پنجشنبه ۶ آذر ۱۳۹۹ - 26 Nov 2020
 
۰
۴۳
فشار جناحی به دیپلماسی؛

ظریف بخشی از کمپین انتخاباتی لاریجانی خواهد شد؟

شنبه ۱ آذر ۱۳۹۹ ساعت ۱۶:۳۵
کد مطلب: 745830
اصلاح طلبان به ظریف به عنوان تنها سرمایه خود برای بقا در قدرت می نگرند. گرچه او مکرر گفته که برای این شغل مناسب نیست و حاضر است تعهد محضری دهد که در انتخابات حاضر نمی شود.
ظریف بخشی از کمپین انتخاباتی لاریجانی خواهد شد؟
گروه سیاسی جهان نيوز: به عمد باشد یا به سهو، وقت‌شناسی باشد یا فرصت‌طلبی، گفت‌وگوی جدید محمدجواد ظریف با رسانه دولت اعتدال، ادامه نگاه خوشبینانه به استیت آمریکا و اشتباهی استراتژیک قلمداد می‌‌شود.

به گزارش صبح نو، اشتباه از این زاویه که این میزان ذوق‌زدگی و اشتیاق و عجله برای ارتباط‌‌گرفتن با دولت جدید ایالات متحده موجب محاسبات نادرست و البته موانع جدی و جدید برای ایران و سختگیری بیشتر از سوی دولت بایدن خواهد شد چراکه گفته‌‌‌های ظریف برای بایدن، شوق و اضطرار دولت ایران معنی می‌‌شود و در فرامتن متفاوت با آنچه رهبری درباره بی‌اعتمادی به دولت آمریکا و راه داخلی علاج فرمودند، تفسیر می‌‌شود؛ اما به واقع چرا محمدجواد ظریف در عصر پساترامپ اینگونه سخن می‌گوید و آیا هدف او فراتر از سیاست خارجی ایران، سیاست داخلی کشور هم هست؟ نقش جریان‌‌‌های سیاسی به‌خصوص اصلاح‌طلبان در این شتاب چیست و سوال دیگر اینکه آیا زمانه دیپلماسی جناحی به پایان نرسیده و وقت آن نشده که سیاست خارجی به موضع اصلی خود بازگردد؟
 
 شناخت از آمریکا - شناخت از بایدن
تحلیل ظریف از شرایط جامعه آمریکا پس از انتخابات 2020 واقع‌بینانه و منطقی است. این واقع‌بینی را باید به حساب حضور بلندمدت او در جامعه آمریکا گذاشت. او شرایط آمریکا را سخت و پرتنش می‌‌داند و به گذار آسان از ترامپ به بایدن خوشبین نیست.

زندگی در آمریکا اما از ظریف نه یک دیپلمات ضدآمریکایی و حتی روشنفکر از جنس روشنفکران انتقادی که یک دیپلمات عمل‌گرا ساخته که اساسا به تفاوت میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان معتقد است و تفاهم تاکتیکی و حتی راهبردی با این حزب را ناممکن نمی‌داند. مراودات او در نیویورک عمدتا با شخصیت‌‌‌های حزب دموکرات شکل گرفته و نوعی خوشبینی ناشی از ایجاد روابط در طول زمان برای او ایجاد شده است. در عین حال مراودات سیاسی او در ایران عمدتا نزدیک به مرکز سیاست ایران با لیدری مرحوم هاشمی‌رفسنجانی بوده که نگاهی عمل‌گرایانه به سیاست خارجی داشت و پس از گذشت سال‌های آغازین انقلاب از چپ‌‌‌های اسلامی فاصله گرفت و ابتدا رابطه با ایالات متحده را ممکن و سپس در دهه پایانی عمرش آن را مطلوب هم می‌‌دانست.

او را باید در کنار سیدحسین موسویان و سیروس ناصری از افراد نزدیک به هاشمی دانست که بخش عمل‌گرایانه سیاست خارجی ایران را پیش می‌‌بردند و به همین واسطه به حسن روحانی به عنوان سیاستمداری نزدیک به هاشمی پیوند خوردند. به این واسطه ظریف را می‌توان نماد ممکن‌بودن و مطلوبیت مذاکره و تعامل با آمریکا و عادی‌شدن روابط میان ایران و آمریکا دانست.

از این زاویه محمدجواد ظریف نقطه امید جریان اعتدال در شرایط ناکارآمدی دولت هم هست. مصاحبه جدید او را باید با چنین ذهنیتی مطالعه و تحلیل كرد. از آنجا که بدون سیاست خارجی، حیات سیاست داخلی اعتدال‌گرایان و به‌ تبع آنها اصلاح‌طلبان قطع خواهد شد، به نظر می‌‌رسد که این جریان‌‌‌های سیاسی فشار فراوانی به وزیر خارجه وارد می‌‌کنند تا او را به وسط میدان سیاست بکشانند و با خرج ‌کردن سیاست خارجی زمینه بقای خود را فراهم كنند. به همین واسطه او به صورت آگاهانه سابقه آشنایی خود با جو بایدن را طرح می‌‌کند تا از مزیت خود در زمانه پساترامپ سخن بگوید و دولت اعتدال را ریبرند کند.

جاافتادن «آشنایی با بایدن» در افکارعمومی ایران، ادامه دادن جریان سیاسی برجام فراتر از جریان حقوقی و فنی آن است. ظریف به دنبال احیای این جریان سیاسی است تا در 1400 توان بسیج‌کنندگی آنها احیا شود. در این میان درس‌نگرفتن ظریف از تجربیات برجام و فشار جریان اصلاح‌‌‌طلب موجب کمرنگ‌شدن یا برداشته‌شدن مرز میان کارگزاری جمهوری اسلامی و جریان سیاسی اعتدال در سیاست خارجی شده است. مصاحبه مذکور از زاویه کمرنگ‌شدن این مرز قابل انتقاد است. او وزیر خارجه ایران است و نه یک فعال سیاسی که اینگونه مشتاقانه از دولت بایدن استقبال می‌‌کند. از سخنان ظریف باز هم بوی «هر توافقی بهتر از عدم‌توافق است»، به مشام می‌‌رسد؛ نگرشی که لطمات زیادی به منافع کشور وارد کرده چراكه هم خوش‌باورانه به غرب نگریسته و هم از سایر ظرفیت‌‌‌های دیپلماسی کشور استفاده مناسب نشده است.

 
پالس بد و اشتباه به آمریکا
سوال این است که دلیل عجله دولت روحانی برای باز ‌کردن باب مذاکره در حالی که هنوز روند انتقال قدرت در آمریکا انجام نشده است، چیست؟ مساله اصلی زمان است. جدا از ادبیات‌سازی اصلاح‌طلبان برای مذاکره با آمریکا در هشت ماه آینده که در بخش روشنفکری و نخبگی به جریان افتاده و به زودی در سطح رسانه‌‌ای هم بازنمایی خواهد شد.

در پراتیک این وظیفه به عهده دیپلمات‌‌‌های اعتدالی است که زمان باقیمانده را از دست ندهند تا بتوانند از احیای برجام و مذاکره با آمریکا، میوه‌‌ای برای سیاست داخلی بچینند و کمپین خود را در دنباله پیروزی بایدن ادامه دهند و از انرژی پدیدآمده استفاده کنند. این میزان عجله و شتاب اما پالس بدی به طرف مقابل می‌‌دهد و موجب می‌‌شود که صحبت‌‌‌های ظریف را به اضطرار ایران ترجمه کنند و با سختگیری بیشتری با ایران مواجه شوند. از این رو، مصاحبه ظریف در بسیاری از لحظات از اشتباه محاسباتی رنج می‌‌برد که علامت خوبی به دولت ایالات‌متحده نمی‌دهد. پس از پشت سر گذاشتن فشار حداکثری دولت ترامپ، ایران در موضع نیاز نیست و این بایدن است که باید توپ افتاده در زمینش را تعیین تکلیف کند و در مقابل نقض تعهدات آمریکا اقدام عملی انجام دهد. ظریف می‌‌توانست با رویکرد حرفه‌‌ای‌‌تر و دیپلماتیک به موضوع وارد شود، به نحوی که از سخن او میل و اشتیاق به مذاکره استنباط نشود؛ آن هم درحالی‌که بایدن پس از پیروزی در انتخابات تاکنون وعده‌‌ای برای بازگشت به برجام نداده است. دلیل این همه عجله جز برای سیاست داخلی چیز دیگری نمی‌تواند باشد چراکه این میزان اشتیاق، لغو تحریم که باید هدف اصلی دیپلمات‌ها باشد را برآورده نمی‌کند. گفته‌‌‌های روز گذشته وندی شرمن مبنی بر دشواری ورود آمریکا به برجام را باید در چارچوب پالس اشتباه ظریف تحلیل کرد. واقعا چه نیازی بود که وزیر خارجه در مصاحبه اخیر خود آمادگی ایران را برای چگونگی بازگشت آمریکا به برجام مطرح کند؟ ما چرا باید برای ورود کشوری که از برجام بیرون رفته مذاکره کنیم و با نگرش دولت اعتدال احتمالا به آنها امتیاز هم بدهیم. این ایالات متحده است که باید تحریم‌ها را لغو و تعهدات خود را اجرا کند. با این میزان از اشتیاق و عجله به موضوع نگریستن برای منافع مردم و کشور خطرناک است. از دولتی که با بحران مقبولیت مواجه است و به دنبال آورده جدید و سرمایه‌ساختن از سیاست خارجی برای سیاست داخلی است، باید به شدت مراقبت کرد. وظیفه دیپلماسی حداکثرکردن منافع کشور است، نه تقلیل آن به سطح سیاست داخلی.

 احیای برجام بدون بازگشت به برجام
راهکار ظریف برای لغو تحریم‌ها از جانب آمریکا، استفاده از ظرفیت قطعنامه 2231 است که آمریکا را نه به عنوان عضو برجام که به واسطه عضویت دائم در شورای امنیت سازمان ملل، متعهد به این قطعنامه کند. این پیشنهاد تا حدود زیادی می‌‌تواند خطرات ناشی از استفاده ایالات متحده از مکانیسم ماشه را رفع کند اما در عین حال نمی‌تواند به عنوان تضمین کامل برای ایران کارکرد داشته باشد چراکه حضورنیافتن آمریکا در برجام تضمین اجرای آن را کاملا از بین می‌‌برد؛ از جانب آمریکایی‌ها اما ازدست‌دادن ظرفیت مکانیزم ماشه قلمداد می‌‌شود و در عین حال فرصت را برای وابسته‌‌کردن برجام هسته‌‌ای به برجام‌پلاس از آنها خواهد گرفت؛ اما شاید تنها دلیلی که بایدن را نسبت به این اقدام ترغیب کند، آورده‌‌ای است که نصیب اصلاح‌طلبان برای 1400 خواهد شد ولی سوال این است که برای بایدن حیات اصلاح‌طلبان مهم است یا بهره‌گرفتن از بذری که ترامپ کاشته.

تلاش غرب‌گرایان معطوف به ادامه روند شرطی‌‌‌سازی جامعه به سیاست خارجی است که منوط به اراده و خواست بایدن است. این در حالی است که محاسبات جامعه درباره غرب‌گرایان با سال 92 و 96 تفاوت کرده و به نظر می‌‌رسد که این میزان ساده‌انگاری از جانب اعتدالیون هم دربرابر آمریکا و هم نسبت به جامعه ایران، دور از حرفه‌‌ای‌گری در سیاست باشد اما گویا احیای روابط با آمریکا از جانب اصلاح‌طلبان بیشتر از آنکه به نفع مردم و منافع کشور باشد، نوعی کاسبی مذاکره برای ادامه آنها در سیاست خارجی و فرار از پاسخگویی به عملکرد سال‌‌‌های گذشته باشد. برای مردم لغو تحریم‌ها مهم است که به نظر نمی‌رسد با این میزان از ساده‌انگاری غرب‌گرایان، قابل تحقق باشد. تکرار تجربه قبلی در اعتماد به یک طرف بدعهد، سختگیری و پیچیدگی بیشتری از سوی دیپلمات‌‌‌های ایرانی ‌‌طلب می‌‌کند تا اشتباهاتی مانند مکانیزم ماشه در آن دیده نشود. در چنین شرایطی باید دید که آیا بایدن حاضر است با دولت رو به اتمام روحانی گفت‌وگو کند که به نظر می‌‌رسد اعتدالی‌ها به دنبال قانع‌کردن او هستند؛ هرچند شرایط بایدن مانند اوباما در سال 91 است که حاضر نشد با دولت احمدی‌نژاد مذاکره کند، پس غیرمنطقی نیست که عصر دیپلماسی به شیوه ظریف را رو به اتمام بدانیم.

 تلاش اصلاح طلبان برای دوقطبی سازی به وسیله ظریف
اصلاح طلبان به ظریف به عنوان تنها سرمایه خود برای بقا در قدرت می نگرند. گرچه او مکرر گفته که برای این شغل مناسب نیست و حاضر است تعهد محضری دهد که در انتخابات حاضر نمی شود و حتی شنیده شده که در جلسه اخیر شورای معاونین اعلام کرده که حاضر است در کوی و برزن اعلام کند که نامزد نخواهد شد و به نظر نمی رسد که حرف او غیرصادقانه باشد اما واقعیت این است که او بخشی از کمپین 1400 اصلاح طلبان است؛ چه به عنوان نامزد اصلی و حداکثری این جریان چه به عنوان عامل انرژی بخش و دوقطبی ساز برای این جریان سیاسی. 

در حالی که طبق آنچه خود گفته نامزد انتخابات نشود اما او را می‌توان به عنوان بخشی از کمپین احتمالی علی لاریجانی به حساب آورد که به نوعی تصدیق حرف خودش خواهد بود که حاضر است به دولتی که از نظر فکری با آن همراه است و مورد اجماع قرار گرفته، کمک کند. بدین ترتیب ظریف را فقط نمی توان با تحلیل‌های سیاست خارجی در این ماه های باقی مانده تحلیل کرد. آن‌طور که مشاهده می شود اصلاح طلبان تلاش می‌کنند او را به عنوان عنصر مهمی در سیاست داخلی حفظ کنند که البته برخی اوقات او هم مانعی برای این کار ایجاد نکرده است. در این شرایط همان گونه که فشار جریان اصلاحات و دولت اعتدال یکی از دلایلی اشتباهاتی چون مکانیسم ماشه در توافق برجام بود نشانه هایی از ادامه این اشتباهات در مصاحبه اخیر او دیده شد.

او  باید مراقب باشد که دامنه اشتباهات به عصر بایدن هم کشیده نشود. البته در این میان اصلاح طلبان رادیکال همچنان به دنبال نامزدی او برای 1400 هستند که البته با خواست اعتدالیون برای نامزدی لاریجانی منافات دارد. از این جنبه باید منتظر شکاف حامیانلاریجانی- حامیان ظریف در آینده باشیم.

در هر حالت او باید ساحت سیاست داخلی را از سیاست خارجی جدا کرد ه و دیپلماسی را به جای منافع اصلاحات در جهت منافع مردم هدایت کند.  به نظر می رسد  عصر دیپلماسی ظریف به پایان خود نزدیک شده و واقعیت های ایران و آمریکا رویکرد متفاوتی از آنچه در 7 سال گذشته شاهد بودیم، طلب می کند. نوعی دیپلماسی واقع گرا و فراتر از گرایش‌های سیاست داخلی. دیپلماسی مقتدرانه و هوشمند که منافع ملی را در تلاطم‌های جهانی حداکثر کند. فصل تغییر در دیپلماسی
 رسیده است. 

این ایالات متحده است که باید تحریم‌ها را لغو و تعهدات خود را اجرا کند. با این میزان از اشتیاق و عجله به موضوع نگریستن برای منافع مردم و کشور خطرناک است.
نام شما

آدرس ايميل شما
برای ارتقای فرهنگ نقد و انتقاد و کمک به پیشرفت فرهنگ و اخلاق جامعه، تلاش کنیم به جای توهین و تمسخر دیگران، نظرات و استدلال هایمان را در رد یا قبول مطالب عنوان کنیم.
نظر شما *


Romania
خدا رحم کند در برجام امضای کری تضمین بود،و....
اصغر
Iran, Islamic Republic of
خداوند ارحم الراحمین است..مسببین برجام دیگر رای نخواهند آورد.
Iran, Islamic Republic of
خدا کنه اما خیالی از اقایون به حافظه کوتاه مدت مردم امیدها دارند!!
خخ
Iran, Islamic Republic of
ظریف فعلا"چک برگشتی برجام بی فرجام را پاس کند ریاست جمهوریش باشه طلب مون !
Iran, Islamic Republic of
.......ت.
وکیل
Portugal
ظریف و لاریجانی پاسخگو باشند ترامپ چطور بی هیچ هزینه ای از برجام خارج شد و تحریم ها را تشدید کرد؟!
Iran, Islamic Republic of
اصلا هم جوابگو نیستند برای چی باید جواب بدن مگه چکار کردن؟!
Iran, Islamic Republic of
هزینه ماشین جنگی صدام علیه ایران چطور تامین شد؟
درخواستی که در عرض یک سال مورد حمایت اغلب کشورهای عربی و راس آن‌ها ... در جنگ میان ایران و عراق مجموعاً دو میلیون سرباز مشارکت کردند و ایران به ... همچنین اقتصاد ایران در یک بازه هشت ساله با خسارت بهت‌آور به ارزش ۶۵۰ میلیارد دلار مواجه شد. ... با ایران و همچنین خطر مداخله نظامی شوروی در منطقه تاکید کرده بود.
Iran, Islamic Republic of
حمایت‌های مالی غربی و عربی از رژیم بعث در جنگ تحمیلی
با آغاز تجاوز رژیم بعث عراق به مرزهای ایران در آخرین روز تابستان سال 1359، غرب و شرق بلافاصله به حمایت مالی و اقتصادی از صدام اقدام کردند
.
Iran, Islamic Republic of
.
آزموده را آزمودن خطاست!
Iran, Islamic Republic of
اشتباهی منفی زدم
محمد بهرامی
Iran, Islamic Republic of
.
7سال کشور را معطل برجام خسارت محض نمودن
قمی
Iran, Islamic Republic of
بله، پارسال عرض کردم این ائتلاف شکل میگیرد. اما راهی بجایی نمیبرند انشاءالله
Iran, Islamic Republic of
اما من که نگرانم خیلی هم نگرانم چون هر چه با ما کرد آشنا کرد. البته منظورم اقای اشنا نیست آشنا به معنای لغوی اون هست ها
Iran, Islamic Republic of
رقیب اصلی شما اصلاح طلبان نیستند بلکه مردم‌اند.
شاهین
Portugal
اصلاح طلب دیگه تمومه ماجرا.
Iran, Islamic Republic of
الان تو همه مردمی؟
Iran, Islamic Republic of
اروپایی ها جنایتکار شماره یک صلاحیت بررسی مسئله هسته ای ایران را ندارند/ روحانی و ظریف هم باید از مردم ایران عذرخواهی کنند.
Iran, Islamic Republic of
...
معین
Iran, Islamic Republic of
بازهم جهان نیوز و باز هم لاریجانی. دست بردارید..
متین
Iran, Islamic Republic of
کاسبان برجام از سر مردم دست بردارند.
Iran, Islamic Republic of
از چی دست برداریم وقتی فردی شایستگی داره خوب باید وارد میدان شد و براش صحبت کرد دیگه
سرور
Iran, Islamic Republic of
کسی به حسن روحانی دیگری رای نمی دهد...
سرور
Iran, Islamic Republic of
چرا اسم عاملان . برجام . را حذف کردید؟!
Iran, Islamic Republic of
مردم مطمئن هستند که هر کسی از هر جناح رییس جمهور شود وضعشان همین خواهد بود
Iran, Islamic Republic of
هیچ هم اینطور نیست وضعیت مردم در دوران احمدی نژاد با دوران روحانی یکی است اخه مقدار النصاف هم خوب چیزیه
United States
جهان چقد انگلیسی رو دوست داری! حالا نمیشه بجای کمپین بگی تبلیغ سیاسی ؟ .
جعفر
Iran, Islamic Republic of
.....
موسوی
Iran, Islamic Republic of
.........
United Kingdom
"ایالات متحده است که باید تحریم‌ها را لغو و تعهدات خود را اجرا کند"
چرا ؟چون همه چیز به نفع آمریکا جلو می رود؟!
Iran, Islamic Republic of
لاریجانی با هوش است
Iran, Islamic Republic of
از کجا فهمیدی؟
Iran, Islamic Republic of
همین باهوش بودن کار دست سیاستمداران می ده مگه در هوش و ذکاوت کسی به پای احمدی نژاد میرسید اما به کجا رفت و الان کجاست
یوسف
Iran, Islamic Republic of
خدا کنه اینبار شورای نگهبان شرایط را سختر بگیره موضوع انقلاب اسلامی در میان است و ما از یشان در خواست داریم
Iran, Islamic Republic of
متاسفانه هر وقت شورای نگهبان سخت گیری بیشتری انجام داده ضررش هم بیشتر شده .
منصور حلاجی
United Kingdom
از سال 92 مشخص بود یک برنامه ریزی کامل برای انتخابات 1400 ....
Iran, Islamic Republic of
قطعا یکی از این دو نفر کاندید خواهند شد!!.
Iran, Islamic Republic of
. مناسب نیست.
عباسپور
Iran, Islamic Republic of
برادارن عزیز با تشکر و خسته نباشید؛ اولا محتوای مطلبتان تناسبی با تیتر آن ندارد ؛ یعنی اگر می خواستید ربط و نسبت لاریجانی وظریف را در موضوع انتخابات توضیح دهید حداقل چند خطی در این باره می نوشتید و بعد به سراغ تحلیل و تبیین ظریف می رفتید ثانیا آیا فکر می کنید علی لاریجانی که سه بار در شهری مثل قم با ویژگی هایش نامزد نمایندگی مجلس شد و هر بار کمتر از دور پیش رای آورد، می تواند در کشوری به بزرگی ایران آنقدر رای بیاورد که رئیس جمهور شود؟؟!!! .
Iran, Islamic Republic of
....
Iran, Islamic Republic of
مردم نیاز به چهره جدیدی دارند ، .
Iran, Islamic Republic of
اگه این تیتر واقعیت پیدا کنه باید در نظرات خود در باره اقای لاریجانی تجدید نظر اساسی بکنیم. ایشان در جبهه اصولگرایی تعریف میشن
اصغر
Iran, Islamic Republic of
نخیر. لاریجانی دقیقا یک سوپر اصلاح طلب است.