امروز  سه شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۰

«سرافرازِ سر به زیر»

شبی با حاج مهدی سماواتی

پنجشنبه ۱۸ شهريور ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۴۰

۱۰ نظر

 
هیئت‌های مذهبی، از دیرباز به‎عنوان یکی از رسانه‌های مردمی شیعه، کارکردهایی دینی، اجتماعی و حتی سیاسی فراوان داشته‌اند. برخی از ذاکران اهل‎بیت به‎عنوان چهره‌های شناخته‌شده این رسانه در مقاطع مختلف تاریخی ـ خاصه در بزنگاه‌های خطیر ـ با توجه به اقتضائات زمان و زمانه، تأثیر به‌سزایی بر مخاطبان‌شان که همان توده‌های عظیم مردم معتقد به اسلام و تشیع باشند، گذاشته‌اند. 

شاید بتوان گفت یکی از برکات دفاع مقدس هشت‌ساله ما، پرورش انسان‌هایي بود که مرگ را به بازی گرفتند، اما تقدیرشان این بود که بمانند و حس و حال سنگرها و شور اشک‌های شهدا را برای نسل‌هایی که آن روزها و شب‌ها را ندیده بودند، روایت کنند.
به این ترتیب، نسلی از مداحان و ذاکران اهل‌بیت را می‌توانیم نشان دهیم که همگی از بازماندگان جبهه و جنگ هستند. این نسل، ضمن این‎که نقش حد واسط مداحان و ذاکران سنتی و مداحان و ذاکران دهه‌های بعدی را نیز ایفا می‌کنند، خود نیز دارای صفاتی ویژه هستند، که برشمردن این صفات، مجالی بيشتر می‌طلبد. 

البته در میان همین نسل، هر یک خصیصه و ویژگی خود را دارد و مثلاً برخی به نوحه‌خوانی و مولودی‌خوانی برای مخاطبان عمومی و نوآوری در شیوه‌های اجرا مشهورند و برخی به مناجات‌خوانی و روضه‌خوانی در فضای کاملا سنتی. و حاج مهدی سماواتی از این دسته دوم است.

مولای یا مولای، انت المولی و انا العبد و هل یرحم العبد الا المولی. مولای یا مولای...
مدت‌هاست که مناجات امیرالمؤمنین را از شبکه‌های مختلف صدا و سیما می‌شنویم. با صدایی دلنشین که گویی ما را به مسجد کوفه می‌برد. این صدا از آن حاج مهدی سماواتی است، مداحی از سرافرازان سال‎های حماسه که سربه‌زیر است، در همه‎جا و در همه حال. حاج مهدی حتی وقتی روضه و مناجات می‌خواند نیز سر به زیر است و کمتر پیش می‌آید که به پامنبری‌ها نگاه بیندازد.
 
بچه خیابان 17 شهریور است و از کودکی پای منبر پدرش بزرگ شده است. به‎جز او، برادران و پسرعموهایش ردای خدمت اهل‎بیت را بر تن دارند. اما این برادران و پسرعموها هم بر این باورند که در میان آنها حاج مهدی چیز دیگری است. 

حاج مهدی مرام خودش را دارد و از اصول این مرام این است که بدون هیاهو هم می‌شود جوانترها را به محافل مذهبی کشید و پای مجلس و منبر نشاند. سال‌هاست که شب‌های ماه مبارک رمضان،‌ پیش از آن‌که حاج‌ماشاءا... عابدی پشت میکروفن برود،‌ در شبستان مسجد شهدای خیابان آهنگ، یعنی همان‎جا که بسیاری از آنها که در جنگ شهید شدند گریه کردند و سینه زدند، آرام و باطمأنینه با خدا راز و نیاز می‌کند و البته روضه اهل‎بیت هم چاشنی مناجاتش می‌شود. 

یکی از فنون مناجات‌خوانی، درد دل کردن و سخن گفتن با خداست، بر اساس فرازهای متن دعا؛ تا کسانی‎که مفاتیح دست‌شان نیست یا به لغت عربی تسلط کامل ندارند هم پا به پای دعا بیایند. در این میان گاه اتفاق می‌افتد که مناجات‌خوان از متن دعا و ادب و نیازی که لازمه دعاست، فاصله بگیرد و ... 

اما واگویه‌های حاج مهدی با خدا ادبیاتی متین و مؤدبانه منطبق بر متن دعا دارند. اشعاری که او می‌خواند نیز از قوت ادبی برخوردارند. حاج مهدی معتقد است شعر باید اهل‎بیت را معرفی کند. و روشن است که خیلی از این ابیات را از نوجوانی و جوانی در حافظه دارد. 

هروقت دل‌مان برای عزاداری یا مناجات سنتی تنگ می‌شود، مخصوصاً در شب‌های ماه مبارک رمضان که پر است از خاطرات دور و نزدیک، به مسجد شهدا سری می‌زنیم، چون حاج مهدی سماواتی آن‎جاست که یک مداح سنتی به‎معنای دقیق کلمه است.
با اینکه این روزها که خیلی‌ها به‎دنبال پنجره‌ای برای دیده شدن می‌گردند، او تمام دریچه‌ها را به روی خود می‌بندد و از گفت‎گو با هر رسانه‌ای سر باز می‌زند...
 
منبع: هفته نامه پنجره/ شماره 58

کد مطلب : 133637