| دکتر کوثری در نشست مطبوعاتی «پنجره سوم»: |
| سوءمدیریت مخاطب را تحویل دشمن می دهد |
| پنجشنبه ۶ آبان ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۳۰ |
عضو هیات علمی دانشگاه تهران: در حوزه رسانه به خصوص صدا و سیما باید یک سبک سازی همراه با حرفه ای سازی و بازنگری در سیاست ها اتفاق بیفتد که در غیر اینصورت یک نوع نفاق و دوگانگی ایجاد می شود و مخاطب را تحویل دشمن می دهد.
به گزارش جهان، دومین نشست مطبوعاتی هفته نامه «پنجره» با موضوع «شبکه های فارسی زبان با تأکید بر فارسی وان» عصر دیروز با حضور دکتر مسعود کوثری عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و دکتر محمدرضا رسولی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد.
دکتر کوثری در این نشست و در خصوص چرایی استقبال از شبکه هایی چون فارسی وان، مهم ترین عامل را نبود لذت بصری و دلزدگی مخاطب از تلویزیون دانست و اظهار داشت: تلویزیون ما با وجود شبکه های متعدد، دچار یک آشفتگی و پراکندگی در تولید برنامه هاست به نحوی که گاه مشاهده می شود یک فیلم و یا سریال در یک شبکه طی چند برنامه مورد انتقاد قرار می گیرد و از آن طرف شبکه دیگری همان فیلم یا سریال را پخش می کند. این دسته عوامل ضد و نقیض و عدم سیاست گذاری مناسب در تولید برنامه ها مخاطب را از صدا و سیما خسته کرده و ناخودآکاه به سوی شبکه های جذاب کشیده می شود.
وی شادی منبعث از فیلمی مثل اخراجی ها را نوعی سخره گرفتن خود و جامعه نامید و گفت: موفقیت فیلمی مثل اخراجی ها نه به دلیل بازی خوب بازیگران یا تکنیک و جلوه های بصری آن بلکه به این دلیل بود که اخراجی ها چیزی داشت که در فیلم های دیگر نبود و آن هم به سخره گرفتن خود بود. نیاز آنروز جامعه هم این سخره گرفتن را می طلبید. این به سخره گرفتن و خنده هیستریک اتفاقی بود که قبل از فارسی وان افتاد و نشان داد می توان فیلمی با فروش بسیار بالا ساخت.
به گفته عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی شبکه ای مثل «فارسی وان» چیزی را نشان می دهد که ما آن را تجربه نکرده ایم. فارسی وان مخاطب را از تلویزیون بینی محض نجات داده و لذت بصری را به او چشانده است. از آنجا که ایرانیان طی دو سه دهه اخیر با توجه به دسترسی به کالاهای فرهنگی غرب و شبکه های ماهواره ای لذت بصری را تجربه کرده اند. به این دلیل هم فارسی وان یک اقبال و پذیرش بسیار بیشتر از فارسی وان قبلی داشت و مورد استقبال قرار گرفت.
*عدم توجه به ذائقه مخاطب سبب ریزش مخاطب خواهد شذ
این استادیار دانشگاه در بخش دیگری از این نشست به ضرورت مخاطب شناسی اشاره کرد و اظهار داشت: شناختن و دانستن ذائقه مخاطب در جذب مخاطب تأثیر بسیار دارد. به عنوان مثال طنز قالب مورد پذیرش مخاطب جامعه است. پدیده ای که از اخراحی ها شروع شد، در فارسی وان ادامه یافت و در سینمای کمدی تکرار شد. این قالب برنامه سبب جذب مخاطب شد و مطمئناً با این تیپ جوان که از ایران رفته و جذب VOA شده اند، تلویزیون ایران مخاطب بسیار زیادی را از دست خواهد داد. این شبکه با VOA قبلی فرق دارد.در این برنامه ها دیگر از آن مطالب هرز و پوچ خبری نیست، چون جوانی که از ایران رفته و جذب آن شبکه شده، زبان مخاطب ایرانی را شناخته و این بازسازی طنز در آن طرف توسط جوان های ایرانی یک پدیده شگفت است.
دکتر کوثری الگوبرداری ناشیانه از شبکه های خارجی را یک بی توفیقی در جذب مخاطب دانست و اظهار داشت: الان با کمی دقت در برنامه ها به خصوص بخش های خبری، مشاهده می کنیم سعی می شود با الگوگیری از شیوه و سیاق به عنوان مثال بی. بی. سی کار کرد که نمونه واضح آن بخش خبری «20.30» دیده می شود و گمان می کنیم با استفاده از این شیوه و این تیپ مجری ها موفق باشیم. در صورتی که این اتفاق هرگز نخواهد افتاد.
مسأله مالکیت شبکه فارسی وان و حامیان این شبکه موضوع دیگری بود که در نشست «پنجره سوم» مطرح شد و دکتر کوثری در این خصوص اظهار داشت: این مهم نیست که فارسی وان متعلق به کیست. این بحث ها مشکل ما را حل نمی کند. از نظر منطق رسانه ای فرق نمی کند شبکه وابسته به صهیونیسم و یا «مرداک» باشد و یا انجمن پادشاهی از آن حمایت کند. به طور صریح باید گفت ما چون وجود اینگونه شبکه ها را نمی توانیم تحمل کنیم چاره ای جز برچسب زدن نمی یابیم.
محمدرضا رسولی دیگر میهمان حاضر در نشست حامیان این شبکه ها را در چگونگی تولید و نوع محتوای برنامه ها مؤثر دانست و گفت: در دنیای رسانه ما با برخی غول های رسانه ای روبرو هستیم که «رابرت مرداک» یکی از این غول های رسانه ای است. قطعا سرمایه گذاری او اهمیت دارد.
وی پیرامون ظرفیت برنامه سازی حال حاضر کشور، وجود یک نگاه و ایده جدید را مورد تأکید قرار داد و گفت: شبکه هایی که الان قدرت گرفتند به این دلیل است که فکر جدید به آنها تزریق شده و این سبب شده برنامه هایشان با چند سال قبل متفاوت باشد و این به دلیل فکر و ایده جدید است نه تکنولوژی. بحث رقابت خیلی مهم است اما باید دید آیا این رقابت می تواند تولید ایده کند. ما سرمایه مادی و معنوی، نیروی کافی و ایده داریم اما نیاز به یک تحول مدیریتی و نگاه جدید داریم که بتواند مخاطب را درک کند. مخاطب شناسی خیلی مهم است.
سبک برنامه سازی و تأثیر آن در جذب مخاطب موضوع دیگر مطرح شده در این نشست بود که دکتر کوثری در پاسخ به این مسأله از نبود آثار فاخر هنری در مسایل ارزشی اظهار تأسف کرد و گفت: وضعیتی که الان در حوزه فیلم سازی به یک فاجعه تبدیل شده این است که متأسفانه ما بدترین فیلم را در مورد مسایل ارزشی مان از جمله خانواده شهدا می سازیم. آثاری که از کمترین هنرنمایی و جلوه بصری برخوردار است. این نشان می دهد یا یک فیلم هنری خوب نداریم یا بی سلیقه ترین کارگردان را برای این موضوع انتخاب نمی کنیم و یا اینکه کارگردان بدترین کار خود را در این زمینه می سازد. در واقع ما در رابطه با این موضوعات ظاهرسازی می کنیم در حالیکه باید در حوزه ارزشها سنگ تمام بگذاریم.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در ادامه به بایدها و نبایدهای مؤثر به حال شبکه های داخلی سخن گفت و تأکید کرد: امروزه در حوزه رسانه به خصوص صدا و سیما باید یک سبک سازی اتفاق بیفتد و البته این سبک سازی باید با حرفه ای سازی و بازنگری در سیاست ها همراه باشد، در غیر اینصورت صدا و سیمای ما تبدیل به دژی می شود که هرچه می خواهد تولید می کند و بیرون از این دژ دنیای دیگری است که هرچه می خواهد تولید می کند و همین نفاق و چندگانگی مخاطب را تحویل دشمن می دهد.
* کار حرفه ای؛ شرط بقا در میدان نبرد رسانه ای
این استادیار دانشگاه در خاتمه سخنانش و در این خصوص که آیا رسانه ما در نبرد رسانه ای امروز شانس پیروزی دارد یا خیر به لزوم بالابردن کیفیت محتوای برنامه های تولیدی تأکید و بیان کرد: در حال حاضر برچسب جامعه بسته به جامعه ما زده شده که این جامعه بسته توسط هالیوود و رسانه های غربی و امثالهم مصرف می شود. مطمئنا ما توان رقابت در این نبرد را داریم به شرط اینکه حرفه ای کار کنیم که در غیر اینصورت آن برجسب کار خود را می کند و جامعه بسته همچنان دست و پا می زند. لزوم بقا در این نبرد تمام ناشدنی؛ رقابت خوب است. جنگ با آمریکا تمام شدنی نیست ولی تداوم این جنگ مشروط به خوب بازی کردن است و این هم لزوماً به معنای شکست دادن نیست.
دکتر رسولی نیز گسترش شبکه های خصوصی رادیو و تلویزیون و از جمله شبکه سریال های خانگی را ضروری دانست و با اشاره به حضور موفق سریال قهوه تلخ در شبکه تلویزیون خانگی اظهار داشت: استقبال از قهوه تلخ نشان داد که شبکه های سریال های خانگی می تواند با قدرت ادامه یابد. زمینه این قدرت نمایی هم وجود دارد اما در حال حاضر ما نیاز به یک تجدید مدیریت رسانه ای داریم. باید یک تحول مدیریتی صورت پذیرد تا افکار عمومی جامعه به سمت تولیدات داخلی تغییر یابد.
یادآور می شود مناظره های سیاسی و فرهنگی با حضور چهره های شاخص این حوزه ها در ایام نمایشگاه مطبوعات همه روزه در غرفه هفته نامه «پنجره» برگزار خواهد شد.
جامعه
)
