|
| سه شنبه ۲۱ تير ۱۳۹۰ ساعت ۱۵:۰۳ |
چند سالی می شود که دولت تصمیم گرفته است میزان درآمدهای نفتی در بودجه را کاهش داده و بر مقدار درآمدهای مالیاتی بیافزاید. در طی این مدت همیشه تیرماه زمانی است که اداره های مالیاتی روزهای پر جنب و پوشی را پشت سر می گذارند اما همچنان با پدیده فرار مالیاتی در کشور مواجه بوده ایم.
به گزارش جهان، ماليات يك نوع هزينه اجتماعي است كه مردم يك جامعه در راستاي بهره گيري از امكانات و منابع كشور موظفند آن را پرداخت كنند تا توانايي هاي جايگزيني اين امكانات و منابع فراهم شود.
ماليات، يكي از اصلي ترين منابع مهم درآمدي دولت ها را در كشورهاي پيشرفته صنعتي تشكيل مي دهد، در برخي از كشورها بين ۹۰ تا ۹۵ درصد درآمدهاي دولت از اين منابع تامين مي شود.
روند تاريخي نشان مي دهد که با اتکاي دولت به نفت و موازنه کسري هاي بودجه از محل درآمدهاي نفتي،عزم چنداني از سوي دولت براي فرهنگ سازي و اخذ ماليات مشاهده نمي شد.
كشورهايي كه از نظر تاريخي، با مالياتهاي سنگين سروكار داشتهاند، عمدتاً در مقابل پرداخت مقاومت نشان ميدهند. چراكه خاطره بد آن، سينه به سينه به نسلهاي بعد منتقل شده است.
هوشنگ شجري یکی از اساتید اقتصاد در همین زمینه گفت: قبل از مشروطيت، ماليات بهصورت سرانه و بسيار سنگين بوده و ارتباطي به درآمد نداشت. از همان زمان، ماليات، مصادف با باج و نوعي سنگيني مضاعف بر دوش مردم، تلقي شده است.
آلبرت بغزيان هم اظهار داشت: ماليات گريزي ارثي است که از گذشته به ما رسيده است.از آنجا که دولت و سازمان مالياتي نيز فشاري براي ترک اين عادت به ماليات دهندگان نياورده اند، اين روال همچنان ادامه دارد.
مسايل ديگري نيز در اين خصوص مطرح هستند كه از اين جمله، بحث عدم شفافيت مخارجي است كه از محل ماليات انجام ميشوند. هرقدر در كشوري، ماليات عينيت داشته باشد و مردم شاهد توسعه عمران و آباداني و نيز سرويسها و خدمات عمومي از محل ماليات باشند، داراي انگيزه بيشتري براي پرداخت ماليات هستند.
یکی دیگر از مواردی که به شدت روی این موضوع اثر گذار است قوانین مالیاتی است. قوانين ، در تعيين درصد ماليات پرداختي به كل ماليات مؤثر است، اگر نسبت اين دو به هم خيلي بالا باشند، به معني بد تدوين شدن اين قوانين است.
شجري در همین زمینه گفت: در سيستمهاي مالياتي كه قوانين بدون لحاظ نسبت اين دو، نرخ ماليات را افزايش مي دهد، با افزايش فشار مالياتي، عكس العملهاي شديد را موجب مي شود.
سیستم های مالیاتی مختلفی در جهان وجود دارد که یکی از انها مالیات تصاعدی است. در سيستم مالياتي تصاعدي با افزايش درآمد، ماليات نيز افزايش مي يابد. در سيستم نزولي با افزايش درآمد، نرخ ماليات به نسبت كاهش مي يابد. در كشوري كه از سيستم نزولي استفاده مي شود، عمده فشارها بر طبقاتي است كه فاقد توانايي پرداخت ماليات هستند.
نتيجه اعمال سيستم مالياتي نزولي، حساب سازيها، فرار مالياتي، معافيتهاي بي دليل، توسل به قدرت قدرتمندان و مشكلاتي از اين دست است. اعمال انواع معافيتهاي مالياتي اعم از بخشي (مربوط به بخشهايي مانند صنايع، كشاورزي و...)، درآمدي (از ميزان درآمد مشخصي به بالا، نوع خدمت (بنگاههاي خيريه و...)، زمينه فشار بر ديگر اقشار جامعه و نوعي فرار مالياتي را فراهم مي كند.
يك اقتصاددان با بيان اينكه سيستم مالياتي ايران در قانون تصاعدي و در اجرا نزولي است گفت: نتيجه اعمال سيستم مالياتي نزولي، حساب سازيها، فرار مالياتي، معافيتهاي بي دليل، توسل به قدرت قدرتمندان و مشكلاتي از اين دست است.
نکته قابل توجه در پرداخت مالیات ها در ایران این موضوع است که حقوق بگیران که حدود دوبرابر از اصناف و مشاغل آزاد در کشور مالیات پرداخت می کنند که سهم درآمدهای مالیاتی در کل درآمد عمومی دولت ما سال ۸۰ تقریباً حدود ۳۲ درصد بوده و با اصلاح نظام بودجه ریزی از سال ۸۱ این سهم به حدود ۲۴ درصد کاهش یافته است.
گفتنی است ۳۱ تیرماه هر سال آخرین مهلت ارائه اظهار نامه مالیاتی می باشد که در صورت عدم ارائه آن مودیان با جرایمی مواجه خواهند شد.
جامعه
)
