمیم خود می گردد، تازه پی به اشتباه خود می برد.
جمشیدیان نقش داشتن مهارت در استفاده و ترک مواد دخانی در دانشجویان را همسو با دو عامل دیگر دانست و تصریح کرد: دانشجو باید در بسیاری از اوقات، مهارت جایگزینی نیاز ها و رفع مشکلات را داشته باشد؛ که در بسیاری از مواقع به دلیل نبود این مهارت، وقتی دچار استرس و فشار روحی می گردد، مهارت جایگزین کردن روش های سالم کسب آرامش همچون استراحت کردن، تنفس عمیق، راه رفتن و ... را ندارد و از روش های ناسالمی چون استعمال مواد دخانی بهره مي برد.
وی با اشاره به دسترس بودن امکان استفاده از مواد دخانی در دانشجویان خاطرنشان کرد: نبود امکاناتی چون کلوپ های ارزان و مناسب ورزشی برای اوقات فراغت دانشجو، موجب شده تا چهار عامل مؤثر در استفاده از مواد دخانی دانشجویان تکمیل شده و شاهد رشد میزان مصرف دخانیات در آنها باشیم.
به گفته وی تا زمانی که چهار عامل فوق به درستی و به طور کامل برای دانشجو فراهم نشود، نمی توان انتظار کاهش مصرف سیگار را در میان آنها داشت.
يك تحقيق علمي در خصوص آمار كشيدن سيگار در يكي از دانشگاهها
چكيده
هدف از انجام اين تحقيق بررسي توزيع فراواني مصرف مواد سيگاري و علل تمايل به مصرف آنها در دانشجويان (دختر و پسر) دانشگاه علوم پزشكي اردبيل ميباشد. جهت جمعآوري اطلاعات از پرسشنامه استفاده به عمل آمده است كه در اين پرسشنامه اطلاعات مربوط به سن، جنسيت، رشته تحصيلي، ترمهاي گذرانده، وضعيت تأهل، وضعيت خانواده از نظر مصرف مواد سيگاري، تحصيلات والدين، درآمد خانواده، محل سكونت، هزينه ماهيانه،اهميت دادن به فريضه نماز، سن و زمان و اولين مكان شروع مصرف، علل شروع مصرف، تعداد موارد اقدام به ترك و آگاهي والدين، خانواده از استعمال مواد سيگاري و تعداد نخ مورد مصرف در هر روز از مواد سيگاري سئوال شد.
پس از دريافت فرمهاي اطلاعات از طريق كامپيوتر SPSS آناليز گرديد. و جهت آناليز از آزمون آماري كاي دو و شاخصهاي توصيفي استفاده شد و P
نتايج:
براساس مطالعهاي كه بر روي سيصد وهشت نفر از دانشجويان (پسر و دختر) دانشگاه علوم پزشكي اردبيل صورت گرفت:
از نظر ارتباط مصرف سيگار با محل سكونت به ترتيب خانه اجارهاي با دوستان 7/41%. خوابگاه دانشجويان با 9/33% بيشترين درصد را به خود اختصاص دادهاند.
در 7/32% دانشجويان اعضاء درجه يك آنها افرادي با مصرف مواد سيگاري وجود دارد كه در بين دانشجويان با سابقه فاميلي مثبت 3/51% و افراد و با سابقه فاميلي منفي 21% مصرف مواد سيگاري وجود دارد.
ـ شيوع مصرف سيگار بين مجردين 33% و بين متأهلين 7/31% بوده است.
ـ از كل 257 نفر كه به نماز اهميت دادند 9/27% و از 48 نفري كه به نماز اهميت نميدادند 6/64% به مصرف مواد سيگاري پرداختهاند. در بين رشتههاي تحصيلي به ترتيب رشته پزشكي با 8/54% بالاترين و رشته مامايي با 10% كمترين درصد را دارا بودند.
از 101 دانشجوئيكه مواد سيگاري مصرف ميكردند 6/97% قبل از ورود به دانشگاه و 1/93% بعد از ورود به دانشگاه بوده است.
ـ هزينه ماهيانه دانشجويان مصرف كننده سيگاري به طور متوسط 100000-50000 تومان با 9/35% ميباشد.
ـ توزيع فراواني مصرف مواد سيگاري براساس سن بدين صورت بود كه بيشترين درصد مصرف مواد سيگاري بين سنين بالاي 22 سال با 9/24% ميباشد.
در بين دانشجويان سيگاري 94% والدين از مصرف مواد فرزندان خود خبر داشتند و 98% اطلاع نداشتند.
ـ در بين دانشجويان سيگاري 8/97% اقدام به ترك كردهاند، 90% قصد ترك ندارند.
از 71 نفر دانشجوئيكه سابقه مصرف پيپ، قليان، الكل را داشتند، پيپ بيشترين استمعال را داشته است.
در مورد رابطه بين جنسيت و مصرف سيگار شيوع مصرف در بين پسران 9/96% و در بين دختران 2/14% ميباشد.
ـ مهمترين علل شروع مصرف را دانشجويان با ميل خود، ارتباط دوستانه، وقتگذراني و سرگرمي ميدانند.
ـ بالاترين ميزان تعداد نخ مورد استفاده در روز بالاي 10 نخ در روز بوده است.
ـ اولين مكان شروع مصرف دانشجويان كوچه وخيابان بالاترين درصد را داشته است.
ـ بيشترين ميزان مصرف در بين ترمهاي 3 و 1 ميباشد.
ـ بيشترين ميزان مصرف دانشجويان در مادران با سطح تحصيلات ابتدائي و كمترين ميزان مادران با تحصيلات عالي بود.
در پايان مطالعه ما فقط به اعلام نتايجي ميپردازيم كه با ملاك كاي دو ارتباط معنيداري را درخصوص مصرف سيگار و مورد مربوطه داشته است.
* مصرف سيگار با جنسيت ارتباط معنيداري داشت.
* مصرف سيگار با رشته تحصيلي ارتباط معنيداري داشت.
* مصرف سيگار با استعمال اعضاي درجه يك خانواده ارتباط معنيداري داشت.
* مصرف سيگار با تحصيلات مادر ارتباط معنيداري داشت.
* مصرف سيگار با سابقه مصرف پيپ و قليان ارتباط معنيداري داشت.
* مصرف سيگار با تعداد ترمهاي گذرانده ارتباط معنيداري داشت.
* مصرف سيگار با اهميت دادن به انجام فريضه نماز ارتباط معنيداري داشت.
جامعه
