سربازی برای تمام ایران
گفتگو با مدیر موزه ملی ایران
۱۵ مهر ۱۳۸۹ ساعت ۱۵:۲۲
وارد موزه ملی ایران که میشویم، نخستین چیزیکه خودنمایی میکند، سایهایست که حضور منشور کوروش بر این موزه انداخته. در بدو ورود، شاهد دلنگرانی مسئولین حراست موزه هستیم که باید درخصوص اتفاقی که در بحث امنیت موزه افتاده، به مدیر خانم این مجموعه پاسخگو باشند.
امنیتی که با منشور، دو چندان شده و دلنگرانیهایی که صدها برابر بیشتر از حضور این یادگار کهن سرزمین مادری شکل گرفته؛ اما علاوهبر بحث منشور، مدیریت این خانم جوان، بعد از حضور در این سمت، آنقدر حاشیه داشته که شاید دست کمی از منشور نداشته باشد.
آنچه که در ادامه میخوانید، ماحصل گفتگوی «پنجره» با خانم آزاده اردکانی، ریاست موزه ملی ایران است.
لطف کنید تعریفی مختصر و مفید از موزه ملی ایران داشته باشید.
این مکان پیش از انقلاب به نام موزه ایران باستان شناخته میشد. بهدلیل اینکه در زمان ساخت، این موزه بهعنوان انبار پژوهشگاه و بعد جایی برای نمایش اشیاء دوران پیش از اسلام بهکار برده میشد.
بعد از انقلاب با افزوده شدن آثار دوران اسلامی، موزه ملی ایران نام گرفت. البته تعریفی که برای موزه ملی در نظر گرفتهاند، بسیار بسیار بزرگ است که ما هنوز نتوانستهایم به آن تعریف و اهداف اساسنامه برسیم.
در خصوص منشور کوروش بفرمایید. آیا آوردن آن را ماحصل تلاش خود میدانید یا در زنجیرهای از تحرکات گذشته تا حال بررسی میکنید؟
در ابتدا باید بگویم وقتی قرار است دو موزه با هم همکاری کنند، باید با هم تفاهم داشته باشند و به یک تفاهمنامهای برسند تا احساس کنند دارند کار درستی را انجام میدهند. درست است که اصل کار از گذشته شروع شده و مدیران قبلی هم زحمتهای زیادی کشیدهاند، ولی نوع کاری که در این 9 ماه انجام شده با توجه به اسناد متفاوت است.
پس بحث سفر آرام و بیسر و صدای رییس موزه انگلستان را باید در همین راستا تحلیل کنیم؟
بله، ایشان به ایران آمدند، ولی نه موزه ملی بریتانیا و نه ما علاقهای به رسانهای شدن این موضوع نداشتیم. پس بحث مخفیکاری نبود، بلکه اصل قضیهای بود که رسانهها وارد نشوند، زیرا بسیاری از ضربههایی که ما میخوریم، از طریق رسانه بوده و هست. در گذشته نیز وقتی بحث انتقال، جدی میشد، در بعضی از مواقع با ورود رسانه، مشکل ایجاد شده و این کار عقب میافتاد.
درخصوص حضور سفیر انگلیس در مراسم رونمایی، نظر شما چیست؟
من بهصورت قاطع میگویم سفیر انگلیس در مراسم رونمایی حضور نداشته است.
حال بعضی از رسانهها، به آن پرداختهاند من از آن مطلع نیستم که با چه مدارک و مستنداتی این صحبت را میکنند.
انداختن چفیه بر روی گردن آن سرباز هخامنشی توسط ریاستجمهوری برنامهریزی شده بود یا فیالبداهه انجام گرفت؟
بله، این مورد، برنامهریزی شده بود، ولی اینکه رسانهها به آن دامن زده و میگویند این نماد کوروش بوده، به هیچوجه صحیح نیست. این حرکت در واقع نمادين یک سرباز ایرانی است که با توجه به کلیپی که پخش شد، از بخشهای مختلف تاریخی، گذشته و به زمان حال میرسد. به صورتیکه وقتی از برشهای تاریخ باستان میگذرد، به زمان حال نیز میرسد، از جبهههای جنگ نیز ميگذرد تا میرسد به بحث انرژی هستهای و پرتاب ماهواره در ایران؛ در واقع آن سرباز، نماد تمام ایران است.
خانم اردکانی! آیا مدیریت موزه ملی ایران نیاز به تخصص دارد یا صرف مدیریت، کافی است؟
همان روز اول که از من درخصوص بحث تخصصی سئوال شد، گفتم جوابی ندارم. من از خود کارنامهای ایجاد میکنم که همه میتوانند بیایند و ببینند . موزه ملی ایران، موزه ملی ایران است و یک پژوهشکده نیست که مدیریت آن نیاز به تخصص خاصی داشته باشد.
شما میتوانید انواع آثار نفیس و تاریخی را در این موزه ببینید، ولی اگر نگاه تکبعدی باشد، باعث خسارت میشود.
در اینخصوص حتی مدتی پیش با یکی از رؤسای موزه کشورهای خارجی نشستی داشتم؛ ایشان نیز به بنده گفت من در این رشته تخصص ندارم، ولی بحثهای رسانهای درخصوص مدرک شما را شنیدهام. خوب ببینید این حاشیهها تا کجا بازتاب داشته است.
نگاه تکبعدی یعنی چه؟
بهعنوان مثال، اگر کسی در رشته خاصی مانند باستانشناسی تحصیلات داشته باشد، به هر صورت، اهداف کلان موزه را به آن سمت جهت میدهد و بخشهای دیگر مورد غفلت واقع میشود و اعتبار علمی موزه از بین میرود.
یعنی شما قائل به این هستید که این اتفاق افتاده و ارزش علمی موزه تضعیف شده؟
بله، متأسفانه با توجه به علایقی که در بعضی از مدیران گذشته این موزه وجود داشته، این اتفاق افتاده که ضربه بدی به اعتبار علمی موزه ملی وارد آورده است.
اعتبار علمی به چه معنایی است؟
معنايش اين است که هر شیء تاریخی که در موزه ملی ایران وجود دارد، در مباحث علمی در دانشگاههای مختلف جهان مورد استناد قرار میگیرد و بار علمی دارد.
خانم اردکانی! درخصوص معلمی زبان خود کمی توضیح دهید؟
من افتخار میکنم که شغل معلمی داشتهام و شاید به شما بگویم یکی از اتفاقات مهم زندگی من همسرم بوده که شاگرد کلاس زبان من بوده است!
درخصوص آقای مشایی و بقایی چطور؟
در اینخصوص نیز افتخار میکنم که توانستم در خدمت این دوستان باشم.
شاگردان شما شاگردان خوبی بودند؟
به هر صورت باید افتخار کنم که توانستم در خدمت این دوستان بوده و هر چقدر کم هم که شده، بتوانم مثمر ثمر باشم.
