دوشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۷ - 17 Dec 2018
 
۱
۷
گزارش ویژه جهان نیوز؛

انگیزه و هدف اصلی سرویس اطلاعاتی ترکیه در پرونده خاشقجی چیست؟/ ترک‌ها سوت پایان پرونده خاشقجی را چه زمانی خواهند زد؟

دوشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۲۶
مقامات سیاسی ترکیه هرنوعی که بخواهند پرونده خاشقجی را به پایان ببرند ولی یک چیز مشخص است: سرویس اطلاعاتی ترکیه اسنادی در اختیاز دارد که تا سالها افرادی همانند بن سلمان را می تواند با آن کنترل و هدایت کند!
انگیزه و هدف اصلی سرویس اطلاعاتی ترکیه در پرونده خاشقجی چیست؟/ ترک‌ها سوت پایان پرونده خاشقجی را چه زمانی خواهند زد؟
گروه بین الملل جهان نيوز، مهدی جهان تیغی: سیری که تاکنون در پرونده خاشقجی در حوزه مباحث اطلاعاتی و رسانه‌ای و دیپلماتیک طی شده نشان می دهد که ترکیه کاملا با برنامه وارد یک بازی حساس با عربستان سعودی شده است. بازی که انتخاب سوژه و طراحی آن توسط سرویس اطلاعاتی ترکیه – میت- پخت و پز شده و اینک مسئولین سیاسی ترکیه آن را به پیش می برند. اما ابعاد این بازی چیست؟ اساسا انگیزه اصلی سرویس اطلاعاتی ترکیه در پرونده خاشجقجی چیست؟ ترکیه سوت پایان پرونده خاشقچی را چه زمانی خواهد زد؟

برای پاسخ به این سوالات مهم نکات ذیل توجه بفرمایید:
رفتار اردوغان و دیگر مقامات در جلوی صحنه به علت ملاحضات دیپلماتیک تمام محاسبات این روزهای ترکیه را کامل بیان نمی کند. مقامات ترک نشان داده اند که در به سرانجام رساندن این پرونده جدی هستند ولی برای آنچه در پشت صحنه می گذرد باید به دو رفتار دیگر ترکیه توجه کرد. بخوانید:

الف: باید در اینباره عملکرد سرویس اطلاعاتی ترکیه – میت- را بررسی کرد.

1- سازمان اطلاعاتی ترکیه در پرونده اخیر نشان داد که تسلط ویژه‌ای بر سفارت عربستان داشته و اگر برخی دیگر معذوریت های امنیتی نبود، ترکیه احتمالا تصاویر و اسناد شفاف تر دیگری از این ماجرا را نیز رو می کرد! در حقیقت این سرویس اطلاعاتی ترکیه است که سوژه خاشقجی را به مقامات سیاسی ترک ارائه و به آنها درباره جور بودن همه اسناد اطمینان داده است.

2- سرویس اطلاعاتی ترکیه در این پرونده البته یک هنر بزرگ نیز به نمایش گذاشته است. اشراف بالای اطلاعاتی افسران ترک در پرونده خاشقجی سبب شده که ابتکار عمل در اختیارشان باقی بماند و حتی سرویس اطلاعاتی آمریکا(سیا) نیز در اینباره توان مانور خارج از حیطه ترک‌ها را تاکنون نداشته باشد.

بزرگترین شاهد نیز در این مثال این است که سازمان سیا در گزارش اولیه خود چاره ای جز تایید اینکه خاشقجی توسط دستور ولیعهد سعودی به قتل رسیده را نداشته است. زیرا حرکتی غیر از بازی در پازل سرویس اطلاعاتی ترکیه- که نشان داده در علنی کردن اسناد جنایت اراده جدی دارد- به اعتبار این سازمان در صورت ارائه گزارش غلط ضربه بزرگی می زند.

3- اما انگیزه سرویس اطلاعاتی ترکیه از انتخاب مانور بر قضیه خاشقجی چیست. بر اساس گزارش مهم روزنامه آمریکایی واشنگتن‌پست، یکی از تئوری‌هایی که سیا به آن رسیده این است که ولیعهد سعودی، خاشقچی را یک «اسلام‌گرای خطرناک» می‌دانسته که به سمت اخوان‌المسلمین گرایش فکری داشته است. 

این موضوع بخش اعظمی از انگیزه پای کار بودن سرویس اطلاعاتی ترکیه نیز محسوب می شود. اخوان یکی از زیربنایی ترین اختلافات ماهوی ترکیه و عربستان محسوب می شود.  تصمیم مقامات ترک در بزرگ کردن پرونده خاشجقچی تصمیم بسیار عاقلانه ای بوده است.

از گرایشات اخوانی اردوغان و ضربه سنگینی که عربستانی در مصر با سرنگون کردن دولت محمدمرسی  به اخوانی ها و ایضا ترکیه زدند هم که بگذریم، ترکیه با برجسته کردن گرایش اخوانی در اهل سنت، به دنبال به دست آوردن سرمایه اجتماعی متفاوت از آل سعود- گرایش وهابیت- در دنیای اسلام است. برجسته کردن پرونده خاشقجی هم به این استراتژی کمک می کند.

ضمن اینکه ترک ها به جوانب کار نیز دقت کرده اند؛ ساده تر آنکه آنها با انتخاب سوژه خاشقجی اخوانی در اصل گزینه ای را برای مانور رسانه ای و اطلاعاتی انتخاب کرده اند که سرمایه اجتماعی از اخوانی ها را هم در منطقه با خود به همراه داشته باشند و عربستان نتواند با ساماندهی یک جریان اجتماعی در برخی کشورهای اسلامی ترکیه را تحت فشار قرار دهد.

ب: اما قسمت دیگری که پشت صحنه تصمیمات ترکیه را نمایان می کند، رسانه های این کشور هستند. رسانه ها ترک در پرونده خاشقجی کاملا هماهنگ در حال حرکت در پازل سرویس اطلاعاتی ترکیه هستند. این پرونده برای ترکیه آنقدر اهمیت و دارای حساسیت است که اجازه حرکت های غیرهماهنگ به رسانه های داخلی را ندهد. رسانه های ترک برای هر اقدام امنیتی جدید ترکیه از قبل زمینه سازی های مناسبی را انجام دادند.

به عنوان نمونه جریان عملیات روانی رسانه های ترکیه درباره وجود و انتشار فایل صوت های از شکنجه و قتل خاشقجی و بسط آن به عنوان یک سند غیرقابل خدشه بسیار عالی و زیرکانه بوده است. ضمن اینکه این رسانه های ترکیه بوده اند که باوجود بیش از یک ماه و نیم همچنان موضوع خاشقجی را در صدر افکار عمومی قرار داده اند.

اما آنچه به صورت راهبردی می توان از مجموع اقدامات رسانه های ترک برداشت کرد در گزاره ذیل قابل خلاصه گذاری باشد: "آنها به صورت غیر مستقیم قتل خاشقجی رامتوجه محمد بن سلمان ولیعهد سعود کرده اند."

به نظر می رسد که می توان این قسمت را اینگونه جمع بندی کرد: سازمان "میت" ترکیه طراحی اولیه عملیات را برعهده داشته و رسانه‌های ترکیه نیز وظیفه اعمال حداکثر فشار غیر رسمی در افکار عمومی را بر عهده دارند و مقامات ترک نیز در ظاهر قاطعیت و در پشت صحنه نهایت معامله و نهایت بهره کشی از آل سعود را دنبال خواهند کرد.

*اما سوت پایان پرونده خاشقجی توسط سرویس اطلاعاتی ترکیه کی کشیده خواهد شد و ترکیه نهایتا چه خواهد کرد؟ پاسخ به این سوال جواب های مبسوط زیادی می تواند داشته باشد ولی اجمالا می توان گفت: اول اینکه آغازگر پرونده خاشقجی و بار اولیه بردوش افسران امنیتی ترکیه بوده و بعد از آن این سیاسیون هستند که نهایتا چگونگی ختم پرونده را رقم خواهند زد. همچنانکه علی رغم انتشار اولیه گزارش سیا، ترامپ مدعی شد ارزیابی سازمان سیا مبنی بر دست داشتن بن سلمان در قتل جمال خاشقجی روزنامه‌نگار و منتقد سعودی بسیار خام و عجولانه بوده است! این مساله یعنی اینکه سیاسیون قرار نیست براساس اسناد پرونده تصمیم گیری کنند بلکه تصمیم شان براساس خواسته ها و نهایت تامین منافع – بخوانید دوشیدن کم سابقه سعودی- خواهد بود. از این منظر تصمیمات متعددی می تواند گرفته شود، از اعلام بن سلمان به عنوان عامل اصلی قتل و برکناری وی از قدرت گرفته تا تبرئه وی و در پشت صحنه اخذ امتیازات کم سابقه همه می تواند جزء سناریوها اعلامی و غیراعلامی باشد. 

بنابراین سوال اساسی این نیست که سرویس اطلاعاتی ترکیه کی سوت پایان را خواهد کشید. زیرا سوت در اختیار سیاسیون و مقامات ترک هست و هدف گذاری ترک‌ها نیز همانند آمریکایی ها یک دایره وسیع را می تواند در بربگیرد. اما نهایت استفاده سرویس اطلاعات ترکیه در اینباره چه خواهد بود؟ به نظر می رسد مقامات سیاسی ترکیه هرنوعی که بخواهند پرونده خاشقجی را به پایان ببرند ولی یک چیز مشخص است: سرویس اطلاعاتی ترکیه اسنادی در اختیاز دارد که تا سالها افرادی همانند بن سلمان را می تواند با آن کنترل و هدایت کند!

*مدیر مسئول جهان نيوز
کد مطلب: 653165
نام شما

آدرس ايميل شما
برای ارتقای فرهنگ نقد و انتقاد و کمک به پیشرفت فرهنگ و اخلاق جامعه، تلاش کنیم به جای توهین و تمسخر دیگران، نظرات و استدلال هایمان را در رد یا قبول مطالب عنوان کنیم.
نظر شما *


Iran, Islamic Republic of
اين تو فكر كشورشه از اب كره ميگيره
Iran, Islamic Republic of
حالا من نمیدونم ایران این وسط چیکاره هست که رسانه هاش دست از سر خاشقچی بر نمیداره. اعصاب برامون نذاشتن از بس تیتر اول اخبارشون شده خاشقچی.
مجید
Iran, Islamic Republic of
...
Iran, Islamic Republic of
رسانه های ما فقط دنبال سوژه میگردند تا مدام منتشر کنند و بازدید کننده سایتشان بالا برود.
فعلا خاشقچی سوژه مطلوب است. خاشقچی و کل پرونده اش را در چند خبر محدود با همه مستندات میتوان جمع و جور کرد.
رسانه های درست و حسابی با خبرنگاران خبره تو سوژه کم نمیارند.
دیروز تو یک رسانه اسم و رسم دار فیلم گذاشته بود : فیلم اعدام مظلومین.
بعد که فیلم را نگاه کردم هیچ ارتباطی با مظلومین نداشت!
یعنی فقط دنبال کلیک و بازدید کننده بود.
ترفند دیگرشان بکار بردن کلمه "عجیب" به هر نوعی در تیتر خبر است. این هم دنبال کلیک و بازدیدکننده است. بعد که خبر را میخوانی هیچ چیز "عجیبی" ندارد!
ترفندهای این مدلی در کوتاه مدت کارآمد و در بلندمدت بسیار تخریب کننده است.
سیامک
Iran, Islamic Republic of
انتقام تاریخ عثمانی از وهابیت
وهابیت توسط انگلیس ساخته شده برای به زیر کشیدن امپراتوری عثمانی و موفق هم شد
Iran, Islamic Republic of
فقط میخواد حق سکوت و امتیاز بگیره هرچی طولانیتر بشه امتیازاتش بیشتر
Iran, Islamic Republic of
...